روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
يكشنبه 10 ارديبهشت 1396 / 03 شعبان 1438 / a 30 Apr 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه نوروز 88
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
سه شنبه 27 اسفند 1387 - ساعت 14:42
شماره خبر: 100901644602
اکران سينماها در سالي که گذشت و سال آينده
ايست «آيين‌نامه» به فيلم‌هاي نوروزي
تعطیلات طولانی نوروزی فرصت خوبی برای سر زدن به سینما و ادای سنت قدیمی‌و پسندیده «فیلم دیدن» است. آدم‌ها هر اندازه تنبل و بی‌خیال و اهل بخور و بخواب هم که باشند، یکی دو روز از این ایام را می‌توانند به دیدن چند فیلم خوب و جذاب اختصاص بدهند. در گزارشی که می‌خوانید تلاش شده وضعیت نمایش فیلم‌ها در نوروز امسال و باقی ایام سال آینده تا حدودی مشخص شود.

چه فیلم‌هایی به سفره هفت‌سین نوروزی می‌آیند

بازار صنعت  هنر سینما هم مثل بقیه بازارها «جنس خوب و بد» دارد. جنس‌های مختلف هم هر سال در بازار بزرگی به نام «جشنواره» ارائه می‌شود. امسال در جشنواره فیلم فجر چند محصول خوب و چاق و چله عرضه شده بود. فیلم‌های «درباره الی»، «وقتی همه خوابیم»، «اخراجی‌های 2»، «تردید»، «بی‌پولی» و... برخی از این فیلم‌ها هستند که پخش آنها در سال آینده می‌تواند مخاطبان فراوانی را مقابل باجه فروش بلیت سینماها «دست به جیب» کند. دو فیلم اول قرار است از سوی شرکت «فیلمیران» پخش شود. علی سرتیپی، مدیرعامل شرکت پخش «فیلمیران» درباره این فیلم‌ها در روزهای پایانی سال گفته است: «برنامه‌ریزی‌هایی برای نمایش چند فیلم در اکران نوروز داریم. اما تا وقتی وضعیت تغییر آیین‌نامه شورای صنفی نمایش مشخص نشود، نمی‌توان درباره اکران قطعی آنها صحبت کرد. البته در نظر داریم در صورت فراهم شدن شرایط فیلم‌های «درباره الی» و «وقتی همه خوابیم» را برای عید اکران کنیم.»

این حرف یعنی این‌که «وضعیت اکران سینماها در ایام نوروز همچنان تا روزهای اول اسفند نامشخص است» و دیگر این‌که «تا وقتی وضعیت تغییر آیین‌نامه شورای صنفی نمایش مشخص نشود، نمی‌توان درباره اکران قطعی آنها صحبت کرد.» وقتی این اظهار نظر را با یکی از کارشناسان عرصه نمایش در میان می‌گذارم می‌گوید: «در همه جای دنیا آیین‌نامه‌ها در خدمت سینما هستند، اما ظاهرا در ایران سینما در خدمت آیین‌نامه است. در نهایت هم فیلم‌ها قرار است 29‌اسفند اکران شوند و در مدت محدودی تبلیغ و بازاریابی کنند. تبلیغ هم در این مدت تنها محدود به تلویزیون خواهد بود که در خوشبینانه‌ترین شرایط تنها می‌تواند 50 درصد از مخاطبان فیلم را به سالن‌ها بکشاند، اما تا فیلم بیاید و جان بگیرد، 15 فروردین می‌شود و فرصتی 2 هفته‌ای از دست می‌رود.»

صحبت‌های این کارشناس تجربه مثبتی را از نمایش فیلم «چهارشنبه‌سوری» در سال 84 به خاطر می‌آورد. آن سال زمانی که این فیلم در جشنواره فجر با موفقیت مواجه شد، به جای آن‌که منتظر پایان سال و آغاز سال جدید باشد بلافاصله بعد از جشنواره اکران شد و این مساله در موفقیت فیلم نقشی اساسی داشت. اگر امسال هم دو فیلم درباره الی و وقتی همه خوابیم بلافاصله بعد از جشنواره نمایش داده می‌شدند، «تب»ی که درباره این فیلم‌ها در جشنواره به وجود آمده بود بلافاصله به فضای اکران منتقل می‌شد و این مساله در موفقیت این فیلم‌ها می‌توانست نقش فراوانی داشته باشد، اما متاسفانه این اتفاق به دلیل آماده نبودن آیین‌نامه شورای صنفی نمایش امسال تا لحظه تنظیم این گزارش اتفاق نمی‌افتد، اما باید بدانیم مخاطب به آیین‌نامه کاری ندارد و او فقط منتظر فیلم است.

کابوسی به نام «فیلم‌های خارجی»

به لطف و همت دست‌اندرکاران شبکه ارائه غیرمجاز فیلم‌های ویدئویی، امروز تهیه نسخه قاچاق فیلم‌های روز دنیا از خرید کبریت هم آسان‌تر است. چون برای خرید کبریت مراجعه به یک مغازه حداقل کار است، اما فیلم‌های خارجی را می‌توان از کنار پیاده‌رو‌ها در قبال پرداخت اسکناسی سبزرنگ تهیه کرد. با این وجود هیچ کس منکر لذت فراوان تماشای این فیلم‌ها بر پرده سینماها نیست. این امکان در طول ایام عادی سال تنها در 2 سینمای پایتخت  فرهنگ و سپیده  و تنها در دو سئانس فراهم شده است. مهدی کرم‌پور به عنوان رئیس شورای صنفی نمایش میانه چندانی با نمایش این فیلم‌ها به شکل گسترده در سینماها ندارد و آن‌گونه که خود می‌گوید در سال آینده وضعیت نمایش این فیلم‌ها نیز مانند سال گذشته خواهد بود، اما «امیرحسین علم‌الهدی» مدیر تامین و توزیع فیلم خارجی که از دفتری در خیابان جمهوری توزیع فیلم‌های خارجی را هدایت می‌کند، درباره وضعیت نمایش فیلم‌های خارجی در سال 88 نکات دیگری را بیان می‌کند: «سال آینده نیز نمایش فیلم‌های خارجی مانند امسال و سال قبل است و اتفاق ویژه‌ای در این زمینه نخواهد افتاد، زیرا عرضه و نمایش این فیلم‌ها تنها در اختیار واحد تامین و توزیع نیست که بتواند کار ویژه‌ای کند و با توجه به وضعیت سینمای ایران در حوزه اکران و محدودیت‌هایی که وجود دارد، حل شدن بحث فیلم خارجی نگاه کلان فعالان سینمایی و دولت را می‌خواهد ولی دیدگاه‌های فعلی سینماگران به گونه‌ای است که فیلم خارجی را بیشتر یک نوع تهدید برای سینمای ایران می‌دانند.»

«آیا واقعا نمایش فیلم خارجی برای ایران تهدید است»؟ برای پاسخ به این سوال کافی است کمی ‌به سال‌های دور برویم.

در سال 1372 از 54 میلیون مخاطب سینما، 10‌میلیون مخاطب فیلم خارجی بودند و این یعنی 20‌درصد مخاطبان این سینما فیلم خارجی دیدند. اما سال 1386 از 14 میلیون مخاطب این سینما تنها 140 هزار نفر  یعنی یک درصد  به تماشای فیلم خارجی رفتند. با توجه به کاهش 40 میلیون نفری مخاطب سینما در عرض 15 سال، آیا «فیلم خارجی» نمی‌تواند پای مخاطبان جدیدی را به سینما باز کند؟ طبق آمار‌های غیر رسمی‌ در حال حاضر بخش عظیمی ‌از درآمد شبکه قاچاق از فیلم خارجی است و نمایش فیلم‌های خارجی می‌تواند همان 20 درصد مخاطب سال 72 را دوباره به سالن‌های سینما بیاورد. آیا سینمای ایران در حوزه نمایش نیاز به تنوع ندارد؟ اگر دارد قطعا فیلم خارجی هم می‌تواند کمک حال سینمای داخلی باشد. البته سینمای ایران خیلی موافق این مساله نیست که فیلم خارجی به نمایش درآید و این فیلم‌ها را تهدیدی برای سینمای ایران می‌داند، اما به نظر یکی از کارشناسان عرصه اکران، یکی از اشتباه‌های راهبردی سینمای ایران در سال‌های اخیر این بوده که فیلم خارجی را رقیب فیلم داخلی دانسته است.

یکی از اشتباه‌های راهبردی سینمای ایران در سال‌های اخیر این بوده که فیلم خارجی را رقیب فیلم داخلی دانسته است. از میان 4000 فیلم خارجی که هر سال در دنیا اکران عمومی ‌می‌شود، حداقل 40 تا 50 فیلم قابلیت نمایش در سینماهای ایران را دارد

شاید این مساله در سال‌های 1355 و 1356 درست باشد و نمایش فراوان فیلم‌های خارجی در آن زمان عاملی برای نابودی فیلم ایرانی باشد، اما اگر فیلم خارجی بتواند طی مراحلی وارد چرخه اکران شود، از میان 4000 فیلم خارجی که هر سال در دنیا راهی اکران عمومی‌می‌شود، حداقل 40 تا 50 فیلم قابلیت نمایش در سینماهای ایران به صورت همزمان با خارج از کشور را دارد و این مساله می‌تواند بخشی از مردم را که به عنوان مخاطبان خاموش سینما، مخاطب این فیلم‌ها در رسانه‌های دیگری مانند: ماهواره و شبکه قاچاق هستند را به سینماها بکشاند. در شرایط فعلی هم هر کس به هر دلیلی به سینما بیاید، این مساله به رونق در سالن و در نهایت رونق در سینما منجر می‌شود. در حال حاضر کشور ما بنا به هزار و یک دلیل فیلم کودک و نوجوان مناسب این قشر تولید نمی‌کند، اما فیلم‌های خارجی خوب زیادی وجود دارد که می‌توان آنها را در سینماها نمایش داد و از این طریق حداقل عادت رفتن به سینما را در کودکان و نوجوانان ایجاد کرد تا از این طریق این افراد در جوانی، میانسالی و کهنسالی هم به سینما بروند، اما با تنگ نظری‌های فعلی، عدم موافقت با نمایش فیلم‌های خارجی مخصوص کودکان و نوجوانان در این سینماها، جمعیتی 20 میلیونی از این قشر هیچ‌گاه با سینما درگیر نمی‌شوند و در نتیجه در سال‌های بعد نیز فرهنگ سینما رفتن از زندگی آنها حذف می‌شود.

سال آینده قرار است همزمان با تهران در مراکز استان‌هایی مانند: اصفهان، کاشان و در آینده‌ای نه چندان دور در شهرکرد و شیراز فیلم خارجی با زیر نویس یا دوبله نمایش داده شود. مخاطب ایرانی چندان به زیرنویس عادت ندارد، اما دوبله این فیلم‌ها نیز  که صدای آنها دالبی است  در صورتی که بخواهد با کیفیت مناسبی انجام شود، حدود 18 میلیون تومان هزینه خواهد داشت که این مساله برای نمایش فیلم‌های خارجی در حال حاضر توجیه اقتصادی ندارد.

سینماهای تازه نفس از راه می‌رسند

چند سالی است مخاطبان سینما با ورود به سینماهای تازه ساخته شده با شکل جدیدی از آرایش، دکور و چیدمان مواجه می‌شوند. تجربه حضور در سینما برخلاف سینماهای گذشته که از سالن‌های انتظار تاریک و کم نور با دیوارهایی کدر و گرفته شروع و به سالن‌های بزرگ و وسیع با پرده‌هایی چرک مرده ختم می‌شد، در سینماهای جدیدی که این روزها در قالب «پردیس‌های سینمایی» در نقاط مختلف شهر راه افتاده مخاطبان با فضاهایی مدرن، شیک و روشن در سالن انتظار و سالن‌هایی کوچک و جمع و جور در زمان نمایش فیلم مواجه می‌شوند. سینما آزادی، مجموعه تازه تاسیس ملت، سینما رازی، اریکه ایرانیان، پردیس زندگی، سینما جوان و... برخی از سالن‌های جدیدی است که در سال‌های اخیر در تهران پذیرای مخاطبان فراوانی شده‌اند. اغلب این سالن‌ها در تهران توسط شهرداری راه‌اندازی شده‌اند و در شهرستان‌ها نیز راه‌اندازی و تکمیل سالن‌های جدید از سوی موسسه سینما شهر با مدیریت مجید مسچی صورت گرفته است. سال آینده نیز آن گونه که رئیس شورای صفنی نمایش می‌گوید روند بازسازی سینماها و چند سالنه شدن آنها ادامه پیدا می‌کند. کرم‌پور درباره این مساله به نکته جالبی اشاره می‌کند و می‌گوید: «اکران بخش عرضه است که در آن غذای پخته شده سینمای ایران سرو می‌شود. در بخش عرضه باید به متدهای جدیدی متوسل شویم تا برای فیلم‌ها به شکل بهتری بازاریابی کنیم. ما در این بخش سعی می‌کنیم زیرساخت‌هایی را برای عرضه در سال آینده ایجاد کنیم که بحث اکران و عرضه درست‌تر شود. در مورد اداره پردیس‌های سینمایی ساخته شده توسط شهرداری هم تلاش خواهیم کرد تا شهرداری را به واگذاری مدیریت پردیس‌های سینمایی به بخش خصوصی ترغیب کنیم که اگر چنین اتفاقی رخ دهد، می‌توان وضعیت بهتری را در اکران به وجود آورد.»

حال و احوال سینمای ایران در سالی که گذشت

سال 1388 در شرایطی آغاز می‌شود که بنابر آمارهای غیر رسمی ‌بیش از 100 فیلم سینمایی پشت اکران مانده‌اند. این‌که تمامی‌این فیلم‌ها توقع نمایش داشته باشند به نظر توقعی بیجاست چون در همه کشورها نیز تمامی ‌فیلم‌هایی که در فرمت‌های مختلف  از 35 میلی‌متری تا ویدئو  تولید می‌شوند امکان نمایش عمومی‌ پیدا نمی‌کنند و برخی از آنها نمایشی محدود و برخی دیگر نمایشی گسترده دارند. یکی از مسائلی که سال 1378 از سوی مسوولان سینمایی بشدت پیگیری شد مساله «اکران فیلم‌های فرهنگی» بود. محمود اربابی در مقام مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی سال گذشته به میدان آمد و با ارائه طرحی برای نمایش فیلم‌های فرهنگی تلاش کرد تا به وضعیت این فیلم‌ها که این روزها به «مساله‌ای جدی» برای اکران تبدیل شده سر و سامان بدهد. محدوده حضور و دخالت دولت در اکران سینماها در سالی که گذشت به همین جا هم محدود نشد و اربابی در اواخر دی در گفتگو با خبرگزاری ایسنا به بیان ایده تازه‌ای برای اکران فیلم‌ها پرداخت. ایده وی این بود که «فیلم‌هایی که در 3 ماهه اول سال 88 هم پروانه نمایش بگیرند در 6 ماهه‌ دوم امکان اکران پیدا می‌کنند و در غیراین صورت به اکران سال بعد موکول خواهند شد.»

وقتی نظر «مهدی کرم‌پور» رئیس شورای صنفی نمایش را درباره این ایده سوال می‌کنم، او با اشاره به تلاش خانه سینما برای خارج کردن وضعیت نمایش فیلم‌های فرهنگی از وضعیت فعلی می‌گوید: «در حال حاضر مخاطبانی که به جایی مانند: سینما تک و یا موزه می‌روند دقیقا می‌دانند شاهد چه نوع فیلمی‌ خواهند بود. به همان ترتیب مخاطب جایی مانند: تئاتر لاله‌زار، تئاتر گلریز و تئاتر شهر هم می‌داند در آن فضا شاهد چه نوع آثاری خواهد بود. به همین ترتیب سینماها باید کاراکتر پیدا کند.» کرم‌پور درباره طرح دوم پیشنهادی از سوی اربابی برای اکران فیلم‌های نیمه اول سال هم می‌گوید: «کلیت طرح بد نیست و می‌تواند از ورود فیلم‌ها به شکل خلق‌الساعه به اکران جلوگیری کند، اما این طرح مانند شمشیری دولبه است که می‌تواند نظارت در اکران را بیشتر کند. وجوه مثبت و منفی این طرح هم بستگی به این مساله دارد که چه کسی در پشت صندلی مدیر اداره کل نظارت و ارزشیابی قرار گرفته باشد. چنین فردی در چنین حالتی می‌تواند چرخه اکران را در دست بگیرد ولی او یک بخش ماجراست و بخش دیگر کار اکران هم مسائل اقتصادی است که به بخش خصوصی مربوط می‌شود.»

درباره فیلم‌های مخاطب خاص و فرهنگی و مشکلاتی که در اکران با آنها مواجه می‌شوند علم‌الهدی که از طرفداران ایده «امکان پرفروش بودن فیلم‌های فرهنگی» است به ذکر مثالی می‌پردازد و می‌گوید: «در سال 83 فیلم قدمگاه به عنوان فیلمی‌ با مخاطب خاص تنها در 3 سینما اکران شد، اما بعد از هفته سوم و چهارم نمایش، سینماها خودشان به دنبال گرفتن این فیلم آمدند و فیلم با بلیت 800 تومانی، 150 میلیون تومان فروش داشت. در حال حاضر خیلی از فیلم‌ها با بلیت 3 هزار تومانی به 50 میلیون فروش می‌رسند.»

سال 1388 منتظر نمایش چند فیلم شاهکار، تعدادی فیلم هنری شخصی و تعدادی از فیلم‌های معمولی باشید. شاید هم معجزه‌ای اتفاق بیفتد، کسی چه می‌داند!

گروه رسانه


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: