روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
شنبه 03 تير 1396 / 29 رمضان 1438 / a 24 Jun 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه نوروز 88
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
سه شنبه 27 اسفند 1387 - ساعت 14:41
شماره خبر: 100901642032
گل‌هاي سرسبد تلويزيون در قاب نوروزي
مهمان ناخوانده نمي‌خواهيد؟
سریال‌های نوروزی شاید پرمخاطب‌ترین برنامه‌های نوروزی هر سال باشند. البته می‌توان برنامه‌های دیگر تلویزیون را به عنوان پرمخاطب‌ترین برنامه عنوان کرد، اما البته سریال‌های نوروزی صاحب جایگاه ویژه‌‌ای هستند. امسال قرار است کارگردانانی چون حسن فتحی، شاهد احمدلو، مهران مدیری و سعید آقاخانی با ساخته‌هایشان مهمان خانه‌های شما باشند.

وقتی شمسی غوغا می‌کند

شبکه یک در این سال‌ها نشان داده که می‌خواهد با آثاری که به آنتن پخش می‌سپارد، عنوان پرمخاطب‌ترین شبکه را از آن خود کند. شبکه یک سیما امسال قصد دارد سریال «اشک‌ها و لبخندها» را به کارگردانی حسن فتحی به آنتن پخش بسپارد. کار تصویربرداری این اثر از بهمن ماه آغاز شده و این انتظار می‌رود که بتواند به خاطر کارگردانش که پیشتر آثار موفقی چون میوه ممنوعه، مدار صفر درجه و شب دهم را کارگردانی کرده، این بار هم در جذب مخاطب توفیق یابد. مهدی هاشمی، گوهر خیراندیش، شهره لرستانی، برزو ارجمند، لیلا اوتادی، هومن برق‌نورد، کیانوش گرامی، مهشاد مخبری و محسن نقیبیان بازیگرانی هستند که در این پروژه جلوی دوربین می‌روند. داستان سریال «اشک‌ها و لبخندها»‌ درباره زنی به نام شمسی است که برای سر و سامان دادن به زندگی پسر خلافکارش، 15 روز از زندان مرخصی می‌گیرد. او پس از آزادی از دختر برادرش، حشمت که یک سینمادار قدیمی است برای پسرش خواستگاری می‌کند. حشمت که جرات نه گفتن به خواهرش را ندارد، برای دست به سر کردن او یک دروغ تازه به شمسی می‌گوید، غافل از این که این دروغ به ظاهر کوچک همه چیز را به هم می‌ریزد.

اسماعیل عفیفه این سریال را در 12 قسمت 45‌‌دقیقه‌ای آماده می‌کند.

علیرضا کاظمی‌پور و علیرضا نادری که پیش از این تجربه موفق سریال میوه ممنوعه را داشته‌اند فیلمنامه این سریال را می‌نویسند.

ماه عسل و بیماری مهلک زنبورها

شبکه 2 سیما نیز مدتی است که به عنوان یک رقیب جدی برای ساخت آثار مناسبتی قد علم کرده است. این شبکه امسال سریال «ماه عسل» را برای پخش در ایام نوروز در نظر گرفته است. این سریال را شاهد احمدلو در 15 قسمت 45 دقیقه‌ای کارگردانی می‌کند. تصمیم به ازدواج امیر و شیرین، آنها و خانواده‌هایشان را وارد ماجراهایی می‌کند که ابعاد آن برایشان قابل پیش‌بینی نیست. مخالفت پدر باعث می‌شود نقشه‌های آنان، نقش برآب شود. هر دو خانواده راهی شمال می‌شوند اما در شمال هم مشکلات آنان کاهش پیدا نمی‌کند. بیماری مهلکی زنبورداری آنها را تهدید می‌کند. امیر تلاش می‌کند برای حل این مشکل به خانواده کمک کند، اما عجیب اینجاست که او دست به هر اقدامی که می‌زند نتیجه عکس می‌گیرد.

در سریال «ماه عسل» سعید پورصمیمی، محمد مطیع، پروانه معصومی، یوسف تیموری، نفیسه روشن، افسر اسدی، سحر ولدبیگی، فلورا سام، شاهرخ استخری، علیرضا اشکان، امیرحسین صدیق، کمند امیرسلیمانی، خاطره حاتمی و راضیه برومند به ایفای نقش می‌پردازند.

فیلمنامه ماه عسل را فلورا سام نوشته و مجید اوجی هم کار تهیه‌کنندگی این مجموعه را انجام می‌دهد.

یک بار دیگر مهران مدیری!

اما شاید جذاب‌ترین اثر طنزی که قرار است از تلویزیون پخش شود «مرد دو هزار چهره» ساخته مهران مدیری باشد. این سریال به نوعی ادامه سریال «مرد هزار چهره» تعریف می‌شود. همان مسعود شصتچی معروف این بار در موقعیت‌های تازه‌ای قرار می‌گیرد و باعث خلق ماجراهای کاملا تازه‌ای می‌شود. امسال پیمان قاسم‌خانی نقشی در نوشتن فیلمنامه این اثر ندارد و در عوض محراب قاسم‌خانی، خشایار الوند و امیرمهدی ژوله‌ کار نوشتن فیلمنامه را برعهده دارند. خود حضور مهران مدیری یکی از دلایل استقبال از این اثر طنز می‌تواند باشد. به جز مهران مدیری، سیامک انصاری، پژمان بازغی، سحر جعفری‌جوزانی، سحر زکریا، رضا فیض‌نوروزی، هادی کاظمی، سپند امیرسلیمانی، امید روحانی، کیهان ملکی، غلامرضا نیکخواه، محمدرضا هدایتی، شقایق جودت و فلامک جنیدی بازیگرانی هستند که در این اثر به ایفای نقش می‌پردازند.

«مرد دو هزار چهره» مانند مرد هزار چهره بنایش را بر اشتباه و سوءتفاهم می‌گذارد و داستانش را پیش می‌برد. لوکیشن اصلی این سریال خانه‌ای در ولنجک است و مانند همیشه حمید و مجید آقاگلیان این اثر مهران مدیری را تهیه می‌کنند.

«مرد دو هزار چهره» در گروه فیلم و سریال شبکه 3 آماده می‌شود و این بار مسعود شصتچی را در 5 موقعیت تازه به تصویر می‌کشد.

با توجه به نوع خاص فیلمنامه این اثر، کار انتخاب بازیگر تا لحظه نگارش این مطلب همچنان ادامه داشت. راستی شما فکر می‌کنید مهران مدیری امسال می‌تواند موفقیت سری قبل این سریال را تکرار کند؟

عید امسال با بروبچه‌ها!

شبکه تهران هم امسال با یک سریال طنز تازه در ایام نوروز مهمان خانه‌های شما خواهد بود. «عید امسال» عنوان سریالی است که آن را سعید آقاخانی کارگردانی می‌کند. آقاخانی را پیشتر در فیلم‌ها و سریال‌های طنز به عنوان بازیگر می‌شناختیم. او مدتی است که فرمان را طرف کارگردانی گرفته و در این مدت آثار بدی هم نساخته است. «هندوانه شب یلدا» یکی از تله‌فیلم‌هایی بود که او جلوی دوربین برد و با استقبال نسبی مخاطبان هم روبه‌رو شد. آقاخانی این بار یکی دیگر از همان داستان‌های خانوادگی را دستمایه کار خود قرار داده است.

«عید امسال» او مضمونی طنز دارد و درباره اتفاقاتی است که در ایام نوروز برای یک خانواده رخ می‌دهد. در این سریال مجید صالحی، مهران غفوریان، علی صادقی، محسن قاضی‌مرادی، بهنوش بختیاری، بیتا سحرخیز، شایسته ایرانی، فاطمه شکری، امیر غفارمنش، شهرام قائدی، نادر سلیمانی و ساعد هدایتی به ایفای نقش می‌پردازند.

فیلمنامه این اثر را سعید فرهادی نوشته و حمیدرضا قربانی هم کار تدوین همزمان آن را برعهده دارد.

عید امسال در 15 قسمت 35 دقیقه‌ای به تهیه‌کنندگی محمود رضوی و محمدمهدی عسگرپور آماده می‌شود.

عروسک‌های پولدار در تلویزیون

اما به جز اینها شبکه 2 سیما تلاش کرده از یک شخصیت قدیمی تلویزیونی که در سینما هم نام و آوازه‌ای به دست آورد استفاده کند و آن را در قالب یک مجموعه نمایشی طنز در ایام نوروز به مخاطبان خود عرضه کند.

خانم‌ها! آقایان! معرفی می‌کنم یک بار دیگر عروسکی که شما دوست داشتید:‌«کلاه قرمزی!»

طبق معمول ایرج طهماسب کارگردان است و حمید مدرسی هم تهیه‌کنندگی این مجموعه را برعهده دارد. البته این بار کلاه‌قرمزی خودش تنها برنگشته، بلکه گروهی از بازیگران سینما و تلویزیون را هم با خود همراه کرده است. باران کوثری یکی از آن بازیگرانی است که قرار است در این مجموعه به نقش‌آفرینی بپردازند. به جز او آتیلا پسیانی، علیرضا خمسه، امین حیایی و فلامک جنیدی بازیگرانی هستند که در این پروژه حضور خواهند داشت. اما شاید برایتان جالب باشد که بدانید ابراهیم حاتمی‌کیا، سینماگر شناخته شده ایرانی در این اثر طنز نیز دیده خواهد شد.

داستان‌های این مجموعه را ایرج طهماسب و حمید جبلی نوشته‌اند و عروسک‌های جدیدی هم کلاه قرمزی و پسرخاله را همراهی می‌کنند. این مجموعه فعلا نام موقت کلاه‌قرمزی 3 را برخود دارد.

درباره سریال‌های نوروزی سال‌های پیشین

بادبان‌های برافراشته

علی احسانی: مناسبت‌های مختلف در تقویم کشور حضور فراوانی دارند و هریک از این رخدادها با توجه به پیشینه تاریخی، بومی، معنوی، ملی و باستانی خود می‌توانند برای برنامه‌سازان دستمایه موضوعی قرار گرفته تا به واسطه آن سرگرمی مخاطب تلویزیونی مهیا شود. «نوروز» برای ملت ما یادمان طراوت، تمدن، دوستی و زایش مجدد جسم و روان در پوست اندازی طبیعت است.

تلویزیون در چند سال اخیر برای این مناسبت ملی و باستانی سنگ تمام گذاشته است. تولید برنامه‌های شاد، پخش فیلم‌های روز دنیا و سریال‌های داخلی که به این منظور ساخته می‌شوند، جدول پخش 15 روز نخست سال تازه‌نفس را غنی و با‌طراوت می‌کند. بیشترین رغبت و التفات مخاطب در پیگیری رخدادهای جعبه جادو به سریال‌های نوروزی سیما گره‌خورده است. در این گفتار با نگاهی به سازمان محتوایی و اسلوب ساختاری چند سریال که در نوروز این سال‌ها پخش شده است به بازکاوی و آسیب‌شناسی آنها به شکل موجز پرداختیم.

برف و بنفشه

تزریق شادی و بذل فرح‌بخشی عنصر اساسی در تعریف برنامه‌های نوروزی تلویزیون است. تا یک دهه قبل اولویت برنامه‌های نمایشی تلویزیون را فیلم‌های سینمایی تشکیل می‌دادند که از منظر موضوعی شاید هیچ مناسبت و موازنه‌ای با زایش سال جدید و طراوت طبیعت نداشتند. انواع و اقسام فیلم‌های وطنی و خارجی در جدول پخش نوروز قرار می‌گرفتند تا اوقات فراغت مخاطب پر و پیمان‌تر شود.

تلویزیون در چند سال اخیر برای نوروز سنگ تمام گذاشته، برنامه‌های شاد، پخش فیلم‌های روز دنیا و سریال‌های داخلی که به‌این منظور ساخته می‌شوند جدول پخش، 15 روز نخست سال تازه نفس را غنی و با‌طراوت می‌کند

توفیق سریال‌های مناسبتی ویژه ماه رمضان که در شبکه‌های سراسری تولید می‌شد، مدیران گروه فیلم و سریال را به این اندیشه واداشت که برای نوروز نیز ساخت سریال را در دستور کار خود قرار دهند. در بدو امر فقط پروسه تولید و ساماندهی سریال‌ها مهم بود، اسلوب محتوایی اثر در مرتبه دوم اهمیت قرار می‌گرفت. اغلب سریال‌های نوروزی چند سال اخیر در بستر محتوایی، مناسبت آنچنانی با بهار و نوروز نداشته است.

«خوش رکاب» که در نوروز چند سال پیش به بینندگان ارائه شد، مناسبات خانوادگی یک راننده را به حواشی جنگ گره زد تا از جوار آن با تزریق موقعیت‌های مفرح نیمبند، مخاطب نوروزی را در مدت تعطیلات با خود همراه کند. به هر روی در آثاری که ناخنکی به اسلوب اجرایی و روایتی کمدی می‌زنند، فرآیند تیپ‌سازی باید در مسیر درستش قوام پیدا کند تا بیننده همگام با آدم‌های داستان پیش آید. مناسبت نوروز به هر جهت بهانه‌ای است که آدم‌ها در موقعیت تازه تجربه‌های جدیدی را لمس کنند.

به هر روی آنچه که در هر 2 سری «خوش رکاب» نمود بارز داشت، شتابزدگی و شلختگی در ساختار و حفره‌های عمیق داستانی در منظر نخست بود. سازنده این سریال با گزینش چند بازیگر که تجربه حضور در آیتم‌های کمدی و سریال‌های روتین را در کارنامه داشتند، قصد تزریق فرح‌بخشی به سازمان اثرش را داشت که در این بخش با توفیق نیم‌بندی مواجه شد. چون کنش و واکنش‌های بازیگران به گونه‌ای بر سازمان روایی اثر استیلا داشت.

هر چند که بیشترین التفات و تمرکز مدیران و سریال‌سازان در مناسبتی چون نوروز بر گونه‌ای چون کمدی است اما این نسخه کمدی سازی در نوروز یک دهه اخیر با بازتاب‌های متفاوتی که بینندگان از پخش سریال‌ها نشان دادند، تنوع داستانی و موضوعی را در پخش این گونه آثار یادآوری کرد.

«شب دهم» که به سبب تداخل محرم و نوروز در محضر قضاوت بینندگان قرار گرفت، به یکی از پرمخاطب‌ترین سریال‌های نوروزی تلویزیون در چند سال اخیر بدل شد؛ مجموعه‌ای که بستری مذهبی  معمایی داشت. شب دهم چه در اسلوب ساختاری و چه در بستر محتوایی با استحکام و انسجام درستی به سامان رسیده بود.

موج دوم سریال‌های کمدی ویژه نوروز، زمانی نسیمش وزیدن گرفت که طنز‌های شبانه و روتین با توفیق نسبی مخاطب مواجه شد و دست‌اندرکاران کمدی‌های شبانه از طرف مدیران گروه فیلم و سریال دعوت به کار برای تعطیلات نوروز شدند.

از مهران مدیری و رضا عطاران به عنوان 2‌مجموعه‌ساز طناز یک دهه اخیر می‌توان نام برد. رضا عطاران که 2 مجموعه کمدی برای ماه رمضان شبکه 3 ساخته بود، در سریال «ترش و شیرین» از تمامی تجربه کمدی‌سازی خود بهره برد تا نوروز مفرحی را برای بیننده رقم زند، اما از آنجا که بیننده با تمام زیر و بم‌های کارهای کمدی او در ماه رمضان‌های سال‌های قبل آشنا شده بود، در «ترش و شیرین» با همان تیپ‌ها و آدم‌هایی مواجه شد که پیش از این آنها را می‌شناخت! به گونه‌ای دست عطاران برای بیننده رو شده بود و در عمل «ترش و شیرین» نتوانست خاطره خوش سریال‌های کمدی ماه رمضان عطاران را برای نوروز تکرار کند.

حکایت مدیری در ساخت سریال‌های نوروزی در مسیر دیگری قرار می‌گیرد، تیزهوشی و زیرکی او در انتخاب تیپ‌ها و جمع کردن گروهی که چند سالی با هم در کارهای مختلف دوش به دوش هم کار می‌کنند به مدیری در ساخت 2 نمونه از بهترین سریال‌های نوروزی بعد از انقلاب کمک فراوان کرد.

«جایزه بزرگ» یکی از موفق‌ترین سریال‌های نوروزی است که فقط از آستین آدمی چون مدیری بیرون می‌آید. تفاوت مدیری با عطاران در نگاه آنان به آدم‌های پیرامون جامعه و رخدادهای حاکم بر آن است. مدیری خیلی کاریکاتوری، قهرمان‌های طناز خود را ترسیم می‌کند و آنها را در مسیری قرار می‌دهد که تمام کنش و واکنش آنان برای مخاطب مقبول است. او پیش‌فرض‌هایی را در ترسیم آدم‌های داستانش مطرح می‌کند و برای آنها مسیری می‌گشاید که سرانجامی جز بازگشت به جایگاه پیشین خود ندارند، قهرمانان او هر چند که فرجام خوشی در انتها برای آنان رقم می‌خورد، اما در سیکلی که طی می‌کنند همچنان به همان آغاز مسیر برمی‌گردند. آدم‌های عطاران از مناسبات روزمره بیرون می‌آیند، قهرمان‌های او روی مرز باریک میان شخصیت و تیپ در حال پرسه زدن هستند، موقعیت‌هایی که این آدم‌ها در آن دست و پنجه نرم می‌کنند، به وضعیت‌های فرح‌بخش داستان مدد می‌رساند.

هر قدر که مدیری به سبک کمدی اشتباهات التفات دارد و قهرمان‌هایش با همین پیش‌فرض‌های ذهنی اشتباه، پوست می‌اندازند، آدم‌های عطاران به رخدادهای پیرامون خود اشراف نسبی دارند و برای تغییر وضعیت و رسیدن به وضعیت مطلوب به آب و آتش می‌زنند.

ناز و نیاز

طی این سال‌ها تجربه تولید سریال‌های مناسبتی با ساخت مجموعه‌های ویژه ماه رمضان، تلویزیون را وارد مرحله نوینی از سریال‌سازی کرده است. مراحل آزمون و خطا اکنون سپری شده است و تولید سریال‌های ماه رمضان به یک هدف‌مندی رسیده است. در ارتباط با مجموعه‌های نوروزی هنوز دو دلی و آزمون و خطا در تولید چنین آثاری قابل لمس است. در چند سال اخیر تولید این سریال‌ها به دقیقه 90 و آخرین فرصت باقی مانده تا نوروز منتهی شده است. برخی از این مجموعه‌ها مثل «قرارگاه مسکونی» بعد از یک سال تاخیر به نمایش درآمده‌اند و برخی نیز فقط جدول پخش را با حضور خود در تعطیلات نوروز پر کرده‌اند.

اکنون بعد از گذر نسبی از مراحل آزمون و خطا، نیاز است که سریال‌های ویژه نوروز بسان سریال‌های ماه رمضان مدیریت شود. برای زمان‌بندی و یافتن موضوع، معادل یک سال وقت است تا سریالی منسجم به غلتک تولید بیفتد. هدف‌گذاری محتوایی برای شبکه‌های مختلف سیما و طراحی درست مسیر تولید با یک برنامه منسجم می‌تواند، سریال‌های نوروزی را به یک هدف‌گذاری تعریف شده برساند.

این که تمام شبکه‌ها، تولید سریال‌های کمدی را در دستور کار خود قرار دهند، چنین مسیری در جلب نظر مخاطب خوشایند نیست. کما این که در سال قبل هر 4 سریالی که از شبکه‌های سیما در روزهای تعطیلات ارائه شد به گونه‌ای در بستر کمدی مناسبات و رخدادهای داستانی آنها رقم می‌خورد. همان طور که چند سال پیش سریال جاسوسی  معمایی چون «وفا» در تعطیلات نوروز با اقبال عمومی مواجه شد و معادلات و پیش‌فرض‌های از پیش تعیین شده را بهم زد. می‌توان با تنوع موضوعی و گونه‌ای در تعریف داستان‌ها مخاطبان را به ضیافتی بصری دعوت کرد تا از این تفاوت قصه‌ها بهره مفید ببرند.

معضلی که در چند سال اخیر بیشتر سریال‌های نوروزی با آن مواجه هستند، همین شتابزدگی و تعجیل در تولید آثار است که صدمه فراوانی به کلیت این سریال‌ها وارد کرده است. پروسه‌ای که متاسفانه امسال هم در تولید سریال‌های نوروزی سال 88 شاهد آن هستیم به همین راه‌اندازی شتابناک طرح‌های نوروزی مرتبط است. حسن فتحی سریال نوروزی شبکه یک را 35 روز مانده به عید کلید زده است. تولید مجموعه‌ای حداقل 13 قسمتی در مدتی کمتر از یک ماه علاوه بر فرسایش روحی و روانی گروه سازنده به کیفیت اثر نیز صدمه می‌زند. سایر شبکه‌ها نیز شرایط مشابه تولید سریال نوروزی شبکه یک را دارند، هرچند که برخی از شبکه‌ها شاید چند روزی زودتر دست به کار شده باشند، اما رویه تولید سریال مناسبتی باید به یک نظم و انسجام و زمان‌بندی از پیش تعیین شده برسد.

مهدی غلا‌محیدری


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: