اگرچه پيش از اين نمونه چنين برنامه‌هايي در راديو وجود داشت، اما شبكه‌هاي تلويزيوني به اين مقوله عنايت كمي داشتند. سازندگي و بازسازي كشور قطعا به وجود خانواده‌هاي سالم و توانمندي محتاج بود تا با شناخت درست و دارا بودن مهارت‌هاي زندگي بتواند پايه‌هاي توسعه و سازندگي را محكم كند. ضمن اين‌كه تغييرات سريع اجتماعي پس از جنگ كه با تغييرات جهاني همراه بود خانواده‌هاي ايراني را با مسائل و چالش‌هاي جدي‌تري مواجه كرد و بسياري از والدين در ارتباط با تربيت فرزندان خود در دوران جديد با مشكلات زيادي مواجه شدند.

به همين دليل شكل‌گيري برنامه‌هاي خانوادگي فقط يك نياز رسانه‌اي و براي تامين سرگرمي و اوقات فراغت شهروندان نبود. كاركردهاي آموزشي رسانه ملي و نيازهاي جديد اجتماعي و فرهنگي ايجاب مي‌كرد تا اين رسانه با تهيه و توليد برنامه‌هايي كه به مسائل درون خانواده مي‌پرداخت در جهت حل اين مشكلات، شهروندان خود را ياري كند. اين برنامه‌ها ابتدا براي بسياري از مخاطبان بويژه زنان خانه‌دار كه مخاطبان اصلي اين برنامه‌ها بودند جذابيت زيادي داشت و با استقبال خوبي از سوي آنان مواجه شد، اما اكنون در اين سال‌ها برنامه‌هاي خانواده در ورطه تكرار و روزمر‌گي افتاده و خيلي كليشه‌اي شده‌اند؛ برنامه‌هايي كه بشدت مشابه و مثل هم ساخته مي‌شد و مانند گذشته، مخاطب زيادي هم داشت. دقيقا به همين دليل بود كه برنامه تصوير زندگي شبكه 2 براي برون رفت از اين تكرار و شكستن كليشه مرسوم دست به ابتكارات تازه‌اي زد و با تزريق ايده‌هاي جديدتر به كالبد برنامه روحيه شاداب‌تري به آن بخشيد. براي اين‌كه با تيم جديد و سري تازه اين برنامه آشنا شويم از سربالايي خيابان الوند در ميدان آرژانتين بالا مي‌روم تا به ساختمان شبكه دوم سيما برسم. وقتي وارد راهرو‌هاي شبكه 2 مي‌شوم تا استوديوي تصوير زندگي را پيدا كنم تمام خاطرات كودكي و نوجواني‌ام تداعي مي‌شود. در راهرو‌هاي شبكه 2 تابلوي برنامه‌هاي كودك از سال‌هاي پيش تاكنون نصب شده است كه تماشاي آن مساوي مي‌شود با تداعي خاطرات نوستالوژيك كودكي و البته اين حس كه واقعا شبكه 2 دارد به يك شبكه تمام عيار كودك تبديل مي‌شود. حس و حال كودكي را در چهره و رفتار كاركنان اين شبكه هم مي‌تواني ببيني. براستي كار با كودك، سويه كودكانه وجود آدمي را زنده نگه مي‌دارد. اين حس نوستالوژيك با ديدن گيتي خامنه، مجري برنامه‌هاي كودك در زمان بچگي خودم پر رنگ‌تر مي‌شود.

گيتي خامنه كه پس از سال‌ها زندگي در خارج از كشور به ايران بازگشته براي نخستين بار با برنامه تصوير زندگي به تلويزيون آمده است. او روزهاي دوشنبه به شبكه دوم مي‌آيد تا با حضور كارشناسان برنامه درباره مسائل كودك و نوجوان گفتگويي را هدايت كند و بازهم در حوزه كودك به فعاليت رسانه‌اي خود ادامه دهد. او مي‌گويد: حوزه كودك، حوزه‌اي است كه من با آن زندگي كرده‌ام و مدتي هم كه در خارج از ايران به سر مي‌بردم در زمينه كودك به تحصيل و تحقيق مشغول بودم. اگرما بتوانيم بچه‌هاي سالم و بدون عقده‌اي تربيت كنيم، آينده يك نسل را تضمين كرده‌ايم.

براي نسل من چهره او تداعي‌كننده گذشته‌اي است كه برنامه‌هاي كودك بسيار ساده اجرا مي‌شد، اما شيريني خاطرات آن همچنان براي ما باقي است. به خامنه مي‌گويم ملاقات شما مرا به دوران كودكي ام پرتاب كرد و تداعي احساسات و خاطرات كودكي را به ارمغان آورد. ظاهرا اين تجربه مشترك همنسلان من در ديدار با گيتي خامنه است. خودش مي‌گويد: همنسلان شما كه مرا مي‌بينند آنقدر زيبا برخورد مي‌كنند كه واقعا شرمنده مي‌شوم و اميدوارم برنامه‌هاي ما در زمان خودش با همه سادگي‌اش توانسته روي يك نسل تاثير بگذارد به طوري كه من به نوستالوژي يك نسل تبديل شده‌ام.

جالب اين‌كه مخاطبان امروز او در برنامه تصوير زندگي همان كودكاني هستند كه امروز خودشان پدر و مادر شده و صاحب فرزند هستند. حسن اين اتفاق در اين است كه مخاطب اين برنامه به واسطه اعتماد و خاطراتي كه از مجري اين بخش دارند حرف شنويي بيشتري هم از او داشته و خامنه اين فرصت رسانه‌اي ـ آموزشي را دارد كه درحوزه روان‌شناسي و تربيت كودكان از كلام نافذي برخوردار شود و اين با هدف برنامه تصوير زندگي كه آموزش مهارت زندگي به والدين و خانواده‌هاست انطباق دارد. خامنه در اين باره مي‌گويد: الان همان نسل به پدر و مادري تبديل شده‌اند كه خودشان داراي فرزند هستند. از طرف ديگر من هم به يك مقطع سني رسيدم كه بيشتر به مسووليتم در قبال نسل جديد فكر مي‌كنم و به همين دليل به طرح مسائل تربيتي و آموزشي در اين برنامه علاقه‌مند شدم.

او ادامه مي‌دهد: من با اين گروه دريكي از برنامه‌هاي نقره همكاري داشتم و احساس كردم كه مي‌توانم با آنها همكاري خوبي داشته باشم. برنامه من نيم ساعت در هفته روزهاي دوشنبه است و فرصت دارم درباره موضوع برنامه در طول هفته تحقيق و پژوهش كنم. خوشبختانه در اين برنامه دستم باز است تا ايده‌هاي خود را در ارتباط با وظيفه‌اي كه به من محول شده عملي كنم.

خامنه درباره بخش مرتبط با خود در برنامه تصوير زندگي توضيح مي‌دهد: من درهر برنامه با يكي از كارشناسان در باره مسائل مربوط به كودكان گفتگو مي‌كنم. مثلا كودك و مادران شاغل، كودك و آپارتمان‌نشيني، افسردگي و خشونت در كودكان، كودك و مصرف‌گرايي و هر مساله‌اي كه به كودك مربوط مي‌شود موضوع گفتگوهاي من در اين برنامه است. در واقع چون تصوير زندگي يك برنامه خانوادگي است مسائلي كه ما در اينجا به آن مي‌پردازيم نيز در ارتباط با مشكلات خانواده‌ها در ارتباط با كودكانشان است.

به گفته عوامل تصوير زندگي يكي از پر مخاطب‌ترين بخش‌هاي برنامه كه با استقبال خوبي هم مواجه شد همين بخشي است كه گيتي خامنه‌ آن را اجرا مي‌كند. خود وي نيز با اظهار خوشحالي از اين موضوع مي‌گويد: مادران امروز كه برنامه مرا مي‌بينند كودكان ديروز و مخاطبان برنامه‌هاي من بودند و به همين خاطر شايد من اين شانس را داشته باشم كه از تاثيرگذاري بيشتري روي آنها برخوردار باشم.

روزي كه براي تهيه گزارش به پشت صحنه تصوير زندگي مي‌روم مصادف با سالروز آزادي خرمشهر است. به همين دليل يك گروه سرود كودكان براي اجراي سرود اي ايران به استوديو آمده‌اند كه مربي‌شان در كنار خانم مينو اسدي طراح صحنه، آنها را براي اجراي سرود آماده مي‌كند. البته خانم اسدي به دليل وظايف اجرايي برنامه حضور پر رنگي در طول توليد برنامه دارد. مديريت عوامل صحنه يعني تصوير برداران، صدابرداران و عوامل ديگر به عهده اوست. در واقع او دستورات و پيشنهادات تهيه‌كننده و كارگردان برنامه را به عوامل صحنه انتقال مي‌دهد.

اسدي درباره سختي كار خود در اين برنامه مي‌گويد: حساسيت كار به دليل زنده بودن برنامه بسيار بالاست كه به تبحر و دقت بيشتري نياز دارد.

لذا وي يك ساعت پيش از شروع برنامه به استوديو مي‌آيد تا مقدمات كار را سر و سامان دهد و تا پايان برنامه كه قبل از اذان ظهر ادامه دارد بايد در صحنه حضور داشته باشد.

برنامه با اجراي سرود اي ايران آغاز مي‌شود و احسان كرمي كه پيش از اين برنامه نقره را اجرا مي‌كرد، به عنوان مجري تصوير زندگي برنامه را آغاز مي‌كند. برنامه‌اي كه به دليل سالروز آزادسازي خرمشهر رنگ و بوي شادتري به خود گرفته است و اين شادي را در نوع چيدمان و دكوراسيون برنامه هم مي‌توان مشاهده كرد.

برنامه تصوير زندگي، متن ثابت و از پيش تعيين‌شده‌اي ندارد و مجري با مشاوران و تهيه‌كننده برنامه مشورت مي‌كند تا كليت موضوع روز را مشخص كرده و بر اين اساس اجراي برنامه را انجام دهد.

كرمي كه سابقه اجرا در رسانه راديو را هم داشته، اين تجربه را در اجراي بهتر برنامه تلويزيوني موثر مي‌داند و معتقد است: تجربه راديو اين توانمندي را در من ايجاد كرده تا بتوانم بر بداهه‌گويي و اجراي برنامه زنده مسلط شوم.

وي برنامه مكث 95 را در راديو تهران هر روز عصر اجرا مي‌كند و در برنامه جمعه ايراني، بازيگر است و در جشنواره راديو سال گذشته نيز به عنوان مجري برگزيده معرفي شد.

كرمي به برنامه‌هاي زنده و مستقيم گرايش بيشتري دارد و مي‌گويد: برنامه توليدي براي من خيلي سخت‌تر است و بيشتر دوست دارم برنامه زنده اجرا كنم چون ارتباط با مخاطب در برنامه‌هاي زنده خيلي شيرين‌تر و جذاب‌تر است. به همين سبب به اجراي برنامه تصوير زندگي علاقه‌مندم. من دوست دارم در برنامه‌هايي حضور داشته باشم كه بتواند موج ايجاد كند. براي همين پيشنهاد برنامه نقره را بسرعت پذيرفتم. نقره يك برنامه حرفه‌اي تلويزيوني بود و يك شانس حرفه‌اي براي من. وقتي سري جديد تصوير زندگي پيشنهاد شد، احساس كردم اين يك كار متفاوت در مجموعه برنامه‌هاي خانوادگي است.

وي افزود: متاسفانه برنامه‌هاي خانواده بتدريج به روزمر‌گي و تكرار افتادند و قرار بود تصوير زندگي با خلاقيت و نوآوري، يك برنامه جديدي را به نمايش بگذارد.

كرمي به شيوه اجراي يك مجري در يك برنامه خانوادگي بشدت اعتقاد دارد و در اين‌باره مي‌گويد: اجراي يك برنامه شناسنامه آن است و من سعي مي‌كنم از شعارزدگي در اجرا بپرهيزم تا حرف‌هايي كه مي‌زنم براي مخاطب باورپذير باشد. براي اين‌كه اجراي برنامه‌هاي خانواده از حالت كليشه‌اي خارج شود، سعي كردم از زبان طنز هم كمك بگيرم كه اتفاقا بخوبي هم جواب داده است. وجه سرگرمي در برنامه‌هاي خانوادگي ما خيلي كمرنگ است و بيشتر برنامه‌ها كارشناس محور هستند و اين باعث خستگي مخاطب مي‌شود اما در تصوير زندگي سعي شده تا به وجوه سرگرمي توجه بيشتري شود.

تصوير زندگي سري جديد خود را آغاز كرده و ظاهرا تغيير و تحولات جديد با استقبال خوبي هم از سوي مخاطبان مواجه شده است. اين برنامه سعي مي‌كند مسائل و مهارت‌هاي زندگي در جامعه امروز را به محور برنامه خود بدل كند. وحيد رونقي، تهيه‌كننده تصوير زندگي درباره اين برنامه مي‌گويد: هميشه تغيير و تحول لازمه هر برنامه روتين تلويزيوني است و هر برنامه موفقي در صورت عدم تغيير و تحول به ورطه تكرار مي‌افتد.

رونقي ادامه مي‌دهد: ما برنامه‌هاي خانوادگي در شبكه‌هاي مختلف داريم كه به لحاظ موضوعي ممكن است شبيه هم باشند. لذا ما با توجه به اين‌كه شبكه 2 به شبكه كودك تبديل شده است سعي كرديم سمت و سوي برنامه را به طرف مسائل كودكان و خانواده سوق دهيم و به همين دليل هم از سركار خانم خامنه كه مجري باسابقه برنامه‌هاي كودك بود در اين برنامه استفاده كرديم. به عبارت ديگر تصوير زندگي نيز بك برنامه خانوادگي است با همان مولفه‌هاي مشتركي كه در اين‌گونه از برنامه‌ها وجود دارد منتها با رويكرد كودك‌محورانه. حتي ما برنامه‌هاي دوشنبه را به روان‌شناسي كودك اختصاص داديم.

وي مي‌افزايد: تصوير زندگي مثل بسياري از برنامه‌هاي خانوادگي از حضور كارشناسان مختلفي در حوزه مسائل خانواده استفاده مي‌كند از جمله روزهاي شنبه خانم قزويني درباره طراحي نظم صحبت مي‌كند، آقاي دكتر نظري، مجري بخش پزشكي است، آقاي شهرام سيف‌هاشمي درباره روش‌هاي نو در زندگي سخن مي‌گويد، روزهاي چهارشنبه هم آقاي سلحشور درباره ادبيات برنامه دارد.

رونقي مي‌گويد: هدف ما اين است كه سطح سليقه عمومي را در اين برنامه بالا ببريم. براي اين كار سعي كرديم از كارشناساني استفاده كنيم كه در رشته خود متبحر و شناخته شده هستند. البته غير از خانم خامنه، كارشناسان ديگر را در برنامه‌هاي مشابه نديديم و كاملا چهره‌هاي جديدي هستند.

وي مي‌افزايد: به جرات مي‌توانم بگويم از زماني كه دوره جديد تصوير زندگي شروع شده ميزان پيامك به برنامه نيز حداقل 10 برابر شده است. هر روز بدون استثنا همه پيامك‌ها را مي‌خوانيم. ضمن اين‌كه ما سعي كرديم برنامه را از حالت رسمي و خشك آن بيرون بياوريم و كمي هم طنز به آن تزريق كنيم.

تهيه‌كننده تصوير زندگي از ضرورت تغيير و تنوع در اين برنامه سخن مي‌گويد و براي اين ادعا چند مثال مي‌‌آورد. به گفته وي: در سري جديد تصوير زندگي سعي شده بخش‌هاي ثابت برنامه‌هاي خانوادگي از وضعيت روتين خارج شود. مثلا در بخش پزشكي اگر درباره دندان صحبت مي‌شود يك سكانس از فيلمي ايران نشان داده مي‌شود كه به صحنه دندان كشيدن مربوط مي‌شود تا برنامه داراي تنوع شده و خسته‌كننده نباشد. يا از برخي مستندهاي اجتماعي كه با موضوع برنامه هم بي‌ارتباط نباشند به تصوير زندگي اضافه شده كه جذابيت بيشتري به برنامه مي‌دهند. همچنين در اين برنامه سعي شده از نوشيدني‌هاي ايراني مثل خاكشير استفاده شود تا فرهنگ سنتي ايراني در بخش تغذيه رواج پيدا كند.

زندگي آنقدر داراي مسائل ريز و درشت و فراز و نشيب‌هاي متعدد است كه نمي‌توان تصوير واحد و ثابتي از آن ترسيم كرد. لذا تهيه و توليد برنامه‌اي كه قرار است درباره زندگي و مسائل آن در جامعه پيچيده امروز باشد، هم به نوآوري و خلاقيت رسانه‌اي محتاج است و هم جذابيت و سرگرم‌كنندگي تا مخاطبان اين برنامه كه اكثر خانم‌هاي خانه‌دار هستند، ضمن سرگرم شدن به مهارت‌هاي زندگي در جامعه امروز نيز آشنا شوند. اگر قرار است صدا و سيما يك دانشگاه عمومي باشد بهترين جاي ممكن براي تحقق اين شعار و شكوفا كردن ظرفيت‌هاي آموزشي اين رسانه، برنامه‌هاي خانوادگي است. در اين چند ساعتي كه با برنامه تصوير زندگي همراه بودم احساس كردم نوعي شادابي و نشاط در ذات اين برنامه به چشم مي‌خورد كه انتقال اين نشاط و انگيزه زندگي به مخاطبان، مهم‌ترين كاركردي است كه اين برنامه مي‌تواند براي خانواده‌ها به ارمغان آورد و تصوير زيبا و شادابي از زندگي را به نمايش گذاشته و ترسيم كند، تصويري كه با روح كودكانه شبكه 2 نيز همخواني دارد و دوست‌داشتني است.