يكشنبه هفته گذشته، رسانههاي كشورمان به نقل از منابع نظامي گزارش كردند كه نيروهاي ايراني، يك پهپاد (پرنده هدايتپذير از دور) مدل RQ
170 را در اختيار گرفتهاند.
پس از انتشار اين خبر، نماينده كشورمان در سازمان ملل در نامهاي كه به طور همزمان به رئيس شوراي امنيت و رييس مجمع عمومي اين سازمان ارسال كرد، ضمن اعتراض به اين اقدام آمريكا از سازمان ملل خواست تا ورود هواپيماي بدون سرنشين آمريكايي به حريم هوايي ايران را محكوم كند و تدابيري به منظور پايان دادن به اينگونه اقدامات خطرناك و غيرقانوني بينديشد.
همچنين وزارت امور خارجه با فراخواندن سفير سوئيس در تهران، مراتب اعتراض خويش را به آمريكا اعلام كرد و در عين حال با فراخواني عبيدالله عبيد سفير افغانستان در تهران اعتراض رسمي جمهوري اسلامي ايران را به وي تسليم كرد.
اما نگاهي به سوابق اين قبيل اقدامات آمريكا نشان ميدهد كه ايران بايد سلسله اقدامات ديگري را براي پيشگيري از چنين اقداماتي انجام دهد. ورود اين هواپيماي جاسوسي در عمق 250 كيلومتري حريم هوايي ايران گامي بسيار خطرناك در چارچوب اقدامات تحريكآميز دولت آمريكا تلقي ميشود و نقض آشكار روح منشور ملل متحد در راه روابط مسالمتآميز كشورها و تمام قوانين بينالمللي مربوط است.
فريد زكريا، تحليلگر معروف آمريكايي و مجري شبكه تلويزيوني سي ان ان در اين باره استنباط كرد كه اين مساله نشاندهنده شروع نوعي جنگ مخفي آمريكا بر ضد ايران است و چنين استنباطي نشان ميدهد كه منابع غربي هم براين امر معترفند كه مسووليت عواقب چنين اقدام خطرناك و تحريكآميزي به عهده دولت متجاوز يعني آمريكاست.
در همين حال علاءالدين بروجردي، رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس با اشاره به اينكه اين موضوعي است كه حتما بايد از همه ظرفيتها براي مقابله با آن استفاده شود در اين باره گفت: وزير امور خارجه ميتواند در نامهاي به وزراي خارجه ساير كشورها بخصوص كشورهاي عضو سازمان كنفرانس اسلامي و جنبش غير متعهدها از آنها بخواهد كه اقدام تجاوزكارانه آمريكا در نقض حريم هوايي ايران را محكوم كنند.
غضنفر ركنآبادي، سفير ايران در بيروت نيز در اين باره گفت: ما معتقديم جامعه بينالملل و سازمان ملل متحد بايد واكنش قاطع و روشني نسبت به اين رفتار آمريكا و گام پرمخاطره آن در تجاوز به حريم هوايي ايران نشان دهند. تجاوز اين هواپيما نشاندهنده نيات سوءآمريكا در تلاش براي تثبيت حضور نظامي خود در منطقه و مخاطرات جدي آن نسبت به صلح و امنيت بينالمللي است.
بحث غرامت
همچنين تسلط به هواپيماي مذكور در عمق 250 كيلومتري حريم هوايي ايران، نشاندهنده تعمدي بودن رفتار دولت آمريكا در اين باره است و اين امر هرگونه احتمال خطاي سهوي را منتفي ميكند كه در اين صورت بحث دريافت غرامت نيز از گزينههاي مطرح در اين باره خواهد بود.
علاءالدين بروجردي با يادآوري اينكه موضوع درخواست غرامت ايران يكي از پيشفرضها در اينباره است، افزود: اين موضوع حتما نيازمند بررسي حقوقي است و بر اين اساس ما جلسه ويژهاي را با حضور تعدادي از مسوولان ذيربط وزارت خارجه در اين ارتباط برگزار كردهايم و اين موضوع در جلسه روز يكشنبه مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
حسين ابراهيمي، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي نيز با تاكيد براينكه دستگاه سياست خارجي كشورمان بايد در بعد حقوقي موضوع تجاوز آمريكا به حريم هوايي كشورمان را پيگيري كند در خصوص بحث دريافت غرامت گفت: اگر از اطلاعات دريافتي هواپيما مشخص شود كه آنها در كشور ما فعاليت جاسوسي داشتند، ميتوان با اسناد و مدارك موجود براي دريافت غرامت نيز فعاليتهايي انجام داد.
دولت تجاوز پهپاد را جدي دنبال كند
از سوي ديگر صاحبنظران امر بر اين باورند كه بايد تلاشهاي وزارت خارجه براي پاسخ گرفتن از آمريكا به دليل تجاوز به خاك ايران ادامه داشته باشد.
اسماعيل كوثري، نايب رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي با تاكيد بر اين امر در اين باره گفت: هرچند ما نسبت به پيگيري اين موضوع از سوي نهادهاي بينالمللي اميدوار نيستيم؛ اما اين تجاوزگري بايد در تاريخ ثبت شود و سازمان ملل بداند اين تاريخ است كه نسبت به تناقض عملكرد اين سازمان قضاوت خواهد كرد.
پرويز سروري، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس نيز اين اقدام آمريكا را نقض آشكار حقوق بينالملل دانست و تاكيد كرد كه ايران بايد عليه آمريكا در مجامع بينالمللي اقامهدعوي كند.
سروري، شكار هواپيماي بدون سرنشين آمريكايي را يك هشدار جدي براي آمريكا دانست و گفت: دومين پيام اين اقدام هشداري براي سازمان ملل است، اين سازمان تا دو هفته پيش عليه ايران از سوي آمريكا قطعنامه صادر ميكرد، امروز ديد كه آمريكاييها به طور آشكار به حريم هوايي ايران تجاوز كردهاند.
جواد جهانگيرزاده، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي نيز در گفتوگو با «جامجم» از دستگاه ديپلماسي كشور خواست تا در قبال تجاوز آشكار آمريكا به تماميت ارضي ايران منفعلانه عمل نكرده و در نهادهاي بينالمللي طرح شكايت كند.
وي اقدام دستگاه ديپلماسي كشور در قبال اين تجاوز را ناكافي خواند و گفت: نبايد در اين مساله به دادن بيانيه و اظهارنظر سخنگوي وزارت خارجه اكتفا كنيم. متاسفانه دستگاه ديپلماسي ما در اين موضوعات منفعلانه عمل ميكند، وقتي تجاوز آشكاري به تماميت ارضي ما صورت ميگيرد نبايد اقدام ديپلماتيك ما در اين اندازه باشد بلكه بايد در مجامع و نهادهاي بينالمللي طرح شكايت كنيم هرچند كه به اين نهادها اميدي نداريم؛ اما بايد به عرف جهاني عمل كنيم و پيگيريهاي ما جديتر باشد.
در همين حال علي مطهري، نماينده مردم تهران در مجلس با اشاره به تجاوز هواپيماي جاسوسي آمريكا به حريم كشورمان، گفت: اگر چنين اتفاقي در خاك آمريكا يا فلسطين اشغالي رخميداد، شوراي امنيت قطعنامه صادر ميكرد؛ گويا مجامع جهاني حق تجاوز آمريكا به كشورهاي اسلامي را به رسميت شناختهاند.
وي با بيان اينكه نفوذ ايران به سامانه هدايت هواپيماي جاسوسي آمريكا نشانه قدرت جنگ الكترونيك نيروهاي مسلح است، افزود: تجاوز اين هواپيما به حريم هوايي ايران بايد از طرق سياسي بهطور جديتر دنبال شود.
مهدي سنايي، عضو كميسيون امنيت ملي وسياست خارجي مجلس شوراي اسلامي نيز به خبرنگار ما گفت: بايد ورود آمريكا به خاك كشورمان با هواپيماي جاسوسي را جدي گرفت.
وي در اين باره گفت: نقض آشكار حقوق بينالملل نشاندهنده ورود دشمنان جمهوري اسلامي در عرصه جديد براي فشار بر ايران است و بايد از مجاري بينالمللي و ديپلماتيك اين موضوع پيگيري شود.
سنايي افزود: اين موضوع از ابعاد نظامي و امنيتي و همچنين حقوق بينالملل قابل ارزيابي است. آمريكا برعكس ادعاهايي كه مطرح ميكند خود را پايبند قواعد بينالمللي نميداند و براحتي به حريم هوايي كشور ديگر وارد ميشود و حقوق بينالملل را نقض ميكند.
افغانستان متعهد باشد
آنچه كه در اين ميان نبايد فراموش شود تعهد افغانستان به عنوان همسايه ايران است. اعتراض ايران به دولت افغانستان تنها نبايد به احضار سفير خلاصه شود، بلكه دولت افغانستان بايد مسووليت خود را در قبال اينگونه اقدامات دولت آمريكا عليه ايران پذيرفته و نسبت به عواقب آن آگاه باشد.
در اين رابطه نصرالله تاجيك، سفير سابق ايران در اردن گفت: افغانستان بايد رسما از ايران عذرخواهي كرده و متعهد شود كه از اين به بعد به نيروهاي نظامي آمريكا اجازه نخواهد داد كه از خاك اين كشور عليه ايران بهرهبرداري شود يا اينكه مسوول هر آنچه كه از اين قبيل امور در آينده اتفاق ميافتد، باشد.