روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
شنبه 26 آبان 1397 / 08 ربيع الأول 1440 / a 17 Nov 2018
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
راديو و تلويزيون
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
يكشنبه 19 آذر 1391 - ساعت 00:03
شماره خبر: 100829938457
گفت‌وگو با نگار استخر، تهيه‌کننده برنامه «دس‌دسي»
بازي دست‌ها در سکوت
ذهن کودکان با این‌که ساده است، اما گاهی ناممکن‌هایی را طراحی می‌کند که باورش برای ما بزرگ‌تر‌ها کمی مشکل است.

آنها می‌توانند در یک چشم به هم زدن دنیایی را پر از شخصیت‌های خیالی جور واجور خلق کنند. قادرند براحتی با همه وسایل دور و برشان حرف بزنند و در ذهنشان با آنها بازی کنند.

در این دنیا گاهی دست‌ها هم جاندار می‌شوند، چشم و ابرو در می‌آورند و شروع به حرف‌زدن می‌کنند. یک خانواده تشکیل می‌دهند و حتی به مهمانی و مدرسه می‌روند.

درست مثل دست‌های برنامه دس دسی که نگار استخر توانسته با خلق آنها وارد دنیای کودکان شود. موضوع دس دسی به کارگردانی امیرسلطان احمدی حول محور خانواده‌ای می‌چرخد که از پدر، مادر، پدربزرگ و نوه تشکیل شده و در آن نوه خانواده با موضوعاتی از قبیل آشنایی با حواس، دیدن طبیعت و... روبه‌رو می‌شود. با استخر، تهیه‌کننده این برنامه به گفت‌وگو نشستیم تا از دنیای دست‌ها سر در بیاوریم...

برنامه «دس‌ دسی» کار خلاقانه‌ای است. ایده این برنامه چگونه شکل گرفت؟

واقعیت این است که یک روز به طور اتفاقی برنامه‌ای به نام «اوبی» را از یک شبکه خارجی دیدم و خیلی لذت بردم. بعد از آن نمونه شخصیت‌های برنامه دس‌ دسی را درست کردم و از آنها عکس گرفتم، سپس طرح را آماده کردم. این طرح را به گروه کودک بردم. این تکنیک قبلا در جهان کار شده بود و دوست داشتم بچه‌های ایرانی هم آن را ببینند. این نوع تکنیک عروسکی یک تکنیک رایج است و مثل عروسک‌های نخی یا پارچه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته در برنامه اوبی دست‌ها هیچ پوششی نداشتند، اما ما برای دست‌ها لباس طراحی کردیم. آنها به غیر از عینک و گاهی هم کلاه چیز دیگری نداشتند. این عروسک‌های دستی را با توجه به فرهنگ خودمان و باورهای ایرانی طراحی و بازسازی کردیم.

نحوه انتخاب دست‌ها به چه صورت بود؟ چطور به یک الگوی ثابت برای حرکت و گرداندن دست‌ها رسیدید؟

دست‌های درشت‌تر برای مردها و ریزتر‌ها را برای بچه‌ها و خانم‌ها انتخاب کردیم، البته حرکت دست‌ها به عهده عروسک‌گردانان حرفه‌ای بود و من و نویسنده کار به هیچ وجه، هیچ نمونه‌ای برای الگوبرداری به آنها نشان ندادیم، چرا که می‌خواستیم خلاقیت عروسک‌گردانان بدون الگوبرداری از نمونه خارجی شکل بگیرد و خودشان نوعی اجرای مناسب را خلق کنند. البته از آنجا که این کار مربوط به گروه خردسال است و از آنجا که دایره واژگان این قشر بسیار محدود است، نوعی از بازی به نام بازی در سکوت انتخاب شد. یعنی در بسیاری موارد دست‌ها با سکوت و تنها با اتکا به بازی با دست و گرداندن درست و دقیق آن، مفهومی را به کودکان انتقال می‌دهند.

یکی از مشکلاتی که هنگام تقلید دست از حرکات صورت پیش می‌آید، تداخل وظایف دست به عنوان یک عضو کمکی با صورت است. مثلا در برنامه وقتی یکی از شخصیت‌ها چیزی را حمل می‌کند دیگر از حالت صورت خارج ‌شده و تبدیل به شکل دست می‌شود.

استخر: طرح جدیدی به شبکه ارائه داده‌ایم به نام «کلوپ دست‌ها» (انجمن دست‌ها) که در آن می‌توانیم از کودکان دعوت کنیم در این کلوپ عضو شوند و علاوه بر این‌که طراحی و فعالیت با دست‌ها را به صورت دسته جمعی یاد بگیرند بتوانند تخیل خود را نیز افزایش دهند

بله این مهم‌ترین مشکلی بود که ما داشتیم. مثلا هنگامی که این دست‌ها باید چیزی را جابه‌جا یا حمل می‌کردند در ظاهر قضیه به نوعی دچار سردرگمی می‌شدیم. اما ما تصمیمی گرفتیم؛ آنجا که قرار بود یک دست چیزی را بردارد یا ببرد یا بیندازد، دست همان خاصیت دست را پیدا می‌کرد. یعنی هیچ تلاشی مبنی بر این‌که به بچه‌ها بقبولانیم که این دست نیست، نمی‌کردیم و اتفاقا بعد از گذشت چند قسمت بچه‌ها نیز متوجه می‌شدند که این دست‌ها قرار نیست گونه‌ای غیر واقعی از صورت‌ انسان باشند.

خب می‌توانستید از دست دیگر برای این جور مواقع کمک بگیرید.

بله. اما در برخی موارد عمدا این کار را نکردیم، چرا که خلاقیت کودک گرفته می‌شود. باید با کودک رو راست بود و تفکر او را در نمایش دخالت داد.

آیا قصد دارید ساخت این مجموعه‌ها را هم ادامه دهید و این دست‌ها را هم مثل سنجد جزو شخصیت‌های ماندگار تلویزیون کنید؟

بله. در میان برنامه‌هایی که می‌خواهیم اضافه کنیم قصد داریم از سایر اجزای دست مانند کف دست و انگشت نیز برای شخصیت‌پردازی استفاده کنیم. در سری دوم «دس دسی» همچنین می‌خواهیم فضا و دکور را عوض کنیم و این بار به جای لوکیشن‌های داخلی به دامن طبیعت و روستا برویم و با دست‌ها، شخصیت‌های حیوانی نیز خلق کنیم. همچنین تغییر فضای شخصیت‌ها و ورود آنها به مهدکودک به عنوان اجتماع دوم بعد از خانواده، تجربه‌ها و اعضای جدیدی را به این برنامه اضافه می‌کند. همچنین طرح جدیدی به شبکه ارائه داده‌ایم به نام «کلوپ دست‌ها» (انجمن دست‌ها) که در آن می‌توانیم از کودکان دعوت کنیم در این کلوپ عضو شوند و علاوه بر این‌که طراحی و فعالیت با دست‌ها را به صورت دسته جمعی یاد بگیرند، بتوانند تخیل خود را نیز افزایش دهند. حتی به آنها فرصت می‌دهیم خودشان نیز برخی فعالیت‌هایی را که با دست‌ها می‌توان انجام داد، طراحی کنند.

با طراحی دست‌ها می‌خواستید چه مهارت‌هایی را در یک قالب داستانی به کودکان آموزش دهید؟

ما در نگارش داستان‌ها از نظرات کارشناسان کودک همچون بهادر ملکی استفاده زیادی کردیم و کوشیدیم بیشتر صحنه‌ها را بر اساس عمل و بازی بنویسیم تا گفتار و در مورد مفاهیم ساده مثل زبری و نرمی، تمیزی و کثیفی و بلندی و کوتاهی متناسب با زبان خردسالان بدون نصیحت و در قالب تصویر کار کنیم. مثلا مفاهیمی همچون تاریکی، روشنی، دوری و نزدیکی و...را به نوعی در خلال داستان به بچه‌ها منتقل کردیم. در سری دوم هم قرار است به معرفی گیاهان در طبیعت و تعریف آب، خاک، باد و... بپردازیم. ضمن این‌که ما یک اتاق فکر شامل کارشناسان، مشاوران و روان‌شناسان تشکیل داده‌ایم و پیش از آغاز هر برنامه از حضور آنها نیز استفاده می‌کنیم. همچنین سعی می‌کنیم دائما از آموزه‌های به روز دنیا استفاده و مهارت‌هایی همچون فکر پروری و ایجاد پرسش در ذهن بچه‌ها را تقویت کنیم.

مهراوه فردوسی / گروه رادیو و تلویزیون


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: