روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
پنجشنبه 05 مرداد 1396 / 03 ذی القعدة 1438 / a 27 Jul 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه‌نامه سرآمدان
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
دوشنبه 03 خرداد 1389 - ساعت 17:19
شماره خبر: 100875987220
همه چيز درباره گردآوري، حفظ و مرمت اسناد ايثارگران
اسنادي براي فرهيختگي يک ملت

ضرورت گردآوری اسناد ایثارگران و تاریخ مکتوب دفاع مقدس را در چه می‌دانید؟

اسناد تاریخی، هویت‌آفرین هستند و اساسا بدون سند در جوامع بشری کاری از پیش نمی‌رود.

در سطح بالاتر، ملت‌ها هم بدون هویت در عرصه بین‌الملل شناخته نمی‌شوند و سربلند نیستند. بنابراین همه ملت‌ها دنبال هویت هستند؛ آنها که هویت دارند دنبال بازسازی هویت خویش و آنها که هویت ندارند، دنبال هویت‌سازی هستند. در تاریخ هم همواره چنین بوده است؛ بارها خوانده‌ایم که وقتی کشوری به کشورهای دیگر حمله می‌کرد، هویت تاریخی آن کشور را هدف قرار می‌داد و غالبا منظور این بوده است که یا برای خودشان هویت دست‌ و پا کند یا به هویت دیگر جوامع خدشه وارد کند بنابراین آرشیوها، کتابخانه‌ها، ‌موزه‌ها و مراکز اسنادی، سلول‌های فرهنگی هویت‌ساز جوامع هستند و همواره درجه فرهیختگی ملت‌ها بر اساس میزان توجه به علم، سند، کتاب و کتابخانه سنجیده می‌شود. در این میان، اسناد فرهنگی شهدا و ایثارگران جایگاه ویژه‌ای دارد. اساسا انقلاب ما یک انقلاب فرهنگی بوده است و وجه ممیزه انقلاب اسلامی ایران، همین وجه فرهنگی آن است. جنگ بر ما تحمیل شد تا از شاخ و برگ گرفتن و صدور این انقلاب فرهنگی به دیگر کشورها و جهان جلوگیری کنند. وصیت‌نامه‌ها، دست‌نوشته‌ها و خاطرات رزمندگان، ایــثارگران و به ویژه‌ شهدای انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که این بن‌مایه‌های فرهنگی به خوبی بازخوانی شده است و انسجام فرهنگی بیشتری پیدا کرده‌ایم یعنی تهدیدی که بر ما تحمیل شده بود، توسط همین فرهنگ اصیل تبدیل به یک فرصت شده بود.

شما درباره اهمیت این اسناد صحبت کردید، با این اوصاف، بنیاد شهید و امور ایثارگران در راستای حفظ و مرمت اسناد ایثارگران چه کرده است؟‌

راه‌اندازی کارگاه مرمت و احیای اسناد ایثارگران جزو یکی از نخستین اقدامات مرکز اسناد بنیاد شهید در راستای حفظ اسناد ایثارگـران است. این کارگاه به صورت مستمر و حرفه‌ای در حال تلاش و فعالیت است. علاوه‌ بر این بر اساس اسناد حجمی و موزه‌ای گردآوری شده در سراسر کشور، 23 موزه کشوری راه‌اندازی شده است. از این میان یک موزه ملی است که در خیابان طالقانی تهران واقع است و 22 موزه دیگر استانی است. از 5میلیون سند مکتوب گردآوری شده بیش از 2 میلیون و 700 هزار سند دیجیتالی شده است که در سیستم اینترانت بنیاد شهید قابل دسترسی است و پژوهشگران و علاقه‌مندان می‌‌توانند با مراجعه به حوزه اطلاع‌رسانی بنیاد شهید از این منابع بهره‌برداری کند.

چقدر در این ارتباط از فناوری‌های نوین استفاده شده است؟

با هماهنگی و هم‌افزایی سازمان‌هایی که در این زمینه فعالیت می‌کنند نیز تلاشی برای تشکیل حافظه دیجیتال دفاع مقدس آغاز شده است، البته بنیاد شهید و امور ایثارگران اقدامات مقدماتی در این زمینه انجام داده است یعنی آرشیو‌های وابسته به جنگ را در کشور شناسایی کرده است و اغلب مسوولان آرشیو‌های جنگ از مرکز اسناد بنیاد شهید و امور ایثارگران بازدید کرده‌اند و جلسات مختلفی نیز در این زمینه برگزار شده است.

در حقیقت دغدغه حفظ و ساماندهی اسناد ایثارگران در میان مسوولان مربوطه ایجاد شده است و به تعبیری 50 درصد کار پیش رفته‌ است و برای همه این مساله‌ جا افتاده است که اسناد ایثارگران در نقاط مختلف کشور پراکنده است و باید با تلاش مضاعف و همکاری همه‌جانبه دستگاه‌های ذی‌ربط جمع‌آوری و حفظ شود. مرکز اسناد بنیاد شهید و امور ایثارگران در این زمینه حرکت جدی را آغاز کرده است و حتی استراتژی و میزان هماهنگی‌ میان دستگاه‌های مرتبط را نیز تعیین کرده است که در این راستا استاندارد‌های تبدیل و انتقال اطلاعات و تعامل بین سازمان‌ها در حال تدوین است. برای این کار، هم یک تجربه بومی داریم و هم یک الگوی جهانی موجود است. شورای جهانی آرشیو حرکتی را برای تشکیل حافظه جهانی آغاز کرده است یعنی کل اسناد تاریخی کشورهای جهان دیجیتال می‌شود تا حافظه جهانی بشر تشکیل شود. قصد داریم نوع کوچک شده آن را در تهیه حافظه دیجیتال جنگ و دفاع مقدس پیاده کنیم لذا استاندارد‌های کار در حال تدوین است، اما این کار الزاماتی هم دارد. پروتکل‌های اسنادی باید آماده شوند و هر آرشیوی داشته‌های خود را توصیف و معرفی کند و جزئیات اطلاعات را ارائه دهد.

میزان همکاری و تعامل مراکز و نهادهای مرتبط با اسناد ایثارگران چقدر است و در این میان مرکزی هست که تمایلی به همکاری نداشته باشد؟

البته نهادی نبوده است که نخواهد این کار را انجام دهد اما مشکل اصلی در این حوزه، دلسوزی است. سازمان‌ها دلسوز اسناد هستند و حق هم همین است. دوستان سپاه خود را از همکاران بنیاد شهید و امور ایثارگران، دلسوزتر و محق‌تر می‌دانند و می‌گویند ما همرزم فلان شهید هستیم و خانواده آن شهید چون ما همرزم فرزندش هستیم با ما بهتر و بیشتر همکاری می‌کند تا بنیاد شهید و امور ایثارگران. خب اشکالی ندارد ولی باید فعالیت‌های از سر دلسوزی با هماهنگی و هم‌افزایی در یک نقطه‌ای به هم منتهی شود نه این‌که خدایی ناکرده موجب دوباره‌کاری و موازی‌کاری شده و فرصت سوزی کند.

این کار در هر صورت، کار آسانی نیست و گردآوری اسناد یک کار سهل و ممتنع است. در ابتدا خیلی آسان به نظر می‌رسد اما انصافا پروسه مشکلی است که هم صبر لازم دارد و هم وقت.

الان به نقطه‌ای رسیده‌ایم که همه دوستان که در واحد‌های مختلف کار می‌کنند در سازمان‌های نظامی و فرهنگی، کنگره سرداران شهید، سپاه، بسیج و مساجد از قواره سازمانی خودشان بیرون آمده‌اند و به این مرحله رسیده‌ایم که اگر بخواهیم به آن بانک اطلاعات جامع برسیم باید با یکدیگر همکاری کنیم اما لازم است که در مرحله بعد روی روش اجرای کار بحث کنیم. اکنون تلاش خود را متمرکز کردیم و با تدوین یک سند ملی و یک نقشه راه، چشم‌انداز روشنی برای اسناد ایثارگران ترسیم کنیم.

ممکن است در خصوص این سند ملی بیشتر توضیح دهید؟

بله؛ ببینید ما در حوزه اسناد فرهنگی دفاع مقدس با چند مساله اساسی مواجهیم اولا جایگاه این اسناد آن‌گونه که باید تبیین نشده است یعنی نقش این اسناد به عنوان مقدمه و رکن اولیه ترویج فرهنگ ایثار هنوز هویدا نشده است. ثانیا اسناد فرهنگی ایثارگران، متولیان متعددی که غیرهماهنگ و غیرپاسخگو هستند. دوست ظریفی می‌گفت اسناد دفاع مقدس متولیان زیادی دارد که با هم هماهنگ نیستند؛ عرض کردم مساله همان دلسوزی بیشتر است که با بی‌تدبیری‌ها به جای این‌که این دلسوزی به عنوان یک ظرفیت مورد بهره‌برداری باشد، به صورت یک تهدید خود را نشان داده است. پراکندگی اسناد دفاع مقدس و الزامات قانونی از دیگر مشکلات ماست. به عنوان مثال در جاهایی قانون یک کار را به چند سازمان سپرده است و تعارضاتی در وظایف به وجود آمده است.

ما امیدواریم با تدوین یک سند ملی و تبیین جایگاه اسناد دفاع مقدس و سازمان‌های متولی ضمن رفع این ابهامات و تعارضات، بستر مناسبی برای هماهنگی هر چه بیشتر سازمان‌ها فراهم شود.

رضا عظیمی


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: