سه شنبه 25 تير 1387 - ساعت 09:47
شماره خبر: 100943786284
كوتاه درباره برنامه راديويي جمعه ايراني
صبح جمعه با شما در جمعه ايراني
جام جم آنلاين: «صبح جمعه با شما» اين نام براي بسياري از مردم ما آشناست. برنامه شاد و طنزي كه سالها پيش با هنرمندي صاحبان صداهاي آشناي راديو به روي آنتن ميرفت و طرفداران بسياري هم داشت. صبح جمعه با شما را شايد بتوان معروفترين برنامه راديويي دانست كه به دلايل متعددي سالها در ميان برنامههاي مختلف راديو و تلويزيون بيرقيب بود.

صبح جمعه با شما در سالهايي پخش ميشد كه كشور در التهاب جنگ به سر ميبرد، پخش برنامههاي طنز تلويزيوني به شيوه كنوني رايج نبود، سر و كله ماهواره و اينترنت پيدا نشده بود و راديو به خاطر اين كه در دسترسترين رسانه بود و با امكانات به مراتب كمتري ميتوانست برنامههايي را تهيه و پخش كند بيرقيب بود.
اما همه اين دلايل با اينكه خيلي هم مهم هستند، نميتوانند به تنهايي موفقيت يك برنامه راديويي را رقم بزنند، مگر آنكه شيوه توليد و ساختار و محتواي آن برنامه هم به گونهاي باشد كه آن را تا مرز بيرقيب بودن و در خاطرهها ماندن پيش ببرد.
صبح جمعه با شما بيرقيب بود و در خاطرهها ماند چون در همان سالها هم با ساختارهاي جديدي تهيه و پخش ميشد و شكل نويني از برنامهسازي راديويي را ارائه ميكرد.
ويژگي ديگري كه اين برنامه را به اوج ميرساند حضور هنرمندان برجسته راديو و دوبله در آن بود كه در راس آنها هم مرحوم منوچهر نوذري قرار ميگرفت. مرحوم نوذري به عنوان ركن اصلي صبح جمعه با شما كه مدتها كارگردان آن هم بود به شيوه طبيعتگرايانه و طنزي كه به دور از بازيهاي اغراقآميز باشد اعتقاد داشت، براي همين بود كه وقتي پشت ميكروفن راديو قرار ميگرفت بيآنكه بازي كند موقعيتهاي طنز ايجاد ميكرد كه خود به خود شادي آفرين بودند.
بداههگوييها و به قول معروف حاضر جوابيهايش هم كه در نوع خود مثالزدني بود. در كنار مرحوم نوذري هنرمندان ديگري هم بودند كه كمابيش چهره، صدا و نامشان براي مردم آشنا بود. كساني مثل عليرضا جاويدنيا، حسين عرفاني، رضا عبدي، منوچهر واليزاده و گويندهاي با نام پريچهر بهروان كه پير و جوان راديو او را يكي از بهترين مجريهاي راديو ميدانند. همه آنچه كه گفته شد و البته بسياري دلايل ديگر از صبح جمعه با شما برنامهاي بيرقيب و به ياد ماندني ساخت.
اين برنامه سالها پيش در حالي كه شبكههاي راديو و تلويزيون در حال تكثير بودند و تا حدودي هم اين اتفاق افتاده بود از راديو خداحافظي كرد تا در خاطرهها بماند. چند سال بعد تعدادي از اعضاي گروه صبح جمعه با شما با همراهي چند نفر ديگر كه اعضاي جديدتر و جوانتر بودند بار ديگر آنتن صبح جمعه راديو ايران را در اختيار گرفتند تا با همان ساختار و شيوه صبح جمعه اما تحت عنواني جديد «جمعه ايراني» را روي آنتن ببرند و حالا هم چند سالي است كه از پخش هفتگي جمعه ايراني از راديو ايران ميگذرد. جمعه ايراني بيترديد نسخه دوم صبح جمعه با شماست.
با همان قالب،كاركرد و ساختاري كه اين برنامه در سالهاي پيش داشت و تا حدودي حتي ضعيفتر از آن. چون در اين نسخه دوم ديگر خبري از تيپهاي جالبي مثل زرگنده، دست و دل باز، آميرزا و... نيست.
ما مردم مشرق زمين و بخصوص ما ايرانيها آدمهاي غصه خوري هستيم. از هر بهانهاي براي نخنديدن و منزوي شدن استفاده ميكنيم، اين خصوصيت گريز ناپذير را بگذاريم در كنار اين كه تنوع و تعدد رسانههاي ديگر ايجاب ميكند كه راديو براي خود كاركرد نويني را تعريف كند، براي اين كه از قافله عقب نماند.
خنداندن اين ملت غصه خور كار آساني نيست. يك بار از قول يك جامعه شناس شنيدم كه ميگفت: موقعيت طنزي كه سالها پيش، مثلا 10 سال پيش اسباب خنده بسيار ما را فراهم ميكرد شايد امروز به نظرمان خيلي هم لوس و بيمزه بيايد.
نكته ديگر اين كه در هياهوي حضور و هجوم انواع رسانههاي مدرن، راديو بايد براي خود ماموريتهاي جديد تعريف كند بنابراين ادامه روشهاي پيشين و ساختارهاي تجربه شده گذشته حتي در صورتي كه موفق هم بوده باشند امروز ديگر نبايد محلي از اعراب داشته باشد، چون به قطع و يقين كارايي گذشته را ندارد.
خصوصيتي كه جمعه ايراني را شنيدني ميكند محتواي اين برنامه است كه با نگاهي انتقادي مسائل و رويدادهاي روز را مرور ميكند. اگر محتواي به روز جمعه ايراني را از قالب تكراري آن بگيريم، بعيد است كه اين برنامه بتواند جايگاه درخوري در ميان برنامههاي امروز راديو براي خود بيابد.
منصفانه بگوييم كه جمعه ايراني به هر صورت طرفداراني هم دارد و در خيلي از بخشهايش هم در ايجاد لحظات شاد و فرحبخش براي مخاطبانش موفق بوده است، چون به هر حال خنده را بر لب كساني كه اين برنامه را ميشنوند، مينشاند اگرچه ممكن است اين لحظات شاد به اندازه روزها و ساعتهايي كه مردم صبح جمعه را ميشنيدند، نباشد.
جمعه ايراني اگر ميخواهد هر صبح جمعه شنيده شود، آن هم از سوي عموم مردم بايد براي خود تدبير كند. بايد با شيوههاي نوين برنامهسازي و در قالبي كه حداقل تكراري نباشد برنامهاي طنز و شاد را به روي آنتن راديو ايران بفرستد چون موقعيتي كه شرايط امروز براي رسانهها ايجاد ميكند، روحيات مردم و توقعات آنها از رسانهها و نيز ماموريت و كاركرد كنوني راديو با آن روزها و سالهايي كه صبح جمعه از راديو پخش ميشد، بسيار تفاوت كرده است.
فاطمه رحيمي