جام جم آنلاين
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیوآرشیو
شنبه 27 مهر 1398 / 19 صفر 1441 / a 19 Oct 2019    آخرین به روز رسانی ساعت 08:20
عناوین کل اخبار
روزنامه
فرهنگ و سينما
اجتماعي
دفاع مقدس
اقتصادي
راديو و تلويزيون
سياسي
بين الملل
ورزشي
دانش
آموزش
حوادث
گردشگري
شهرستانها
تاريخ
گفتگو
سرگرمي
يادداشت
صوت وتصویر
عکس
کاریکاتور
RSS
نسخه موبایل جام جم
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
RSS FEED
فرهنگ و سينما
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
چهارشنبه 16 آبان 1380 - ساعت 22:39
شماره خبر: 100004225714
نگاهي به فيلم "دارا و ندار" به کارگرداني فريدون حسن پور
جام جم آنلاين: صحنه های فرعی با موضوع های فرعی در طول فیلم کم نیستند و همین صحنه ها در موضوع اصلی فیلم نوعی وقفه ایجادمی کنند
سرانجام ، پس از مدتها شاهد نمایش فیلمی با موضوع کودک و نوجوان بر پرده سینماها هستیم . این اتفاق ، به خودی خود آنقدر قابل تامل است که بتوان به دلیل فرخنده بودن آن ، به فریدون حسن پور کارگردان فیلم "دارا و ندار" و شرکت "فرهنگ تماشا" تهیه کننده فیلم تبریک گفت . در شرایطی که فیلمهایی با داستان های به اصطلاح "تین ایجری " و عشقهای سطحی ، بخش عمده اکران را تشکیل می دهند، تولید فیلمی با موضوع کودک و نوجوان ، آن هم بدون رویکرد به داستانی فانتزی و تخیلی ، نوعی خطر - و در عین حال، شجاعت - محسوب میشود.Oاما آیا فیلم "دارا و ندار" بازگشت موفقی به سینمای کودک و نوجوان است ؛ ابتدا باید اشاره کنیم که این فیلم را نمی توان برای گروه سنی "کودک " مناسب دانست ؛ زیرا نه شخصیت های اصلی فیلم کودک هستند و نه موضوع آن "کودکانه " است . در حقیقت ، "دارا و ندار" بیشتر فیلمی متعلق به نوجوانان است . پس ، از این منظر است که باید دید این فیلم ، مخاطب نوجوان را به خود جلب میکند یا نه ؛پیش از هر چیز، اشاره به این نکته ضروری است که حسن پور چه در سریال هایی که ساخته و چه فیلم قبلی اش "تعطیلات تابستانی "، نوعی رویکرد آموزشی و در عین حال اخلاقی به موضوع ها داشته است که این ویژگی نیز جای تقدیر دارد؛ اما به نظر نمی رسد فیلم "دارا و ندار" با وجود رویکرد اخلاقی به موضوع "همدلی " و "همیاری "، در کلیت خود چندان موفق باشد. این عدم موفقیت ، بیش از هر چیز به ساختار فیلم مربوط است که به نوعی چند پاره و فاقد انسجام به نظر می رسد. موضوع فیلم ، مساله تازه ای را مطرح نمی کند. نوجوانی بیمار است )در این داستان ، ناراحتی قلبی دارد( و دوستانش می کوشند برای مداوای او پول تهیه کنند. این داستان کلیشه ای که بارها در سینمای ایران - هر چند نه با شخصیت نوجوان - مورد استفاده قرار گرفته است ، محمل مناسبی برای جلب مخاطبان نوجوان فیلم است . کنشها و واکنش های دراماتیک فیلم ، کاملا قابل پیش بینی اند و در نتیجه ، چندان موجب تحریک تماشاگر نمی شوند. گرچه پایان فیلم به اصطلاح "باز" است و با مداوای سعید )شخصیت نوجوانی که بیمار است ( تمام نمی شود؛ اما نوع فضا و ازجمله عطوفت طلا فروش نسبت به سارقان نوجوان و خسرو )با بازی اکبر عبدی ( گویای این نکته است که احتمالا پول عمل سعید از سوی همین فرد تامین خواهد شد. صحبتهای مرجان )خواهر سعید( نیز بر این نکته تاکید می کند که خسرو و مرجان با یکدیگر ازدواج خواهند کرد. پس ، حتی پایان "باز" فیلم هم اصلا نکته غافلگیرکننده و غیرمنتظره ای ندارد. تنها حسن آن در این است که حسن پور از فیلمبرداری صحنه های زاید بیمارستان و نشان دادن سعید پس از عمل و همچنین حضور دوستانش پرهیز کرده است.اشاره شد که عدم موفقیت "دارا و ندار" بیش از هر چیز به ساختار آن مربوط است که به نوعی چند پاره و فاقد انسجام به نظر می رسد. واقعیت این است که نخستین معضل فیلم - و اصلی ترین آن - مشکل فیلمنامه است . حسن پور فیلمنامه "دارا و ندار" را شخصا نوشته است و شاید با این تصور که بسیاری از تصاویر در ذهن او - به عنوان کارگردان فیلم - کاملا روشن هستند، نیازی به پرداخت بیشتر فیلمنامه احساس نکرده است ؛ اما دیدن فیلم ، ما را به این نتیجه می رساند که نوعی پراکندگی در صحنه ها و سکانس های فیلم وجود دارد که مانع روند رو به رشد درام می شود. صحنه های فرعی - با موضوع های فرعی - در طول فیلم کم نیستند و همین صحنه ها، میان قطعات مربوط به موضوع اصلی فیلم نوعی وقفه ایجاد می کنند. هر بار هم که پس از صحنه ای فرعی ، دوباره به سراغ رویداد اصلی می رویم ، این صحنه اصلی ، ادامه روبه رشد قصه نیست ؛ بلکه در بسیاری موارد، قصه در عرض گسترش می یابد و در نتیجه ، چندان پیش نمی رود. حالا اگر به این موقعیت ، اعمال بدون توجیه و بدون جواب شخصیت ها را اضافه کنیم ، مشکل فیلم چند برابر می شود. مثلا بچه ها چه وقت و چگونه پی به بیماری سعید برده اند؛ چرا هر بار که سعید حالش بهم می خورد و او را نزد پزشک می برند، از خواهر سعید خبری نیست ؛ دلیل این شیوه برخورد مرجان با خسرو چیست ؛ در حالی که در صحنه پیش از سرقت ، سعید در بیمارستان بستری شده است ، چگونه در پایان ماجرا، ناگهان از مسجد سر در میآورد؛ این مخالفت شدید گروه کچلها با سعید و دوستانش به چه دلیل است؛حسن پور در زمینه کارگردانی نیز نتوانسته است حاصل قابل قبولی ارائه دهد. اگر قرار باشد مخاطبان اصلی فیلم را نوجوانان فرض کنیم ، دوره نوجوانی ، دوران پرشور، پر از انرژی و همراه با خراب کردن و ساختن است و ما باید تاثیر روانی این رویکرد را در فصلهای مختلف فیلم ببینیم ؛ در حالی که در شکل فعلی ، این اتفاق بجز در صحنه دعوای دو گروه با هم و سر رسیدن ناظم نیفتاده است . مثلا فصل عروسی اکبر و نواختن موسیقی کلاسیک ، به طور بالقوه شرایطی را به وجود می آورد تا شاهد سکانسی پر جنب و جوش و در عین حال جذاب باشیم ؛ اما آنچه در فیلم دیده می شود، فصلی است که هیچ گونه جذابیتی ندارد و مخاطب باید خودش آن را بنا به میل خود، در ذهن دوباره سازی کند!"دارا و ندار" متاسفانه نتوانسته است به زندگی شخصیت های اصلی اش - و از آن جمله ، شخصیت های نوجوان فیلم - نزدیک شود؛ بنابراین ، با وجود این که می کوشد لحظه هایی از موقعیت آنان را به نمایش بگذارد؛ اما در واقع ، تماشاگر چندان به وضع زندگی آنان پی نمی برد. مثلا پسرک چاق با دفترچه آرزوهایش ، بیانگر موقعیت نوجوانانی است که هزاران آرزوی تحقق نیافته در دل دارند؛ اما برای فهمیدن آرزوهای نوجوان نویسنده دفترچه ، کارگردان ناچار می شود صحنه هایی را در فیلم بگنجاند تا او با خدایش درد دل کند و آرزوهایش را بر زبان بیاورد و یا این که ، یکی از کچلها دفترچه را به دست بیاورد و با خواندن آن ، تماشاگر متوجه شود که پدر او زندانی است . اما مساله کلی تر در طول فیلم این است که معلوم نمی شود چه کسی "دارا" است و چه کسی "ندار"؛ و اصلا اشاره نام فیلم به چیست ؛ آیا دارای فیلم ، همان طلافروشی است که بچه ها قصد سرقت از مغازه اش را دارند؛ آیا "دارا" تماشاگران فیلم هستند که باید با تماشای فیلم، موقعیت "ندار"ها را درک کنند؛ و احتمالا شرمنده شوند؛!نکته آخر این که نوع انتخاب بازیگران برای نقشهای مختلف ، هیچ کمکی به قوام یافتن فیلم نکرده است ؛ به گونه ای که اگر هر کدام از بازیگران را کنار بگذاریم و بازیگر دیگری را جانشین او کنیم ، اتفاق مهمی نخواهد افتاد و شاید اصلا اتفاقی نیفتد. و این ، یعنی این که آنها چیزی به فیلم اضافه نکرده اند.

نظر خوانندگان:*
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:*    پست الکترونیک:





کد بالا را وارد کنید(بزرگ و کوچکی حروف تاثیری ندارد):