پركاري تيروئيد بيماري نسبتا شايعي است كه اكثر مردم از آن غافلند يا به تشخيص آن اهميت چنداني نميدهند.
پركاري تيروئيد زماني ايجاد ميشود كه تيروئيد به هر دليلي بيش از حد عادي هورمون توليد كند. پركاري تيروئيد بيشتر در سنين 40 - 20 سالگي رخ ميدهد و زنان بيش از مردان دچار اين بيماري ميشوند.
نشانهها
خستگي، كاهش وزن، اضطراب و بيقراري قابل توجه، تند، نامنظم و كوبنده بودن ضربان قلب، تعريق زياد، احساس گرما يا داغي، تغييرات عادت ماهيانه، اسهال، افزايش اشتها، لرزش دستها و پاها، عدم تحمل گرما، ريزش مو و خارش پوست جزو علائم شايع اين بيماري است. معمولا مبتلايان به اين بيماري با وجود اين كه زيادتر از حد عادي غذا ميخورند دچار كاهش وزن ميشوند. بيحوصلگي و تحريكپذيري شديد، كاهش تمركز، تنشهاي عصبي، مشكلات بينايي و دو تا ديدن و بيرونزدگي غيرطبيعي كره چشم نيز جزو علائمي كه ممكن است ديده شود.
چرا پركار
پركاري تيروئيد ميتواند به علل مختلفي رخ دهد. شايعترين علت شكل پركاري تيروئيد بيماري خودايمني است كه در آن بدن پادتنهايي توليد ميكند. اين پادتنها تيروئيد را وادار به توليد تيروكسين بيشتري ميكنند. اين بيماري گريوز نام دارد. در بيماران مبتلا به گريوز چشمها به طور غيرعادي بيرون ميزنند و پوست ساق پا ورم ميكند. پركاري تيروئيد ميتواند بر اثر يك تومور خوشخيم در تيروئيد يا يك گواتر مولتيندولر باشد. در موارد نادر، تيروئيد ميتواند بر اثر يك عفونت ويروسي پركار شود. اين بيماري كه التهاب تيروئيد است، ميتواند باعث آزاد شدن هورمونهاي ذخيره شده شود.
درمان
پركاري تيروئيد را در اكثر بيماران ميتوان با دارو كنترل كرد. براي اين كار داروهاي ضدتيروئيد براي مهار فعاليت در زمان ابتلا تجويز ميشود؛ گاهي نيز داروهايي براي كم كردن تعداد ضربان قلب افزايش يافته تجويز ميشود. گاهي لازم است از يد راديواكتيو كه سلولهاي تيروئيد را به طور انتخابي نابود ميسازد استفاده شود.
عمل جراحي براي برداشتن قسمتي از تيروئيد در بعضي از بيماران توصيه ميشود. اين روش براي كساني مفيد است كه تيروئيد آنها بزرگ شده و مشكلاتي براي بلع و تنفس ايجاد ميكند. البته در بيشتر بيماران، مصرف داروهاي جايگزين هورمونهاي تيروئيد پس از اين شيوه لازم است.
10 نكته
1- تمام بيماراني كه پركاري تيروئيد و به دنبال آن درگيري چشمي ناشي از آن را دارند بايد در فواصل معين جهت معاينات چشمي و بويژه كنترل فشار داخلي چشم به چشمپزشك مراجعه كنند.
2- رژيم غذايي حاوي پروتئين زياد داشته باشيد تا بافتهاي از دست رفته در اثر فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري بيش از حد تيروئيد بازسازي شوند.
3- تشخيص قطعي بيماري پركاري تيروئيد انجام آزمايشات خون است.
4- پركاري تيروئيد در بين زنان شايعتر از مردان (4 به 1) است.
5- با توجه به افزايش نياز به ويتامينها، در اين بيماري استفاده از مكمل ويتامين ث، ويتامين ب كمپلكس خصوصا ويتامينهاي ب 1، ب 2 و ب 12 توصيه ميشود.
6- در اين بيماري بايد از مصرف زياد يد پرهيز شود.
7- علائم و نشانههاي اين بيماري در كودكان نيز همانند بزرگسالان است.
8- مصرف تمامي غذاها و نوشيدنيهاي تحريككننده مانند شكلات،قهوه و نوشابه بايد در اين بيماران محدود شود.
9- در اين بيماري استفاده از سبزيجات خانواده كلم، اسفناج،شلغم،گلابي و هلو كه كار تيروئيد را كاهش ميدهند توصيه ميشود.
10- به اين بيماران توصيه ميشود، روزانه 4 - 3 ليترآب مصرف كنند البته به شرطي كه مشكل كليوي يا قلبي نداشته باشند.