روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
جمعه 30 فروردين 1398 / 13 شعبان 1440 / a 19 Apr 2019
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
قاب کوچک
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
شنبه 05 ارديبهشت 1388 - ساعت 21:25
شماره خبر: 100905120754
درباره فيلم ماندگار «ماديان»
گل و لاي زندگي
یکی از آثاری که در سینمای ایران و به ویژه در مقطع درخشان دهه 1360 که دوران طلایی سینمای ما نام گرفته است، بسیار مطرح شد و ماندگار شد ، فیلم مادیان ساخته علی ژکان است. این فیلم ماجرای فقر شدیدی را حکایت می‌کند که بر زندگی بیوه‌ای روستایی به نام رضوانه و فرزندان یتیمش مستولی شده است و در یک فصل بارانی هم ابعادش افزایش پیدا می‌کند چرا که در اثر ریزش شدید نزولات آسمانی و نابودی محصولات کشاورزی‌شان اندک ممر درآمدشان هم با وقفه مواجه می‌شود.

 رحمت برادر رضوانه برای آن که وضعیت بحرانی زندگی خواهر و خواهرزادگانش و البته خود را بهبود بخشد، به دنبال راه چاره می‌گردد و برای همین تلاش می‌کند اسباب ازدواج گلبوته، دخترک نوجوان رضوانه را با پیرمردی به نام قدرت، که همسرش نازا است و از همین‌رو در پی تجدیدفراش است، فراهم آورد و از قبل آن، مادیانی را که به عنوان شیربهای عروس در نظر گرفته شده است به دست آورد و امورات معیشتی خود و خواهرش را سامان دهد. اما این روند با مخالفت رضوانه و مقاومت گلبوته مواجه می‌شود با این حال پس از فراز و نشیب‌هایی، سر آخر این وصلت سر می‌گیرد و دخترک به قیمت بهبودی موقعیت زندگی اعضای خانواده‌اش راهی خانه بختی می‌شود که صاحبش پیرمردی هم سن پدربزرگ اوست.

مادیان یکی از بحث برانگیزترین آثار سینمایی پس از انقلاب اسلامی است و اغلب منتقدان و نویسندگان سینمایی در مطالب خود آن را مثبت ارزیابی کرده‌اند. (حتی تهمینه میلانی هم در همان سال‌ها با این که منتقد نبود، نقدی ستایش آمیز را در ماهنامه فیلم برای این اثر نگاشت) البته این نکته که بسیاری از مخاطبان احساس می‌کردند پایان فیلم چندان منطقی به نظر نمی‌رسد و احتمالا به دلیل برخی تحمیل‌ها صورت گرفته است در اغلب این نقدها نوشته شده بود. گفته می‌شود در قصه اصلی این فیلم، پایان اثر چنین رقم می‌خورد که رضوانه در حال انجام کارهای روزمره است که گلبوته در حالی که طفلی نوزاد را در آغوش دارد به اتفاق مادر شوهر و هوویش نزد مادر برمی گردد و فیلم با تصویر لبخندی تلخ از جانب دخترک به اتمام می‌رسد. این در حالی است که در نسخه به نمایش درآمده فیلم با اجتماع همه آدم‌ها در خانه گلبوته تمام می‌شود و دخترک لبخندی رضایتبخش به لب دارد. البته سیدمحمد بهشتی مدیر عامل وقت بنیاد سینمایی فارابی بحث ممیزی و پایان الصاقی و تحمیلی را در مورد این فیلم نفی می‌کند و در گفتگویی که با عوامل سازنده فیلمی مستند درباره مادیان (از سری جدید برنامه سریالی مستند یک فیلم یک تجربه که هم اکنون در حال پخش از شبکه چهارم سیما به تهیه کنندگی ناهید دل‌آگاه است؛ مستند مادیان ساخته پوریا رفیعی است که در جایی علت ساخت این اثر را چنین عنوان کرده بود: «اولین چیزی که مرا به ساخت مستندی درباره این فیلم تشویق کرد تیتری بود دریکی از روزنامه‌ها با عنوان «جوانمرگی هنری» و این مساله را مطرح می‌کرد که چرا فیلمسازی مثل ژکان یک فیلم خوب می‌سازد و دیگر تمام می‌شود» این نکته را مطرح کرده که بین فیلمنامه‌ای که ژکان به فارابی داد و فیلمی که از روی آن ساخته شد تفاوتی وجود نداشته و موارد ادعایی مربوط به این تغییرات صحت ندارد. فیلم مادیان که در چهارمین جشنواره فیلم فجر در سال 1364 برای اولین بار به نمایش درآمد و یک سال بعد هم در اکران عمومی 3 میلیون و 794هزار و 603 تومان فروش کرد. این فیلم که در رای‌گیری از منتقدان فیلم رتبه اول را به دست آورد (به عنوان بهترین فیلم اکران شده در سال 1365)، بنا به ماهیت اقتباسش از رویدادهای واقعی و مستند روی داده در نواحی روستایی مربوطه ‌ روستای بورخانی ؛ واقع در استان مازندران که بین شیرگاه و قائم‌ شهر واقع شده است ‌ ابتدا قرار بود با صدای سرصحنه صدابرداری و فیلمبرداری شود ولی این نیت محقق نشد و در عوض اغلب بازیگران مانند روال متداول آن سال‌ها (در دهه شصت برخلاف اکنون بیشتر فیلم‌ها دوبله می‌شد و به ندرت صدابرداری سرصحنه انجام می‌گرفت) در اتاق دوبله به جای خودشان صحبت کردند.

علی ژکان اگرچه قبل از مادیان سابقه فیلمسازی نداشت ولی به سینما علاقه‌مند و در آن فعال بود. او تا قبل از سال 1347 به عنوان هنرور در فیلم‌ها ایفای نقش می‌کرد ولی فضای نه چندان سالم سینمای دوران پهلوی، او را برانگیخت تا از این موقعیت فاصله بگیرد و در عوض به عنوان هنرجوی بازیگری با گروه هنر ملی وزارت فرهنگ و هنر وقت ارتباط برقرار کند و با سماجت و اصرار به شکل مستمع آزاد در کلاس‌های مربوطه شرکت کند. پس از گذراند