روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
سه شنبه 09 خرداد 1396 / 04 رمضان 1438 / a 30 May 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه‌نامه نوروز 90
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
چهارشنبه 25 اسفند 1389 - ساعت 22:17
شماره خبر: 100838140513
پشت پرده دلالي در فوتبال ايران
پول‌هاي گرد و تپل
اواخر سال 87 با دستگیری چند نفر از کسانی که دست‌های آلوده‌ای در فوتبال ایران داشتند، پرده از مافیای فوتبال برداشته شد تا مبارزه با پلیدی‌ها در این رشته وارد فاز تازه‌ای شود.در فاز اول این حرکت تعدادی دلال فوتبال، مربی، مدیر و چند ورزشی‌نویس از سوی وزارت اطلاعات و قوه قضاییه دستگیر شدند تا شوک این دستگیری‌ها برای مدتی هم که شده در این تجارت سیاه فوتبالی توقفی ایجاد کند؛ هر چند با فعالیت شدید ستاد منشور اخلاقی فدراسیون فوتبال، عده‌ای از مربیان صاحب‌نام نیز به‌واسطه داشتن چنین پرونده‌ های کثیفی در فوتبال، اجازه فعالیت در لیگ برتر را نیافتند و از آن زمان تا امروز نیز ورزشی‌نویس‌های دستگیر شده، زمینه‌ای برای فعالیت در جامعه رسانه‌ای نیافته‌اند. آنها که از نزدیک دستی بر آتش دارند با اطمینان از مسائل پشت‌پرده فوتبال صحبت می‌کنند و گاه شایعاتی که در این باره به گوش می‌رسد بسیار دردناک هستند، بخصوص این ‌که برخی مربیان و مدیران باشگاه‌ها هم که عموما از بودجه دولتی به حیات خود در چرخه فوتبال ادامه می‌دهند، سهم قابل توجهی از جابه‌جایی‌های هنگفت مالی را به جیب می‌زنند! این موضوع را وقتی با عزیز محمدی، رئیس سازمان لیگ برتر در میان می‌گذاریم چندان رغبتی برای دادن اطلاعات تازه از خود نشان نمی‌دهد و وقتی با پافشاری ما مواجه می‌شود عنوان می‌کند اوضاع نسبت به قبل بهتر شده، ولی هنوز پاکسازی کامل صورت نگرفته؛ گرچه چشم‌ها در این زمینه همچنان به دستگاه قضایی دوخته شده است.

پیدایش دلال‌ها

اگر کمی به عقب برگردیم متوجه می‌شویم نخستین ریشه‌های دلال‌ها در فوتبال ایران دهه 70 زده شد و به مرور که پول بیشتری به این رشته پرطرفدار تزریق شد، تعداد افرادی که با حربه‌های مختلف از فوتبال پول‌های هنگفتی به جیب زدند نیز افزایش یافت. مجید جلالی، مربی تیم وحدت تهران در آن روزها می‌گوید: نمی‌توان گفت این پدیده وجود داشت یا نه! چرا که شکل کار فرق می‌کرد. من خاطرم هست که دهه 60 بیشتر، شرط‌بندی پشت پرده مرسوم بود و عده‌ای دور هم می‌نشستند و درخصوص نتایج بازی‌ها با یکدیگر شرط‌بندی می‌کردند. همان‌ها می‌آمدند با بازیکنان صحبت می‌کردند تا نتایج را از قبل به نوعی بخرند و از این حربه به پول نسبتا خوبی هم رسیدند، اما از دهه 70 تقریبا وضعیت کار تغییر کرد و واسطه‌ها یا همان دلال‌ها به سمت فوتبال سرازیر شدند و این راه را بهترین چاره ممکن برای رسیدن به پول‌های هنگفت دانستند. البته وجود واسطه‌ها در هر شغلی امری انکارناپذیر بوده و حتی مورد قبول جامعه است و حتی در عرف بین‌المللی فوتبال هم این موضوع با حمایت فیفا مواجه شده، چرا که چارچوب کار مشخص و خط قرمزها نیز رعایت می‌شوند، ولی آنچه بر فوتبال ایران گذشته با شرایط حرفه‌ای‌ها کاملا متفاوت است و مشخص شده که برخی دلال‌ها حتی برای تغییر نتایج بازی‌ها نیز به روش‌های خاص خود متوسل شده‌اند.

هوشنگ نصیرزاده، کارشناس حقوقی به تمجید از وجود واسطه‌ها در اصناف مختلف می‌پردازد و توضیح می‌دهد: دلالی اصولا در قانون مدنی یک شغل شریف به حساب می‌آید و حتی مورد اثبات قضات است. در واقع یک نوع کارسازی بوده برای تسهیلات امور مردم. وی در عین حال می‌گوید: در فوتبال این موضوع شکل دیگری به خود گرفته است. از نظر فیفا، دلالی و کارگزاری یک شغل شریف و رسمی بوده و مورد دفاع تشکیلات فدراسیون جهانی فوتبال قرار می‌گیرد. فیفا تا آنجا به وجود واسطه‌ها اهمیت می‌دهد که اگر بازیکنی برای نقل و انتقال خود دلال نداشته باشد، آن را قبول ندارد. متاسفانه در کشور ما به دلیل بی‌اطلاعی از مقررات بین‌المللی و نبود مقررات برای کارگزاران داخلی، این موضوع محلی شده جهت سوءاستفاده برخی افراد که از پول‌های هنگفت رد و بدل شده در فوتبال، بیش از آن پورسانتی که فیفا تعیین کرده است به چنگ می‌آورند. در کشور ما به جای رابطه بین کارگزار و بازیکن این موضوع به رابطه‌ای بین دلال و مربی و مدیرعامل بدل شده است و به عقیده من مقصر اصلی، تشکیلات فوتبال است که این مسائل را ساماندهی نمی‌کند.

نصیرزاده که 3 سال پیش همراه کفاشیان و عظیم‌زاده، مسوول سابق کمیته بین‌الملل فدراسیون فوتبال، کارگروهی را برای ساماندهی موضوع واسطه‌گری تشکیل داده بود از تلاش‌های نافرجام صورت گرفته سخن به میان می‌آورد و خاطرنشان می‌کند: در آن زمان عظیم‌زاده مقاومت عجیبی از خود نشان می‌داد و مدعی بود کارگزار داخلی وجود ندارد، در حالی که فیفا این موضوع را تایید کرده است و جالب این ‌که نتیجه استعلام از فیفا را هم اعلام نکردند. من حتی از پیتر فوسک و براندان منتون، دبیرکل فدراسیون‌های جمهوری چک و ایرلند شمالی که مدرسان بنده در دوره‌های مدیریت فوتبال بودند نیز استعلام گرفتم و نتیجه را در اختیار نبی قرار دادم، ولی مشخص نشد که چرا هیات رئیسه فدراسیون به طور کلی با این موضوع مخالف بود! اگر این اتفاق رخ می‌داد افراد باید سوءپیشینه می‌دادند و در صورت قبولی در امتحان باید سفته‌ای 5 میلیارد تومانی را در اختیار فدراسیون فوتبال قرار می‌دادند و دارای دفتر و مهر و تشکیلات می‌شدند تا به این ترتیب پای قرارداد تمام بازیکنان ایرانی نیز امضای واسطه رسمی و مورد تایید می‌خورد.

بازیکنان خارجی حتی در حد یاران متوسط ایرانی هم نیستند، ولی با قیمت‌های بالا از این تیم به آن تیم می‌روند

این موضوع را وقتی با عزیز محمدی، عضو هیات رئیسه فدراسیون فوتبال و رئیس سازمان لیگ برتر در میان می‌گذاریم وی به این نکته اشاره می‌کند که فدراسیون فوتبال ترجیح داده به گونه‌ای دیگر و البته با در نظر گرفتن معیارهای فیفا عمل کند و با برگزاری آزمون در تهران به 20 نفر برای ایجاد آژانس نقل و انتقال بازیکن در ایران مجوز داده است. شاید اگر موضوع واسطه‌گری در فوتبال ایران براساس دستورالعمل فیفا صورت می‌گرفت تا این حد مسائل حاشیه‌ای بر این رشته سایه نمی‌افکند، اما در عمل شاهد جریانات و زد و بندهای دیگری در فوتبال هستیم. به همین علت هرازگاهی بحث تکراری پاک یا ناپاک بودن این رشته پرطرفدار در ایران مطرح می‌شود.

زمینه‌های فعالیت

این‌ که در فوتبال ایران واسطه‌های غیرقانونی دارای زمینه‌های فعالیت زیادی هستند، چیزی نیست که کسی آن را پنهان نگه دارد. بسیاری از آنها با نزدیک شدن به بازیکنان و ایجاد روابط نزدیک، تور خود را برای به دام انداختن آنها پهن می‌کنند و وقتی جابه‌جایی در تیم‌ها فرا می‌رسد فعالیت‌هایشان را گسترش می‌دهند. بعد از ماجرای 2 سال پیش که منجر به بازداشت چند خبرنگار(نما) شده بود مشخص شد در برخی رسانه‌ها نیز رد پای این دلال‌ها وجود دارد و آنها با همکاری بعضی خبرنگارها که تبلیغات غیرمتعارفی برای بازیکنان موردنظر به راه می‌انداختند راحت‌تر می‌توانستند گزینه‌هایشان را با چندین برابر قیمت در بازار کاذب فوتبال به فروش برسانند و بخش قابل توجهی از مبلغ قرارداد را به جیب بزنند.

رسول کربکندی، مربی راه‌آهن در ابتدای فصل می‌گوید: عرف بین‌المللی 10 درصد است و در همه جای دنیا این اندازه به مدیر برنامه‌ها تعلق می‌گیرد، ولی اینجا وضعیت متفاوتی را شاهد هستیم و بسیار بیشتر از این درصد پول به جیب دلال‌ها می‌رود. فصل نقل و انتقال که می‌رسد این افراد به تکاپو می‌افتند و با کمک برخی روزنامه‌ها چه کارها که نمی‌کنند. این اواخر برای بازیکنان درجه سوم خارجی، پول‌های به مراتب بیشتری را به چنگ آورده‌اند. بارها برای خودم نیز این اتفاق رخ داده که دلال‌ها زنگ بزنند و کلی سفارش بازیکن را بدهند. البته این تنها بخشی از کارهای غیرقانونی این دلال‌ها در فوتبال ایران است.

کربکندی در بخش دیگری از حرف‌هایش اتفاقات پشت پرده فوتبالی توسط دلال‌ها را افشا می‌کند و می‌گوید: وقتی مربی تیم ذوب آهن بودم با فولاد خوزستان در کورس قهرمانی بودیم که یک نفر زنگ زد و به من پیشنهاد کرد در ازای دریافت مبلغی، قهرمانی ما را ضمانت می‌کند. دقیقا 5 بازی تا پایان فصل باقی مانده بود که گفت شما چقدر می‌دهید تا نتایج را به نفع شما تمام کنیم. گفتم اگر این‌طور است که ما تمرینات خود را تعطیل کنیم، پاسخ داد شما کار خودتان را انجام بدهید و کاری به مسائل دیگر نداشته باشید. ما در تمام تیم‌ها چند بازیکن داریم که اوضاع را با گل به خودی یا دادن پنالتی یا هر جور دیگری به نفع شما تغییر می‌دهند و نگران این موضوع نباشید. حتی آن فرد مدعی بود که عوامل غیر بازیکن هم در اختیار دارد. البته آن دلال گزینه خوبی را انتخاب نکرده بود و ما به کارمان ادامه دادیم و درنهایت نیز نتوانستیم قهرمان بشویم.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا مربیان هم با چنین گروه‌هایی در ارتباط هستند پاسخ مثبت می‌دهد و عنوان می‌کند که اگر این‌طور نبود بحث منشور اخلاقی راه نمی‌انداختند: قطعا چنین چیزی وجود دارد که بحث منشور اخلاقی را مطرح کرده‌اند. من نمی‌گویم که کسی چیزی در این باره گفته است، ولی خیلی چیزها شنیده‌ام که البته اثبات‌شدنی نیستند. شنیدم مربی، بازیکنی را به تیم خود می‌آورد که در حد آن تیم نیست و با او هم قرارداد خوبی می‌بندد، ولی بخش قابل ملاحظه‌ای از این پول به خود مربی می‌رسد.

مجید جلالی هم معتقد است جابه‌جایی بازیکن تنها یکی از کارهایی است که توسط دلال‌ها در فوتبال ایران صورت می‌گیرد، چون این افراد با تشکیل یک شبکه، فعالیت‌های گسترده‌ای انجام می‌دهند. این مربی خوب فوتبال ایران توضیح می‌دهد: فیفا هم کار افرادی را که به عنوان مدیر برنامه، بازیکنان و مربیان فعالیت می‌کنند، مورد تایید قرار داده است، ولی در ایران از قواعد و شرایط قانونی خبری نیست و فعالیت‌ها فراتر از عرف بین‌المللی است. آنها یک شبکه درست کردند و فقط یکی از کارهایشان جابه‌جایی بازیکن است. این افراد از ابزار قدرت برخوردارند و فعالیت‌های پشت پرده زیادی انجام می‌دهند. در این شبکه افراد با سمت‌های مختلفی کار می‌کنند و برخی اقدامات پشت پرده انجام می‌دهند که گفته می‌شود در تغییرات بعضی نتایج بازی‌ها نیز دست دارند. این موضوع شاید برای خیلی‌ها هنوز صددرصد نشده است، ولی تا حد زیادی با واقعیت جور درمی‌آید.

سرمربی این فصل تیم فولاد خوزستان هم وجود برخی مربیان و مدیران باشگاه‌ها را در این شبکه مورد تایید قرار می‌دهد و می‌گوید: متاسفانه باید بگویم برخی همکارانم و نیز عده‌ای از مدیران باشگاه‌ها هم با این گروه همکاری می‌کنند یا بهتر بگویم عضو این شبکه هستند. این جریان سال‌هاست که وجود دارد و اگر کسی زیر بار حرف آنها نرود، چون ابزار قدرت دارند برایش مشکلاتی می‌آفرینند. من خودم از این جریان لطمه خوردم و ضربه دیدم. جلالی به این نکته هم اشاره می‌کند که حضور صددرصدی بازیکنان بی‌کیفیت خارجی در لیگ برتر از سوی همین واسطه‌ها و با همکاری مربیان و مدیران باشگاه‌ها صورت می‌گیرد. وی حتی مدعی است در حاشیه جنوبی خلیج‌فارس نیز جریانی مشابه وجود دارد.

جلالی می‌گوید: الان برخی مربیان در این کشورها هستند که در نتیجه‌گیری خوب عمل نکرده‌اند و کارنامه منفی بر جای گذاشته‌اند، ولی در عمل می‌بینیم که مدام از این تیم به آن تیم می‌روند و هیچ وقت هم بیکار نبوده‌اند. شاید این مربیان در یک مقطع کوتاه توانسته‌اند نتیجه بگیرند، اما همان‌طور که گفتم کاملا مقطعی بوده است. در فوتبال خودمان هم می‌بینیم که بازیکنان خارجی حتی در حد یاران متوسط ایرانی هم نیستند، ولی با قیمت‌های بالا از این تیم به آن تیم می‌روند. این موضوع کاملا چالش‌برانگیز است و فقط به دلال‌ها و همکاری‌ای که برخی‌ها با آنها دارند، ربط پیدا می‌کند.

نقش مدیران باشگاه‌ها

اعترافات هولناکی که برخی دلال‌ها پس از عملیات ضربتی ماموران قضایی در دستگیری آنها داشتند، از دست داشتن برخی مدیران باشگاه‌ها در جابه‌جایی‌های تعداد زیادی از بازیکنان پرده برداشت تا برخلاف گفته تعدادی از مدیران فوتبالی، در پشت‌پرده این رشته پرطرفدار ـ که خیلی‌ها مثل دلال‌ها به آن به دیده یک صنعت پولساز می‌نگرند ـ اتفاقات زیادی از سوی برخی‌ها رخ می‌دهد که باورش برای بسیاری سخت است. این ‌که برخی مدیران باشگاه‌ها هم مثل مربیان چندین تیم وسوسه می‌شوند تا در کنار درآمد عادی خود از باشگاه به عنوان مدیر، به فکر دریافت‌های مالی دیگری باشند به دولتی بودن این فوتبال بازمی‌گردد که میلیاردها تومان پول را از بیت‌المال در اختیار آنها قرار می‌دهد تا به پای فوتبالی بریزند که عاقبت آن در جام ملت‌های آسیا در قطر نمایان شد! همواره این پرسش مطرح است که چگونه مدیران بعضی باشگاه‌ها حاضر به پذیرش بازیکنان خارجی می‌شوند که کیفیت کار آنها حتی از بازیکنان درجه دوم داخلی نیز پایین‌تر است، اما در قرارداد آنها صحبت از چند صد هزار دلار پول می‌شود که قابل تامل است یا دلال‌ها بازیکنانی را به مدیران تحمیل می‌کنند که شایعات زیادی را به دنبال دارند.

کامران صاحب‌پناه، مدیرعامل سابق پیکان که در دوره وی دلال‌ها تلاش چشمگیری برای تحمیل بازیکنان موردنظر خود را به وی داشتند، با اشاره به آن جریانات می‌گوید: بازیکن می‌آوردند و اصرار می‌کردند با آن قرارداد ببندیم. متاسفانه وقتی به آنها اجازه فعالیت در اطراف تیم خود را نمی‌دهی چوب لای چرخ تیم می‌گذارند، چون از بعضی ابزارها برخوردار هستند که می‌توانند از آنها بهره بگیرند. من بخصوص روی خرید بازیکنان خارجی حساسیت داشتم، اما باید بگویم تحت‌فشار مربیان قرار می‌گرفتم! می‌گفتم وقتی بازیکن خارجی را نمی‌شناسیم و استاندارد مشخصی هم ندارد چرا باید او را بخریم که این حرف من را نمی‌پذیرفتند و به مشکلات زیادی برخوردیم. متاسفانه از این اتفاقات در فوتبال زیاد رخ می‌دهد و خیلی‌ها نیز وارد بازی‌های زیادی می‌شوند که البته نمی‌توان بدون سند درباره آن حرف زد.

میان مدیران باشگاه‌های لیگ برتری در سال‌های اخیر، امیررضا واعظ‌آشتیانی جزو کسانی بود که تلاش زیادی به خرج داد تا قانونمداری را سرلوحه کار خود قرار دهد و بخصوص استانداردهای لازم را در باشگاه و تیم استقلال ایجاد کند؛ هر چند برای مدیریت وی حرف و حدیث‌هایی مطرح شده و حتی اتهاماتی را نیز علیه مدیرعامل سابق آبی‌های پایتخت شاهد هستیم، اما بخش اعظم اختلافات وی و امیر قلعه‌نویی در دوره مدیریتش به پاکسازی‌هایی برمی‌گردد که اطراف تیم ایجاد کرده بود. واعظ‌آشتیانی در بحث دلالی در فوتبال پای مدیران عامل باشگاه‌ها و سرمربیان را به عنوان کسانی که با واسطه‌ها در ارتباط هستند، وسط می‌کشد و البته این را هم اضافه می‌کند که برخی خبرنگارها هم در این شهر آشوب فوتبال، دستی بر آتش دارند.

یک حساب سرانگشتی از میزان پول‌هایی که هر ساله از سوی واسطه‌ها در فوتبال ایران به تاراج برده می‌شود، نشان می‌دهد چند صد میلیون تومان از این آشفته بازار فوتبال نصیب مافیای فوتبال می‌شود

وی این‌گونه اظهاراتش را مطرح می‌کند: قبل از هر چیزی باید از دلالی یک تعریف درست داشته باشیم. یک زمان با نمایندگی رسمی طرف هستیم که چون مجوز دارند نمی‌توان به آنها خرده گرفت، ولی دلال‌هایی هستند که با روش‌های مختلف وارد می‌شوند و بیشتر به نظر من با سرمربیان و مدیران باشگاه‌ها رابطه دارند یا بهتر بگویم آنها به دلال‌ها اجازه فعالیت بیشتر را می‌دهند. من یک مثال می‌زنم. بازیکنی که 6 ماه در هیچ بازی‌ای به میدان نرفته است یا فوتبالیستی که کلی اضافه وزن دارد و نمی‌تواند بدود، به چه درد می‌خورد که برخی مربیان حاضرند آنها را با قیمت‌های بالایی بخرند. اگر این بازیکنان خوب بودند که در تیم‌های خودشان بازی می‌کردند، بنابراین جذب این بازیکن‌ها بدون دلیل نمی‌تواند باشد، چرا که بحث فنی در آن وجود ندارد. خیلی راحت می‌شود گفت این بازیکن‌ها به نوعی سهمیه برخی مدیرها هستند که در قبال انتقال آنها بخشی از قرارداد را به جیب خود می‌زنند. از طرفی برخی رسانه‌ها و خبرنگارها نیز در این راه مدیران را همراهی می‌کنند و البته آنها نیز سهم خود را از مسوولان باشگاه‌ها می‌گیرند. این قضیه از قبل وجود داشته و اطمینان دارم هنوز هم در فوتبال ایران وجود دارد. اینها آسیب‌هایی است که به لحاظ اقتصادی به فوتبال ایران وارد می‌شود.

اما آیا واعظ‌آشتیانی هم در دوره مدیریتش در استقلال با چنین پدیده‌ای مواجه بوده است؟ مدیر سابق آبی‌ها این‌طور پاسخ می‌دهد: گفتمان من به گونه‌ای بود که کسی جرات نداشت چنین چیزی را مطرح کند. به نظر من این گفتمان و رفتار مدیر است که شرایط را برای نفوذ دلال‌ها یا عدم آن مهیا می‌کند. سال گذشته خاطرتان هست که وقتی به یک مربی جوان اعتماد کردم چه سروصداهایی که برپا نشد، ولی خوشحال هستم که یک مربی سالم به نام مرفاوی را معرفی کردم.

به هر حال لذت به جیب زدن سودهای کلان، برخی مدیران باشگاه‌ها را نیز وسوسه کرده تا در این گیرودار سهمی را برای خود قائل باشند و به نوعی چوب حراج به حیثیت خود بزنند تا از کنار جایگاهی که در این فوتبال برای خود دست و پا کرده‌اند به سود کلانی دست یابند. بررسی‌های بیشتر در پرونده‌ای که طی 2 سال گذشته گشوده شد مراجع امنیتی را به واقعیت‌هایی درخصوص برخی مدیران و سرمربیان رساند که تکان‌دهنده بود. همکاری چند مدیر باشگاه با مافیای دلالی در ایران دیگر یک شایعه نبود و البته هنوز هم تحقیقات در این رابطه ادامه دارد و ممکن است یکی از همین روزها پرونده آنها علنی شود و با نام‌هایی روبه‌رو شویم که تا همین دیروز از سلامت رفتاری‌شان در این حرفه سخن به میان آورده‌‌ایم.

اعترافات جالب یکی از دلال‌ها نزد مقامات قضایی درخصوص فعالیت‌های پشت پرده برخی سرمربیان نیز منجر شد مسیر جستجوها برای یافتن اعضای مافیای فوتبال ایران گسترده‌تر شود. شاید وقتی مسوولان امنیتی در ادامه بررسی‌های خود از پرونده یاد شده سراغ یکی از سرمربیان نام آشنای لیگ برتری رفتند، وی تصور نمی‌کرد که یک روز فعالیت‌های پنهانی‌اش برملا شود و به همین علت بود که منکر همه چیز شد، اما وقتی با اطلاعات واقعی که تنها خودش و واسطه از آن خبر داشت مواجه شد، لب به اعتراف گشود. تبعید چند مربی سرشناس به لیگ یک هم اگرچه به ظاهر دلایلی نظیر توهین و رفتار ناشایست داشت، اما منابع مطلع می‌گویند این تصمیم هم به پرونده مافیای دلالی در فوتبال ربط پیدا می‌کند.

سهم دلال‌ها

دلال‌ها چه میزان از هزینه‌های میلیاردی لیگ برتر فوتبال را از آن خود می‌کنند؟ این پرسشی است که خیلی‌ها به دنبال پاسخ واقعی آن هستند. چیزی که به نظر می‌رسد رسیدن به پاسخ آن تا حدی غیرممکن است، چون فعالیت‌های خرنده آنها به عناوین مختلف ادامه دارد و درآمدهای میلیونی این مافیای فوتبال تنها در جابه‌جایی بازیکن خلاصه نمی‌شود. برخی‌ها بر این عقید‌ه‌اند که هر ساله بخصوص در فصل نقل و انتقال، درآمدهای چندصد میلیونی نصیب دلال‌هایی می‌شود که با همکاری عده‌ای چنین پول‌های هنگفتی را مال خود می‌کنند. گفته می‌شود آنها در رده‌هایی غیر از لیگ برتر هم قربانیان زیادی دارند. حتی این موضوع نیز سالیان زیادی است به گوش می‌رسد که افرادی در رده‌های پایه با وعده‌های واهی، بازیکنان نوجوان را فریب می‌دهند و با دریافت مبالغی به آنها قول حضور در تیم‌های باشگاهی را می‌دهند؛ چیزی که هرگز اتفاق نیفتاده است. البته با تزریق پول به بدنه تیم‌های لیگ یکی، بسیاری از واسطه‌ها تورهای خود را در این رده پهن می‌کنند، چرا که نظارت بسیار کمتر است و تیم‌های بیشتری نیز در این رده حضور دارند. یک حساب سرانگشتی از میزان پول‌هایی که هر ساله از سوی واسطه‌ها در فوتبال ایران به تاراج برده می‌شود، نشان می‌دهد چند صد میلیون تومان از این آشفته بازار فوتبال نصیب مافیایی می‌شود که برای رسیدن به مقاصد خود دست به هر عمل غیراخلاقی می‌زند. در این میان هیچ‌وقت میزان کامل پولی که در چرخه فوتبالی وجود دارد به طور دقیق مشخص نیست و این یعنی رقم قراردادهایی که در هیات‌های فوتبال به ثبت می‌رسد با آنچه بین بازیکنان و باشگاه‌ها توافق می‌شود کاملا فاصله دارد و هرگز مبلغ واقعی‌ای که به فوتبالیست‌ها پرداخت می‌شود، ثبت نمی‌شود.

مجید جلالی در این باره می‌گوید: اگر در نظر بگیریم که در یک فصل نزدیک به یکصد میلیارد تومان جابه‌جایی مالی داشته باشیم حتی اگر 10 درصد از این مبلغ به دلال‌ها برسد می‌شود چیزی معادل 10 میلیارد تومان که رقم هنگفتی به حساب می‌آید. روشن است که این پول به جیب چند نفر نخواهد رفت، بلکه یک شبکه وسیع است که کارهای زیادی را در فوتبال انجام می‌دهد. اگر خیلی خوشبینانه در این باره قضاوت کنیم تنها 10 درصد را در نظر می‌گیریم که بسیار بیشتر از این خواهد بود، اما واعظ‌آشتیانی معتقد است میزان پول‌های در گردش فوتبال بسیار بیشتر از باورهای جلالی است. وی در عین حال می‌گوید که نمی‌توان به طور دقیق هزینه‌های فوتبال را تخمین زد.

مدیرعامل سابق استقلال می‌گوید: آمارهایی که در این رابطه وجود دارند هیچ‌کدام رسمی نیستند و به نظر می‌رسد بین 250 تا 300 میلیارد تومان برای فوتبال سالانه هزینه می‌شود، البته باید دید بابت این پول چه چیزی عاید فوتبال می‌شود که موضوع دیگری است و البته به بررسی‌های خاص خودش نیاز دارد. به جرات می‌توان گفت در خوشبینانه‌ترین شرایط بین 20 تا 25 درصد از این پول را دلال‌ها از آن خود می‌کنند و تا وقتی این مدیریت تغییر نکند اوضاع به همین منوال باقی می‌ماند. یک فرد اینجا مدیر است فردا جای دیگر یا می‌بینید یک سرمربی تا اخراج می‌شود می‌رود تیمی دیگر که باید این رویه اصلاح شود و تولید مدیر کرد.

وقتی از واعظ آشتیانی می‌پرسیم که چرا نظارت کافی بر فوتبال و اتفاقات پشت پرده آن وجود ندارد، خیلی صریح می‌گوید: چون خیلی‌ها دست‌هایشان آلوده است و به همین دلیل کسی نمی‌خواهد نظارت کند؛ البته عزیز محمدی باور دیگری دارد. رئیس سازمان لیگ برتر فوتبال می‌گوید نظارت و فعالیت‌های شدیدی حاکم شده و به همین علت است که شرایط با گذشته فرق می‌کند. وی توضیح می‌دهد: نمی‌توان گفت چه مقدار پول به دلال‌ها می‌رسد. هیچ‌وقت هم رقم‌هایی که گفته می‌شوند ثابت نشده و همه چیز براساس حدس و گمان بوده است. با برنامه‌هایی که برای مبارزه با دلال‌ها صورت گرفته همه مواظب هستند و بازیکنان نیز می‌کوشند از طریق مدیر برنامه‌های رسمی کارها را پیش ببرند.

عزیز محمدی از باز بودن پرونده‌هایی درخصوص دست بردن در سرنوشت برخی بازی‌ها از سوی دلال‌ها خبر می‌دهد و می‌افزاید: در یکی دو سال گذشته که چنین موردی وجود نداشته است، البته پرونده‌هایی وجود داشتند و باید بررسی‌های بیشتری روی آنها صورت گیرد. این کار البته بررسی زیادی می‌خواهد و باید ببینیم آیا چنین چیزی واقعیت دارد؟

افشاگری علیه تیم ملی

یکی از شایعات عجیبی که درخصوص دلالی در فوتبال به گوش می‌رسید به نفوذ این افراد به بدنه تیم ملی برمی‌گردد. همواره در سال‌های گذشته در مورد برخی انتخاب‌های کادر فنی تیم ملی حرف و حدیث‌های زیادی مطرح بوده است، اما مدارک مستندی در این باره به دست نیامد. روزی که افشین قطبی از پیت بیوتر هلندی به عنوان دستیار خودش در تیم ملی یاد کرد خیلی سریع این شایعه دهان به دهان چرخید که این هلندی در جابه‌جایی بازیکنان نقش دارد؛ هر چند مسوولان فدراسیون فوتبال زیر بار این موضوع نرفتند، اما شایعات در این باره هیچ‌گاه فروکش نکرد، درست مثل دوره برانکو در تیم ملی که وی را به دعوت از بازیکنان معمولی یک تیم خاص متهم می‌کردند.

حجت‌الاسلام علیپور، دبیر ستاد منشور اخلاقی فدراسیون فوتبال در این باره دست به افشاگری می‌زند و می‌گوید: بله، این موضوع وجود داشته است. ما در این رابطه تحقیقات وسیعی انجام دادیم و می‌دیدیم بازیکنانی که حق آنها دعوت به اردو نبوده است، به منظور خاصی دعوت می‌شدند. این نفرات در اردوهای تیم ملی حضور می‌یافتند تا بلافاصله قیمت آنها 5 برابر شود و وقتی قرارداد جدیدی را منعقد می‌کردند بخش زیادی از آن را به کسانی می‌دادند که در دعوت آنها به تیم ملی نقش داشتند.

حتی در آوردن افشین قطبی به پرسپولیس و تیم ملی نیز این دلال‌ها نقش زیادی داشتند. این دلال‌ها نگذاشتند خاویر کلمنته در ایران ماندنی شود یا دنیزلی به تیم ملی بیاید. علیپور البته به این نکته نیز اشاره می‌کند که نخستین جرقه‌ها برای مبارزه با دلالی از سال 82 و در دوره مدیریت دادکان در فدراسیون فوتبال زده شد؛ جرقه‌ای که پس از چند سال منجر به گشودن پرونده‌ای قطور در فوتبال شد که رد پای خیلی‌ها در آن به چشم می‌خورد. این پرونده همچنان مفتوح است و مشخص نیست چه زمانی بسته خواهد شد. شاید برخی‌ها بر این باورند با اتفاقاتی که در 2 سال گذشته و به دنبال دستگیری برخی دلال‌ها رخ داده، فوتبال شرایط پاکی به خود گرفته است، اما مربیان و مدیران فوتبالی و حتی مسوولان فدراسیون فوتبال بصراحت عنوان می‌کنند که پشت پرده دست‌های زیادی در کارند تا سالانه صدها میلیون تومان به جیب مافیای دلالی برود.

علی رضایی


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: