جام جم آنلاين
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیوآرشیو
پنجشنبه 09 مرداد 1393 / 03 شوال 1435 / a 31 Jul 2014    آخرین به روز رسانی ساعت 08:20
عناوین کل اخبار
روزنامه
فرهنگ و سينما
اجتماعي
دفاع مقدس
اقتصادي
راديو و تلويزيون
سياسي
بين الملل
ورزشي
دانش
آموزش
حوادث
گردشگري
شهرستانها
تاريخ
گفتگو
سرگرمي
يادداشت
صوت وتصویر
عکس
کاریکاتور
RSS
نسخه موبایل جام جم
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
RSS FEED
اجتماعي
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
شنبه 18 مهر 1383 - ساعت 10:30
شماره خبر: 100004172945
زنان خياباني! متفاوت اماشبيه
جام جم آنلاين: ساعت 10 شب توی راهروی باریک دستشویی یکی از پارکها ایستاده بود و پی چیزی توی کیفش می گشت. رژگونه ها پریده بود و نمی شد با آن دستهای لرزان باز سرخ شان کرد.
سرنگ را که پیدا کرد رفت توی یکی از دستشویی ها و در را به هم زد. یک ساعت بعد باز توی همان دستشویی خم شده بود جلوی آینه خط لب می کشید. از دستشویی که بیرون آمد، توی پارک چرخ زد.
دیده بود پی اش می آیم. چند بار خواست گمم کند، ولی او با رنگهای تند صورتش و مانتویی که دکمه ها و جا دکمه هایش سخت به هم رسیده بودند و بینشان بازمانده بود، گم شدنی نبود.
بزرگی اعداد همیشه نسبی است مثلا وقتی کسی رقم 4 هزار را برای قوطی های کنسرو استفاده کند می گوییم ناچیز است. شاید تولید روزانه یک کارخانه نه چندان پیشرفته باشد.
4 هزار تن زباله هم رقم بزرگی نیست ، شاید زباله تولید شده در یک روز باشد در محدوده ای از کره خاکی ؛ اما اگر کسی بگوید 4 هزار زن خیابانی در کشوری می گردند این رقم به ناگهان مهم جلوه می کند.
دکتر معتمدی ، روانپزشک و مدیرکل دفتر آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی ، آخرین آمار زنان خیابانی را 4هزار نفر در ایران اعلام می کند. این عضو هیات علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی ضمن اشاره به این که جامعه شناسان آمار پنهان آسیبهای اجتماعی را 4یا 5برابر میزان تخمین زده شده می دانند، نرخ رشد آسیبهای اجتماعی در ایران را سالانه 15درصد اعلام می کند و از آنجا که فحشا هم به عنوان جزیی از آسیبهای اجتماعی محسوب می شود رشد 15درصدی آن قابل توجه است.
گرچه این رقم در مقایسه با کشوری مثل امریکا با یک میلیون زن و دختر خیابانی و سالانه 100هزار نفر دستگیر شده است به همین عنوان ، بدون مقایسه وسعت 2کشور کوچک می نماید، اما نمی شود به روی آن چشم بست.
براساس نظر جامعه شناسان این زنان به انواع حرفه ای و غیرحرفه ای تقسیم شده اند و امید ساماندهی وضع انواع غیرحرفه ای از حرفه ای به مراتب بیشتر است. کارشناسان دفتر آسیب دیدگان اجتماعی معتقدند بیشتر زنان دستگیر شده بی خانمان یا عقب افتادگان بوده اند، اما افرادی که تحت پوشش تجارت کالا در جزایر آزاد یا با داشتن محلی برای سکونت به این اعمال مشغولند، کمتر دستگیر می شوند.
از آنجا که تن فروشی معمولا موضوعی خصوصی میان 2نفر است ، کنترل این زنان مشکل تر می شود. با آن که بیشتر زنان خیابانی دستگیر شده از اقشار فقیر و متوسط جامعه اند، مدیر دفتر آسیب دیدگان ، فقر را تنها عامل اصلی نمی داند.
او ضمن زنجیره ای دانستن این قبیل معضلات اجتماعی ، بااشاره به جمعیت یک میلیون و 200هزار نفری زنان سرپرست خانوار و باوجود سهم 12درصدی زنان از اشتغال در کشور معتقد است کمتر از یک درصد زنان فقیر به چنین مسائلی آلوده هستند.
او فقر فرهنگی را جدی تر از فقر مادی می داند. دکتر اصلان ضرابی ، روانپزشک و عضو ممتاز کالج روانپزشکان انگلستان در پاسخ به این پرسش که آیا لذت جویی می تواند یکی از عوامل اصلی و کلیدی در به وجود آمدن جمعیت 4 هزار نفری زنان خیابانی باشد، می گوید به واقع باید دید که آیا در این مساله لذتی هم از نظر روان شناسی مطرح است یا نه؛
به طور کلی هر انسانی محتاج وابستگی روحی به فردی مشخص است ، اما این رابطه ناپایدار و متغیر هنگامی که بکرات انجام شود جز رنج و تحقیر شخصیت این زنان نتیجه ای ندارد.
افسردگی و اختلالات شخصیتی حاصل از آزارهای جنسی در دوران کودکی توسط محارم از بارزترین بیماری های روانی پیش از تن فروشی این زنان است. بسیاری از آنان دچار کم هوشی ، عقب افتادگی و اسکیزوفرنی هستند.
بیماری های روانی این زنان پس از تن فروشی شدت پیدا می کنند. حس تنفر، عدم عزت نفس ، تلاش برای خودتخریبی و میل شدید به خودکشی برای انتقام گرفتن از خودی که چیزی از آن باقی نمانده است آنها را رها نمی کند.
گرچه بیماری های روانی و خودکشی در این گروه از زنان بیشتر است ، اما نمی توان گفت همه این زنان بیماران روانی اند. مشتریان چنین زنانی هم مسلما سالم نیستند.
بیشتر آنان از بیماری های حاد جنسی ، عقده های شخصیتی و میل شدید به تنوع طلبی در روابطشان رنج می برند، اما نمی شود آنان را تبرئه کرد، چون تمام این امراض با مراجعه به روانپزشک و روان شناس قابل کنترل و مهارند.
دکتر معتمدی ، قصه خیابانی شدن این زنان را به چرخه ای بسته تشبیه می کند. همسر آزاری ، شوهران تهاجمی ، خشونت و پرخاشگری در خانه ، مهاجرت ، سطح پایین سواد، اختلالات شخصیتی ، فقر، طلاق ، اعتیاد و عدم باورهای دینی صحیح ، کانون خانواده را از هم می پاشد و زنان بی سرپناه را به خیابان می راند پس از آن ، این زنان هم به کانون دیگر خانواده ها لطمه می زنند و قصه تکرار می شود.
وی اضافه می کند با باور چند عاملی بودن معضل ، سیاستگذاری های چندوجهی خواهیم داشت که به این ترتیب از همه عوامل دخیل در به وجود آمدن مساله می توان برای اصلاح و ساماندهی استفاده کرد.

زنان بدون آمار
هر زن خیابانی به خیال خودش قصه ای متفاوت با بقیه دارد، اما تمامشان ندانسته به هم شبیه اند. بیشتر این زنان با شوهران خود فاصله سنی بسیار زیاد داشته اند و در سنین پایین و گاهی پیش از بلوغ ازدواج کرده اند.
هریک به شکلی تحت خشونت های جنسی در کودکی و بزرگسالی بوده اند. همگی اعتقادات دینی و باورهای فرهنگی ضعیف دارند. بیشتر معتاد و مواد فروشند. سابقه دیگر جرایم در پرونده هایشان به چشم می خورد، از محبت والدین به نوعی محروم بوده اند، حداقل یک بار به تماشای فیلمهای هرزه نگاری پرداخته اند یا در ساخت و انتشارشان دخیل بوده اند و شرایط نامناسب اقتصادی داشته اند.
معتمدی می گوید همه این عوامل و بخصوص وضع بد اقتصادی می تواند محرک محسوب شود؛ اما فرهنگ و دین باید بازدارنده باشند و دقیقا به همین علت افرادی با تمام مشکلات بالا اما با فرهنگی اصیل ، در شرایط مساوی با این زنان ، سخت ترین مشاغل را می پذیرند و به فحشا تن نمی دهند.
روزانه تعداد زیادی از زنان خیابانی از طرف اداره مبارزه با مفاسد اجتماعی و نیروهای انتظامی برای بررسی وضعیت جسمی و روانی به پزشکی قانونی فرستاده می شوند. دکتر مهدوی ، متخصص پزشکی قانونی و مدیر امور معاینات بالینی این سازمان می گوید: از آنجا که این زنان در ارتباط با افراد بیمار، افراد با شخصیت های ضداجتماعی یا شهروندان مرزی هستند، خطر بالایی برای در معرض خشونت قرار گرفتن دارند، ضمن آن که متاسفانه آمار دقیقی از زنان خیابانی تحت خشونت قرار گرفته ، در دست نیست.
بسیاری از کسانی که به این واحد فرستاده می شوند، ممکن است افراد مشکوک به خیابانی بودن باشند که پس از آزمایش ها رفع اتهام شوند.

چرخه همیشگی
به طور متوسط ماهانه 220 زن تن فروش از سوی نیروهای انتظامی و اراده مبارزه با مفاسد اجتماعی جمع آوری می شوند.
دکتر معتمدی در پاسخ این پرسش که با توجه به پوشش نامناسب بسیاری از زنان غیرخیابانی ، تفکیک و جمع آوری خیابانی ها به چه ترتیب است ، می گوید: می کوشیم پوشش ظاهری را ملاک قرار ندهیم.
شناخت این زنان اصولا از طریق چهره یا رفتارهای نامتعارف به وسیله ماموران باتجربه نیروی انتظامی صورت می گیرد. آنها برای معاینات اولیه به پزشکی قانونی فرستاده می شوند. مراجعان معمولا 13تا 20سال دارند و حداکثر 30سال است.
پس از معاینات پزشک متخصص زنان و روانپزشکان گواهی مربوط به سلامت یا عدم سلامت آنها به ماموران تحویل داده می شود.
تست HIV، هپاتیت و بیماری های مقاربتی فقط در صورت مشکوک شدن متخصصان پزشکی قانونی انجام می شود. به همین دلیل زنانی که دوره پنجره ایدز را می گذرانند یا هنوز علایم هپاتیت و دیگر بیماری ها در آنان ظاهر نشده ، ممکن است بدون تفکیک از دیگران به خانه های بازپروری فرستاده شوند.
دکتر مهدوی می گوید مساله اصلی تسهیلاتی است که فرضا پس از تشخیص بیماری فرد قرار است در اختیار او قرار بگیرد. معتمدی ، مدیر دفتر آسیب دیدگان سازمان بهزیستی از طرح همکاری با دفتر بیماری های وزارت بهداشت و درمان به منظور دیده بانی ایدز در آینده خبر می دهد که البته در صورت اجرای چنین طرحی باز هم زنان به صورت تصادفی و بسته به سابقه آزمایش می شوند و نه تمامشان.
70تا 80درصد خیابانی ها از خانه فراری یا بی خانمان هستند که در صورت پذیرفته نشدن از سوی خانواده های سابقشان به یکی از 22مرکز نگهداری زنان خیابانی در سراسر کشور فرستاده خواهند شد.
تعداد خانه های بازپروری در استان های مختلف بسته به آمار زنان متفاوت است. زنان 6تا 12ماه در مراکز بازپروری نگهداری می شوند و تحت سوادآموزی و حرفه آموزی قرار می گیرند.
آنان دوره های روان شناسی و مددکاری را می گذرانند و در صورتی که مددکاران از سلامت اخلاقی و روحی آنان در این 6ماه مطمئن شوند، مقدمات بازگشت مجددشان به جامعه فراهم می شود. ممکن است کسانی با آنان ازدواج کنند که البته معمولا به صورت پدیده چند زنی است.
گروهی از زنان هم با راهنمایی مددکاران به تولیدی هایی با امنیت شغلی و تحت شناخت سازمان بهزیستی معرفی می شوند. معتمدی ، شایعه اعطای وام به زنان خیابانی را تکذیب می کند و می گوید: وامی به مبلغ یک تا 3میلیون تومان به کار فرمایان مراکز تولید داده می شود.
به زنان هم فقط در شرایطی خاص که بسیار نادر است.

رفت و برگشت
40 تا 50 درصد زنان خیابانی جمع آوری شده مجددا به زندگی خیابانی خود باز می گردند و مجموعه تلاشهای ماموران ، سازمان ها و مددکاران را نیست می کنند.
گرچه مدیر دفتر آسیب دیدگان سازمان بهزیستی معتقد است در زمینه نگهداری زنان خیابانی کسر بودجه وجود ندارد وبا بودجه 150 میلیون تومانی ، سازمان آمادگی پذیرش هر تعداد زن خیابانی را دارد.
وی از کسری بودجه اصلی در زمینه جلوگیری از بازگشت این زنان به خیابان خبر می دهد. بودجه لازم برای جلوگیری از تولید مجدد خیابانی ها و حمایت از کانون خانواده را 10برابر بودجه کنونی تخمین می زند.
با وجود سرنوشت غم انگیز زنان خیابانی ، هر ماه 240نفر دختر فراری از سطح کشور جمع می شوند. متاسفانه تعداد واقعی دخترانی که به سوی آزادی پرواز می کنند و خورشید، پرشان را می سوزاند بسیار بیشتر از 240 نفر در ماه است که اگر از سوی ماموران جمع آوری نشده و به 32خانه سلامت موجود در 28استان کشور فرستاده نشوند به توده سیاه 4هزار نفری زنان خیابانی اضافه خواهند شد.

مریم یوشی زاده

نظر خوانندگان:*
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:*    پست الکترونیک:





کد بالا را وارد کنید(بزرگ و کوچکی حروف تاثیری ندارد):