روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
پنجشنبه 30 شهريور 1396 / 29 ذی الحجة 1438 / a 21 Sep 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه نوروز 89
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
پنجشنبه 27 اسفند 1388 - ساعت 00:05
شماره خبر: 100870043801
ويروسي که به سرخط اصلي اخبار سال 88 تبديل شد
آنفلوآنزاي خوکي کابوس زمين
نخستین ساعات روز 5 اردیبهشت بود که واژه آنفلوآنزای خوکی به رسانه‌ها راه پیدا کرد؛ واژه‌ای که در روزهای پس از آن به سرخط اصلی اخبار تبدیل شد وخیلی زود توجه بسیاری از مردم را به خود جلب کرد.البته این توجه زمانی که سازمان بهداشت جهانی نسبت به گسترش آنفلوآنزای خوکی هشدار داد، به ترسی عمومی تغییر حالت داد که بسیاری از مردم جهان را فراگرفت. این وضعیت باعث شد تا بازار حدس و گمان‌ها داغ شود وبرخی پیش‌بینی‌ها از افزایش آمار مرگ ومیر ناشی از این بیماری بخصوص در فصل پاییز خبر دهند.

 البته براساس این نظرات شرایط به مرور زمان بدتر می‌شد و طی یکی دو سال، اپیدمی آنفلوآنزای خوکی تمام جهان را فرا می‌گرفت. اما خوشبختانه این بار پیش‌بینی‌ها درست از کار درنیامد و برخلاف انتظار، آنفلوآنزای خوکی تلفات چندانی نداشت و زودتر از آنچه انتظار می‌رفت به فراموشی سپرده شد. به نظر می‌رسد، با فروکش کردن موج بیماری آنفلوآنزای خوکی بار دیگر آرامش به ساکنان کره خاکی زمین بازگشته اما چند ماه پیش قضیه کاملا عکس این بود. روزی نبود که از سرعت شیوع آنفلوآنزای خوکی و تعداد تلفات آن در روزنامه‌ها و تلویزیون و اینترنت خبری نباشد ضمن آن‌که سازمان بهداشت جهانی به عنوان مرجع رسمی اعلام آمار مبتلایان و میزان مرگ و میرهای ناشی از آنفلوآنزای خوکی، دائما نسبت به ابتلای صدها هزار تن به ویروس N1H1 هشدار می‌داد البته بسیاری از محققان تراز اول جهان هم تاکید می‌کنند مشکل اصلی، ویروس‌های عامل آنفلوآنزای خوکی یا مرغی نبود، بلکه بیشتر به ترسی همه‌گیر مربوط می‌شد که این ویروس‌ها با خود همراه آوردند.

جهش خطرناک یک ویروس

آنفلوآنزاى خوکی (Swine flu) نوعی بیمارى تنفسى خوک‌هاست که از طریق ویروس آنفلوآنزاى نوع N1H1 ایجاد می‌شود. این نوع آنفلوآنزا معمولا در خوک‌ها بروز می‌کند و جز در موارد نادری همچون اپیدمی سال گذشته و آنچه در تاریخچه این بیماری به ثبت رسیده، به انسان منتقل نمی‌شود اما چه چیزی این ویروس را به ویروسی خطرناک تبدیل کرد؟ در جواب این سوال باید گفت خوک‌ها ممکن است به صورت همزمان با چند نوع ویروس متعلق به این زنجیره شامل انواع انسانی و نوع پرندگان آلوده شوند. حضور همزمان چند نوع ویروس، امکان تبادل قطعات ژنی بین ویروس‌ها را فراهم می‌کند و منجر به پیدایش نوع جدیدی ویروس خطر اصلی این ویروس نوپدید، آشنا نبودن سیستم ایمنی بدن موجود زنده با عامل بیماریزاست که می‌تواند عوارض وخیمی در پی داشته باشد. این عوارض از یکسو باعث گسترش سریع و بی‌رویه بیماری می‌شود و از سوی دیگر شدت بیماریزایی و مرگ و میر وسیع آن را همراه دارد. به این ترتیب خطر همه‌گیری جهانی تنها در صورتی شدت می‌یابد که جهش قطعات ژنی ویروس‌ها منجر به توانایی ویروس در انتقال بلاواسطه انسانی در ارتباطات روزمره معمولی شود، در چنین شرایطی پیش‌بینی آینده سلامت و بهداشت در جهان سخت یا دقیق‌تر بگوییم ناگوار خواهد بود.

چالش‌های مقابله با کابوس آنفلوآنزا

از جمله چالش‌های محققان و مسوولان حوزه بهداشت و درمان در رویارویی با کابوس سال گذشته، شناسایی درست مراحل پیشگیری و سپس تشخیص و درمان دقیق ومناسب بیماران بود. به عنوان مثال در مرحله تشخیص عموما نمونه تنفسى احتیاج بود که می‌بایست در 4 تا 5 روز اول بیمارى جمع شوند. در حالی که تعدادی از اشخاص آلوده، بویژه بچه‌ها ممکن بود ویروس را براى 10 روز یا بیشتر انتقال دهند.

در ضمن ویروس‌ N1H1 آنفلوآنزاى خوکی بسیار متفاوت با ویروس‌هاى N1H1 انسان است، بنابراین، واکسن‌های مورد استفاده براى آنفلوآنزاى فصلى انسان براى جلوگیری از ابتلا به این ویروس‌ نه در بدن خوک و نه در بدن انسان ایمنی ایجاد نمی‌کرد و البته تولید واکسن برای این بیماری هم به 5 تا 6 ماه زمان نیاز داشت. بنابراین تا زمان تهیه واکسن این نوع آنفلوآنزا افرادی که از ابتلا به این بیماری واهمه داشتند، صرفا می‌توانستند به توصیه‌های پزشکی و سازمان‌های بهداشتی عمل کنند. پزشکان هم در پاسخ به این پرسش که هر فرد چطور می‌تواند از خود و خانواده‌اش در برابر این بیماری مراقبت کند، چاره‌ای جز این‌که موارد ایمنی را یادآوری کنند، نداشتند. البته برخلاف زمان بروز آنفلوآنزای مرغی که افراد به استفاده از ماسک تشویق می‌شدند، در ارتباط با پیشگیری از ابتلا و شیوع این بیماری، ‌مرکز کنترل و پیشگیری امراض آمریکا اعلام کرد شواهد علمی کافی وجود ندارد که تایید کند ماسک واقعا در خارج از تاسیسات مراقبت‌های بهداشتی کاربرد دارد.

زنگ خطری برای همه

بیماری آنفلوآنزای خوکی طی مدت بسیار کوتاهی و فقط در فاصله چند ماه تمام قاره‌ها را به تسخیر خود در آورد و در میان تمامی سنین شیوع پیدا کرد؛ هر چند به علت ضعف سیستم ایمنی بدن کودکان و برخی بیماران دارای سابقه بیماری‌های حاد، میزان خطرناک بودن بیماری در این دسته از افراد بسیار بیشتر پیش‌بینی می‌شد. البته هیچ‌گونه شواهدی مبنی بر این‌که آنفلوآنزای خوکی در کودکان کشنده‌تر از دیگر سنین باشد، وجود نداشت اما براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی میزان شیوع این بیماری طبق آمار کشورهای کانادا، شیلی، ژاپن، انگلیس و آمریکا در میان افراد نوجوان بین 12 تا 17 سال بسیار بیشتر بود. نخستین مورد ابتلا به آنفلوآنزای خوکی در ایران هم مربوط به بیمار نوجوانی بود ایرانی‌تبار و مقیم آمریکا که اواخر خرداد وارد تهران شد. اما فقط چند هفته بعد آمار مبتلایان به آنفلوآنزای خوکی در کشور ما 3 رقمی شد و البته طبق برآوردها پیش‌بینی شد طی دو سال، این رقم به حدود 10 میلیون و 500 هزار نفر تا 24 میلیون برسد.

حقایق ناگفته

در حالی که رسانه‌های غربی به‌طور وسیعی سعی در بزرگ جلوه دادن خطرات ویروس آنفلوآنزای خوکی داشتند، گزارش‌ها و حقایق ناگفته‌ای از چگونگی و دلایل انتشار این ویروس منتشر شد. به عنوان نمونه می‌توان به مصاحبه دکتر ران پل با امریکن فری اشاره کرد. در متن این مصاحبه آمده است: ترس از آنفلوآنزای خوکی که توسط واشنگتن و سازمان جهانی بهداشت به آن دامن زده ‌شد تلاشی بود برای ترساندن مردم و ایجاد این ضرورت که سیستم سلامت نیاز به یک کنترل جهانی دارد. پل با اشاره به بی‌دلیل بودن جنجال آنفلوآنزای خوکی، تاکید می‌کند: از بین 300 هزار تا 500 هزار مورد آنفلوآنزایی که سالانه در آمریکا گزارش می‌شود، 300 هزار تا 400 هزار مورد مرگ وجود دارد. این در حالی است که موارد مرگ بر اثر آنفلوآنزای خوکی در آمریکا در حدود 500 نفر گزارش شده است. اما طی این مدت تمامی رسانه‌های بزرگ جهانی با جهانی نامیدن آنفلوآنزای خوکی، سعی در بزرگ جلوه دادن آن داشتند. دکتر جان کارلو، مدیر درمانی منطقه دالاس آمریکا نیز با اشاره به احتمال تولید آزمایشگاهی ویروس آنفلوآنزای خوکی می‌گوید: با توجه به ساختار و صفاتی که در آنفلوآنزای خوکی دیده می‌شود به نظر می‌رسد این ویروس در یک آزمایشگاه تولید شده است، زیرا چنین ساختار و صفاتی در هیچ‌جای آمریکا و حتی جهان دیده نشده و در واقع این یک ویروس کاملا جدید است که در آزمایشگاه رشد یافته است. در این میان، سوال‌های متعددی درباره آنفلوآنزای خوکی مطرح شد که به نظر می‌رسد تعداد زیادی از آنها همچنان بی پاسخ هستند. آنفلوآنزای خوکی چگونه در مکزیک آغاز شد؟ از کجا نشأت گرفت؟ آیا این ویروس جدید از ترکیب چند ویروس دیگر ایجاد شد یا این‌که از یک آزمایشگاه بیرون آمد؟ چرا محل ابتدایی انتشار این ویروس مکزیک آفتابی بود، آن هم مدت‌ها پس از آن‌که فصل سرما و آنفلوآنزا به پایان رسیده بود؟ چطور ممکن است 4 ویروس مختلف از 4 نقطه مختلف از آمریکای شمالی، آسیا و اروپا به مکزیک بیایند و یک ویروس اسرارآمیز را تشکیل دهند؟ و.....

بهاره صفوی


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: