روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
سه شنبه 01 آبان 1397 / 12 صفر 1440 / a 23 Oct 2018
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه نوروز 89
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
پنجشنبه 27 اسفند 1388 - ساعت 00:04
شماره خبر: 100869761680
درباره سريال «در چشم باد» ساخته مسعود جعفري جوزاني
روايت تاريخ با چاشني عـشـق
پا به پای مسعود جعفری‌جوزانی کارگردان سریال «در چشم باد» و به موازات همان روزهایی که این کارگردان، یک به یک روزهای زندگی خود را پای سریال 8 ساله «در چشم باد» می‌ریخت تا قصه‌ای 60 ساله از تاریخ ایران را در قالب سریالی تلویزیونی روایت کند، خبرنگار روزنامه جام‌جم نیز قصه ساخت سریال را دنبال کرد.

پیش از آن‌که در 27 مهرماه سال 1382 در منطقه‌ای حد فاصل ماسوله و فومن این سریال تلویزیونی در شمال کشور مقابل دوربین برود، روی تابلوی وایت بردی که در اتاق مدیر گروه حماسه و دفاع شبکه یک سیما نصب است، عبارت « درچشم باد» از سال‌ها قبل در میان سایر تولیدات برجستگی خاصی داشت تا روند تولید این پروژه با دقت و حساسیت زیاد دنبال ‌شود. در همه این سال‌ها روزی نبوده که در اتاق‌های ساختمان 13 طبقه‌ای که مرکزیت تولید فیلم و سریال سازمان صدا و سیما را با خود دارد، کسی سراغی از مراحل مختلف تولید این پروژه نگیرد. در شهرک سینمایی، کاخ سعدآباد، پادگان قلعه‌مرغی، دوشان‌تپه و شمال کشور همیشه تلفن‌هایی زنگ می‌خورده تا خبرهای جدیدی از این پروژه به خبرنگار ما ارائه شود. در برخی شب‌های سرد و گرم نیز خبرنگار جام‌جم بر سر صحنه این سریال حاضر بوده تا از نزدیک در قالب گزارش پشت صحنه بخش‌هایی از تولید این سریال را ثبت و ضبط کند. این رفت و آمدها آنقدر ادامه داشت که داستان زندگی حسن ایرانی و خانواده ماجراجویش در ذهن من نیز با همه جزئیات آن ثبت شد. این‌که «ماجراهای این سریال در حد فاصل سال‌های 1290 تا 1361 هجری شمسی رخ می‌دهد»، این‌که «این سریال قرار است زندگی یک خانواده ایرانی و یک خانواده تاجیک را به طور همزمان روایت کند»، این‌که «بعد از شکست قیام جنگل، نیروهای سردار سپه خانه جنگلی‌ها را آتش می‌زنند، میرزاحسن به همراه خانواده به تهران کوچ می‌کند، سال‌ها بعد یکی از فرزندان او خلبانی است در فرودگاه قلعه‌مرغی تهران که همراه خلبانی دیگر با به پرواز در آوردن هواپیماهایشان به خطوط متفقین حمله می‌کنند» و در نهایت این‌که «هواپیمای بیژن در شمال کشور سقوط می‌کند» و... همه و همه تصاویری است که با تماشای این سریال تلویزیونی در هفته‌های گذشته در برابر چشم‌هایم زنده شده است.

جوزانی در این سریال برای نسلی که تمایل چندانی به مطالعه ندارد، به شیوه‌ای ساده تاریخ 60‌سال گذشته را در 3 مقطع ورق زده است. تاریخی که با انقراض سلسله قاجار، روی کار آمدن حکومت رضاخان و در نهایت پیروزی انقلاب اسلامی همراه بوده و با وقایعی همچون جنگ‌های جهانی اول و دوم، جنگ ایران و عراق، قیام میرزا کوچک خان، اشغال ایران از سوی متفقین، حکومت پهلوی اول و دوم، وقایع ملی شدن صنعت نفت، 15 خرداد 42،انقلاب اسلامی، جنگ تحمیلی، فتح خرمشهر و بسیاری از وقایع ریز و درشت دیگر همزمان بوده است. در گزارشی که می‌خوانید، به بهانه پخش این سریال تلویزیونی در سال گذشته برخی خاطرات پراکنده و جزئیات این اثر مرور شده است.

چگونه جوزانی درگیر «در چشم باد» شد؟

مسعود جعفری‌جوزانی، کارگردان ملایری‌الاصل سینمای ایران تحصیلکرده آمریکاست. او سازنده فیلم‌های به یادماندنی مختلفی همچون جاده‌های سرد،‌ شیر سنگی، در مسیر تندباد، یک مرد یک خرس، دل و دشنه و بلوغ بوده و با تاسیس جوزان‌فیلم به یکی از تهیه‌کنندگان سینمای ایران تبدیل شد و فیلم‌های دل و دشنه، ناصر الدین شاه آکتور سینما، سایه خیال و چشم‌هایش را به بخش تهیه‌کنندگی کارنامه کاری خود اضافه کرد.

قصه در چشم باد‌ اوایل سال 81 نوشته شد. رضا انصاریان، تهیه‌کننده اول سریال و برادر او فتح‌الله جعفری‌جوزانی به عنوان محقق حضور داشتند. برای نگارش فیلمنامه، جوزانی تاریخ را خوانده و ادبیات دوره‌های مختلف را مطالعه کرده بود. به‌همین دلیل تاریخ ملکه ذهنش شده بود و ادبیات دوره‌های مختلف از زمان قاجار تا دوره معاصر به او کمک کرد به شیوه‌های مختلف دیالوگ‌نویسی مسلط شود. او از تاریخ وقایع را استخراج کرد و از ادبیات، زبان و دیالوگ‌های هر دوره را.

جوزانی در مصاحبه‌ای درباره کارگردانی این سریال می‌گوید: «من پیشتر هم فیلم‌های «شیر سنگی» و «در مسیر تند باد» را ساخته بودم اما به علت آزارهایی که در جهت ساخت آنها دیده بودم، دیگر نمی‌خواستم دست به چنین عملی بزنم تا این‌که آقای رضا انصاریان یک روز به جوزان فیلم آمدند. روز خوبی بود، گپی زدیم و استکانی چای خوردیم. از من خواستند همکاری کنیم و کاری درباره تاریخ معاصر ایران بسازیم. من بشدت جذب شیرینی برخورد و کلام او شدم و انگیزه ساخت به وجود آمد. به هر حال این ایجاد انگیزه عمل مهمی بود که توسط آقای رضا انصاریان به وجود آمد و خود وی هم یکی از پژوهشگران بود. من بابت این عمل همیشه قدردان وی هستم.»

جوزانی: «در چشم باد» قصد دارد حافظه تاریخی بیدار شده ملت ایران را بیدارتر و به آنها یادآوری ‌کند که
به لحاظ جغرافیایی در چشم باد ایستاده‌ایم

جوزانی در همین مصاحبه می‌گوید: در چشم باد قصد دارد حافظه تاریخی بیدار شده ملت شریف ایران را بیدارتر و به آنها یادآوری ‌کند که به لحاظ جغرافیایی در چشم باد ایستاده‌ایم و همواره باید بیدار و هوشیار به منافع ملی و اعتقادی خود پایبند باشیم تا عزت و شرف خود را حفظ کنیم و آیینه بهتری برای نسل آینده به جا بگذاریم و به دولتمردان بگوید تا وقتی به پشتوانه این ملت و در کنار آنها باشند، آسیب ناپذیرند.

برای یادآوری ماجرا به گذشته می‌روم. «در شبی بارانی در اواخر بهمن سال 1384، مسیر تهران تا شهرک سینمایی غزالی را با حسین طاهری، مجری طرح سریال طی می‌کنیم. ذهنم سرشار از جزئیاتی است که مجالی برای طرح می‌خواهد. قطرات باران روی شیشه‌ها و سقف ماشین ضرب گرفته است. طاهری در حین رانندگی درباره تولید این سریال می‌گوید: وجه بارز و مشخص در چشم باد که حالا دیگر در میان دست‌اندرکاران سینما و تلویزیون زبانزد شده، داستان این سریال است. قصه‌ اوایل سال 81 نوشته شد. رضا انصاریان تهیه‌کننده اول سریال و فتح‌الله جعفری‌جوزانی برادر کارگردان به عنوان محقق در نگارش این قصه حضور داشتند».

داستان در چشم باد از آن جنس قصه‌هایی است که سرنوشت قهرمان‌های خود را از ک