روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
چهارشنبه 09 فروردين 1396 / 01 رجب 1438 / a 29 Mar 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه‌نامه 10 سال با جام‌جم
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
شنبه 11 ارديبهشت 1389 - ساعت 21:35
شماره خبر: 100874008379
روزنامه‌هاي آينده
حضور روز افزون اینترنت در شوون مختلف زندگی مردم و جاذبه‌های ویژه روزنامه‌های آنلاین به عنوان یک روزنامه چند رسانه‌ای سریع همه جا قابل دسترس که نظرات مخاطبان خویش را منعکس می‌کند، از یک‌سو و تلاش گسترده‌ای که دولت‌ها برای بهبود زیرساخت‌ها و توجه به فناوری‌های نوین ارتباطی در همه کشورها نشان می‌دهند از دیگر سو، تردیدی باقی نمی‌گذارد که روزنامه‌های آنلاین از آینده‌ای امیدبخش برخوردار هستند.

در این میان یکی از دغدغه‌های دست‌اندرکاران رسانه جدید آن است که چگونه می‌توان بر مهم‌ترین مشکل کنونی دسترسی به روزنامه آنلاین یعنی نحوه دریافت آن غلبه کرد.

متخصصان علوم رایانه و شرکت‌های فعال در این عرصه طی سال‌های اخیر برای رفع این مشکل اقداماتی نظیر ساخت کامپیوترهای قابل حمل (لپ‌تاپ)، امکان مطالعه روزنامه‌های آنلاین روی تلفن همراه یا تسهیل دسترسی مردم به اینترنت در نقاط مختلف شهری و برون شهری از طرق گوناگون را انجام داده‌اند. به عنوان مثال، امروزه در ایران می‌توان از طریق کیوسک‌های تلفن عمومی در برخی نقاط شهر تهران و شهرهای بزرگ کشور به اینترنت وصل شد و از این طریق به روزنامه‌های آنلاین دسترسی یافت. با گسترش سیستم‌های اینترنت بی‌سیم همچون وایمکس که مراحل اولیه آن چندماهی است آغاز شده، نیز امکان دسترسی به روزنامه‌های آنلاین از طریق لپ‌تاپ در نقاط مختلف کشور در آینده نزدیک امکان‌پذیر خواهد بود. دانشمندان می‌کوشند تا ضمن بهبود دسترسی به اینترنت یکی دیگر از ایرادات عمده روزنامه‌نگاری آنلاین را در زمینه دریافت مطالب رفع کنند. این ایراد از آنجا ناشی می‌شود که بر خلاف روزنامه چاپی که مهم نیست با آن چگونه رفتار شود و براحتی می‌توان آن را به هر جا که خواست برد و پرت، مچاله یا پاره کرد اما چنین رفتاری با مانیتور کامپیوتر یا صفحه تلویزیون و حتی لپ‌تاپ‌ها ممکن نیست.

برای رفع این مشکل‌ راهکارهایی همچون ساخت ریزکامپیوترهای قابل حمل، تولید کامپیوترهای قابل انعطاف، همگرایی تجهیزات و ایجاد اتاق‌های ارتباطات دنبال می‌شود، اگرچه چنین اقداماتی بیشتر دغدعه کشورهای پیشرفته برای فراهم کردن هر چه بیشتر شرایط توسعه روزنامه‌نگاری آنلاین در جهان است.

به عقیده کارشناسان همزمان با تحقق چنین اهداف و برنامه‌هایی باید شرایط پیشرفت روزنامه‌های آنلاین را نیز در جوامع مختلف از جمله ایران بدرستی شناخت. در این زمینه می‌توان به 6 مساله اشاره کرد:

1. زیرساخت مخابراتی: شاید بتوان گفت مهم‌ترین عاملی که وجود آن برای پیشرفت همه جانبه روزنامه‌های آنلاین ضروری است، وجود زیرساخت‌های قوی مخابراتی جهت برقراری صحیح و مناسب ارتباط اینترنتی است. اینترنت بستر روزنامه‌نگاری آنلاین است و برای این‌که قابلیت‌های شگرف این نوع روزنامه‌نگاری به منصه ظهور برسد، باید ارتباطات اینترنتی در حد قابل قبولی موجود باشد.

2. هزینه ارتباطا‌ت اینترنتی: هر چه هزینه ارتباط با اینترنت کمتر باشد، افراد بیشتری امکان دستیابی به روزنامه آنلاین را خواهند داشت و این به منزله موقعیت بالقوه روزنامه‌های آنلاین در جذب مخاطب است.

3. هزینه خرید کامپیوتر: هزینه خرید کامپیوتر نیز یکی از موارد مهم و تأثیرگذار است. این مورد شاید حتی اهمیتی بیش از هزینه ارتباط با اینترنت داشته باشد چرا که بسیاری از روزنامه‌های آنلاین علاوه بر اینترنت روی اینترانت (شبکه داخلی) نیز منتشر می‌شوند و کاربران غیرمرتبط با اینترنت هم می‌توانند به جای اینترنت به شبکه داخلی روزنامه متصل شوند.

4. سطح فرهنگی غالب در جامعه: اگر در جامعه‌ای فرهنگ مطالعه و بهره‌گیری از مطبوعات در میان عمده مردم رواج داشته باشد، می‌توان به استفاده آنها از روزنامه‌های آنلاین نیز امیدوار بود. در این ارتباط میزان سواد افراد جامعه، گسترش فرهنگ مطالعه و بهره‌مندی آنها از حقوق مدنی و امکانات شهروندی از عوامل اصلی و مؤثر در استقبال مردم از روزنامه‌ها به‌شمار می‌رود.

5. سواد رایانه‌ای: میزان سواد انفورماتیک مردم یعنی میزان توانایی آنها در بهره‌گیری از رایانه و فناوری اطلاعات از دیگر مواردی است که می‌تواند در توفیق روزنامه‌های آنلاین مؤثر واقع شود. هر چه مردم یک جامعه از توانایی و تجربه بالاتری در استفاده از کامپیوتر و اینترنت بهره‌مند باشند، ‌روزنامه‌های آنلاین و الکترونیک گسترش بیشتری پیدا خواهند کرد.

6. آزادی رسانه‌ها: موضوع آزادی، ارتباطی تنگاتنگ با گسترش مطبوعات به طور عام دارد. بدیهی است هر چه میزان آزادی بیان در رسانه‌های یک جامعه بیشتر باشد و آنان بهتر بتوانند به نیازها و علایق مخاطبان پاسخ دهند، خوانندگان بیشتری جذب خواهند کرد. در این زمینه، روزنامه‌های آنلاین به دلیل جهانی بودن، سریع بودن، چندرسانه‌ای بودن، برخورداری از ویژگی تعامل‌گرایی و دوسویگی و نیز ماهیت فعالیت خود از آزادی بیشتری نسبت به مطبوعات چاپی برخوردارند، اگرچه حدود و ثغور این آزادی‌ها در شرایط و جوامع مختلف با یکدیگر متفاوت است. این امر به نوبه خود منجر به بهبود وضعیت اینترنت و گرایش شمار بیشتری از افراد جامعه به سوی روزنامه‌نگاری آنلاین می‌شود. افزایش کاربرد اینترنت در عرصه‌های مختلف زندگی همچون خرید، امور بانکی، آموزش و انجام برخی فعالیت‌های شغلی نیز مردم را به اطلاع‌یابی از طریق روزنامه‌های آنلاین بیشتر تشویق خواهد کرد. شاید به همین دلیل کریس گپهام در کتاب خود «سایبر ژورنالیسم» پیش‌بینی کرده است که تا 15 سال دیگر همه رسانه‌ها اعم از نوشتاری، صوتی و تصویری به یک شکل درخواهند آمد و آنلاین خواهند شد.

یک پرسش اساسی در میان صاحبنظران مطرح است که آیا روزنامه‌نگاری آنلاین، روزنامه‌های چاپی را با وجود بیش از 400 سال قدمت و برخورداری از ویژگی‌های خاص و مثبت همچون جابه‌جایی و هزینه اندک در قیاس با روزنامه‌های آنلاین از میان خواهد برد؟

اگرچه کارشناسان در این زمینه که روزنامه‌نگاری سنتی (چاپی) در برابر روزنامه‌نگاری آنلاین چه وضعیتی پیدا خواهد کرد، دچار اختلاف نظر هستند، اما می‌توان گفت که تردیدی وجود ندارد که روزنامه‌نگاری آنلاین بر مشکلات فرارو فائق شده و در آینده نه چندان دور به رسانه برتر در عرصه جهانی تبدیل خواهد شد. نشانه‌های آشکار چنین روندی را اکنون نیز می‌توان مشاهده کرد.

امروز سوال دیگری مطرح است که آیا ویژگی‌های یادشده موجب خواهد شد روزنامه‌های سنتی بطور کلی از صحنه روزگار محو شود؟

پاسخ دهندگان به این پرسش در حال حاضر بطور کلی دو دیدگاه دارند: الف ـ کسانی که مطمئن به مرگ روزنامه چاپی هستند. ب ـ کسانی که معتقدند روزنامه چاپی با وجود روزنامه‌های آنلاین به زندگی ادامه خواهد داد.

یک نظرخواهی جدید نشان می‌دهد اکنون روزنامه‌نگاری سنتی قدرت اطلاع‌رسانی خود را از دست داده است و مردم برای به دست آوردن اخبار بیشتر به اینترنت روی می‌آورند. بر اساس این نظرسنجی که در آمریکا انجام شده است، حدود 70 درصد مردم این کشور اعتقاد دارند که روزنامه‌نگاری سنتی دیگر قدرت ارتباطی گذشته خود را ندارد و حدود نیمی از مخاطبان آن برای به دست آوردن اخبار به اینترنت روی می‌آورند. تقریبا نیمی از 1979 نفری که به این نظرخواهی پاسخ داده بودند، گفته‌اند که منبع اولیه اخبار و اطلاعات برای آنها اینترنت است و تا 40 درصد آنها تنها از یک سال پیش اینگونه شده‌اند. کمتر از یک سوم آنها از تلویزیون برای کسب اخبار استفاده می‌کردند، در حالیکه 11 درصد برای این کار از رادیو و 10 درصد از روزنامه‌ها استفاده می‌کردند. بیش از نیمی از این افراد که بین 18 تا 29 ساله بودند، یعنی با اینترنت بزرگ شده بودند، اغلب اخبار و اطلاعاتشان را به صورت آنلاین به دست می‌‌آوردند، در حالیکه در افراد 65 ساله و مسن‌تر این میزان 35 درصد بود. در همین راستا، افرادی نظیر پروفسورراجر فیلد عضو مدرسه روزنامه‌نگاری و ارتباطات جمعی در دانشگاه کنت آمریکا و رئیس مرکز پژوهشی رسانه‌های سایبر دانشگاه کنت اوهایو می‌گوید: اکثر روزنامه‌ها در آمریکا و سایر نقاط جهان تا سال 2020 از نسخه‌های چاپی پایان هفته دست خواهند کشید و آنها را روی کاغذ منتشر نخواهند کرد. بر اساس این دیدگاه، تا آن زمان، خبرهای تازه، اطلاعات عمومی و آگهی‌ها آن قدر در رسانه‌های آنلاین و بخش‌های زنده فراگیر خواهد شد که جایی برای روزنامه‌ها باقی نخواهد ماند و درواقع چاپ و انتشار آنها روی کاغذ، نوعی عرضه مطالب کهنه به شمار خواهد آمد. بنابراین، بهترین گزارشگران خبری، سردبیران و طراحان از روزنامه‌های چاپی به سوی نشر آنلاین خواهند رفت و صفحه آرایی برای روزنامه‌های چاپی تا سال 2020 کاملاً خودکار خواهد شد و این امر به آن معناست که دیگر نیازی به متخصصان طراحی خبری وجود نخواهد داشت. البته، نقش عامل انسانی و در اینجا سردبیران را نمی‌توان در روند گردآوری، ساماندهی و بسته‌بندی محتوا نادیده گرفت.

دیگ براس، معاون توسعه فناوری شرکت فناوری شرکت مایکروسافت هم با اشاره به رشد فناوری روزنامه‌نگاری آنلاین در باره آینده روزنامه‌نگاری می‌گوید: .... روزنامه‌های چاپی روی کاغذ برای سال 2018 شاید از بین بروند و تا 2020 شاید 50 درصد از همه چیزهایی که می‌خوانیم شکل الکترونیکی خواهد داشت.

شآنان در این زمینه می‌گویند همان طور که ورود رادیو و تلویزیون نتوانست جای مطبوعات چاپی را بگیرد، اگرچه شاید از میزان مخاطبان آن کاست، روزنامه‌های آنلاین نیز نخواهند توانست روزنامه‌های چاپی را از هستی ساقط کنند.

محمدرضا نادری گیسور


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: