روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
سه شنبه 30 بهمن 1397 / 13 جمادي الثاني 1440 / a 19 Feb 2019
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه نوروز 88
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
سه شنبه 27 اسفند 1387 - ساعت 14:43
شماره خبر: 100901648119
نگاهي به تغذيه در ايام نوروز
هفت‌شين نوروزي، تعجب نکنيد!
نوروز را همیشه نباید از چشم شعرا و نویسندگان دید همیشه هم نباید به هفت‌سین نگاه کرد. می‌شود نگاهی هم به نوروز از چشم آنچه بر سر سفره است داشت و دید اگر این تنقلات زبان داشتند نوروز را چگونه توصیف می‌کردند. می‌شود به جای هفت‌سین هم دنبال هفت‌شینی بود که معمولا در طول تعطیلات نوروز با آن سروکار داریم.

شین اول شکلات

آخ که چقدر بد است ما شکلات‌ها همیشه قربانی اول دید و بازدیدهای نوروزی و شین اول هفت‌شین هستیم و معمولا در همان دور اول پذیرایی مصرف می‌شویم. ما شکلات‌ها که به غذای خدایان هم معروف هستیم در بین تمام سنین محبوب و دوست‌داشتنی هستیم. خانواده ما انواع و اشکال بسیار متنوعی دارد و با تغییر در میزان مواد تشکیل‌دهنده ما، انواع متفاوتی ایجاد می‌شود که بالاخره هر سلیقه‌ای نوعی از آن را می‌پسندد. شکر و چربی که در تهیه خاندان ما استفاده می‌شود موجب چاقی می‌شود. از چاقی گذشته هم مصرف مواد شیرین بخصوص ما شکلات‌ها به سلامت دندان‌ها نیز لطمه می‌زند و باعث پوسیدگی مینای دندان و فساد دندان‌ها می‌شود. مشکل دیگر خوردن ما شکلات‌ها این است که جلوی اشتهای کودکان را می‌گیریم و موجب می‌شویم مواد غذایی اصلی و پروتئین به بدن کودکان نرسد. البته این‌طور نیست که ما شکلات‌ها هیچ فایده‌ای نداشته باشیم. حاوی آنتی‌اکسیدان‌های موجود هستیم که برای قلب مفید است. همچنین مصرف ما باعث شادی می‌شود. البته هیچگاه نباید در مصرف ما زیاده‌روی شود.

ش مثل شیرینی

درست است که در هفت‌سین همه دنبال سین هستند، اما شین شیرینی چیز دیگری است. ما شیرینی‌ها مهم‌ترین مواد غذایی زینت‌بخش میهمانی‌های نوروز هستیم و خاندان ما در دید و بازدیدهای عید مصرف زیادی دارد. اما ما شیرینی‌ها هم مشکلات خودمان را داریم. ما شیرینی‌ها به لحاظ دارا بودن انرژی زیاد بویژه پسرعموهای خامه‌ایمان که حاوی انرژی متراکمی‌ هستند در چاقی و افزایش وزن افراد تاثیر زیادی داریم.

انسان‌ها هیچ توجه نمی‌کنند که افراط در مصرف قند و شکر و ما شیرینی‌ها که از این مواد تهیه شده‌ایم و آرد و نشاسته زیادی هم که داریم، می‌تواند علاوه بر چاقی موجب افزایش تری‌گلیسیرید خون نیز شود. آخر در تعطیلات عید کسی به این فکر نیست که تری‌گلیسیرید یکی از انواع چربی‌های نامطلوب خون است و افزایش درازمدت آن در خون موجب بالا رفتن سایر چربی‌های نامطلوب و بروز اختلالات قلبی  عروقی می‌شود.

مصرف بی‌رویه ما شیرینی‌ها در اطفال با توجه به کاهش اشتها و سیری کاذبی که به همراه داریم موجب کمبود سایر مواد مغذی مورد نیاز جهت رشد این گروه می‌شود؛ همچنین استفاده از برخی ترکیباتی نظیر رنگ‌ها، کاکائو و سایر موارد که در تهیه و تزئین خانواده ما کاربرد دارد بر عوارض مصرف زیاد ما می‌افزاید. هیچ می‌دانستید کافی است تنها 5 عدد از ما شیرینی‌های خشک را بخورید تا 500 کالری انرژی به بدنتان وارد کنید؟

شبیخون به آجیل

شین‌سوم هم شبیخون است. خانواده آجیل خانواده پر جمعیتی است. پسته، تخمه، بادام و فندق بزرگ خاندان آجیل هستند که در نوروز به آنها شبیخون زده می‌شوند. این خاندان ماجرایی متفاوت از بقیه دارند.

حاوی ارزش تغذیه‌ای بالایی هستند و مصرف متعادل آنها برای سلامت مفید است. مغزها به علت داشتن چربی زیاد، بسیار پرکالری هستند و برای افراد لاغر و کسانی که نیاز به افزایش وزن دارند، مفید است.

چربی موجود در مغزها از نوع چربی‌های گیاهی غیراشباع است. این نوع چربی به علت دارا بودن اسیدهای چرب با چند باند مضاعف، موجب افزایش کلسترول و سایر چربی‌های نامطلوب خون نمی‌شود و در نتیجه زیانی برای قلب و عروق ندارد، حتی در کاهش چربی‌های نامطلوب خون نیز مؤثر است. ما مغزها یعنی مغز گردو، بادام، پسته و فندق حاوی مقادیر مناسبی پروتئین هستیم. ویتامین‌های گروهB زیادی داریم و نیز حاوی مقادیر مناسبی آهن نیز هستیم.

مواد معدنی دیگر بخصوص روی هم که در سلامت افراد و بخصوص در کودکان و بلوغ نوجوانان تأثیر مهمی‌ دارد در ما زیاد است.

تازه ما مغزهای گردو، فندق، بادام، پسته و بادام‌زمینی دستگاه دفاعی بدن را نیز در مقابله با عوامل خارجی تقویت می‌کنیم.

ضمن این‌که می‌توانیم علاوه بر کاهش کلسترول خون و کاهش میزان ابتلا به بیماری‌های قلبی - عروقی،‌ در پیشگیری از پوکی استخوان و بیماریهای دوران پیری نیز کمک کنیم؛ اما امان از وقتی که درست خورده نشویم. ما آجیل‌ها به علت داشتن چربی زیاد موجب کاهش اشتها و بروز احساس سیری می‌شویم. این مساله بخصوص در کودکان که به ما شبیخون می‌زنند و حجم معده‌شان نیز کوچک است، بسیار مهم است.

از طرفی برخی از ترکیبات موجود در برخی از اعضای فامیل ما مثل بادام‌زمینی در بعضی افراد حساسیت‌زا است و با مصرف آن دچار حساسیت می‌شوند.

تازه اکثر افراد فامیل آجیل، مخصوصا شیرین‌های ما، دارای چسبندگی زیادی هستند و خیلی راحت به دندان‌ها می‌چسبند و تا ساعت‌ها در حفره دهانی باقی می‌مانند. اگر انسان‌ها در این موارد در فاصله کوتاهی بعد از خوردن، دندان‌های خود را مسواک نزنند خرابی دندان‌ها حتمی ‌است.

آجیل با داشتن ارزش تغذیه‌ای بالا، از مواد مفیدی است که مصرف آن توصیه می‌شود؛ اما توجه داشته باشید بدترین مشکل خانوادگی ما آجیل‌ها اعضایی هستند که رنگ و بو عوض کرده‌اند. البته خودشان که نه بلکه انسان‌ها رنگ و بوی آنها را عوض کرده‌اند. این مغازه‌داران بیانصاف برای این‌که ما را بهتر بفروشند معمولاً ما را به صورت بو داده و پر نمک در می‌آورند که در این شرایط مصرف زیاد ما موجب افزایش فشار خون و تجمع آب در بدن می‌شود. در مجموع ما خانواده آجیل‌ها از رفت و آمد با فامیل‌های پرنمک و شور که مفید نیست و به سلامت انسان آسیب می‌زند،خودداری می‌کنیم.

البته بعضی مسائل نیز در نوروز تقصیر ما آجیل‌ها نیست.

مغزها چون حاوی مقدار زیادی چربی هستند، موجب افزایش وزن و چاقی می‌شوند. بعضی از انسان‌ها تصور می‌کنند که چون چربی ما آجیل‌ها چربی گیاهی است موجب افزایش وزن نمی‌شوند و بدون توقف ما را می‌خورند. حال آن که این تصور صحیح نیست و چربی‌های گیاهی و مایع نیز مثل چربی‌های حیوانی و جامد باعث چاقی می‌شوند. بنابراین باید به طور متعادل و مناسب از ما استفاده کرد.

برای چاق‌ها بگویم که مصرف‌ یک لیوان آجیل حدودا ‌ ‌750‌ کالری‌ انرژی‌ تولید می‌کند که‌ برای‌ سوزاندن‌ این‌ مقدار انرژی‌ به‌ ‌7‌ ساعت‌ پیاده‌روی‌ نیاز است‌‌.

شیر آب

شین‌چهارم شیر آب است. شیر آب هم در نوروز حکایت خود را دارد. زیرا کمتر کسی برای نوشیدن سراغ آن می‌رود. شیر آب معتقد است در ایام تعطیلات سال نو به علت دید و بازدید و گذراندن زمان طولانی در خارج از خانه م