روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
دوشنبه 30 مرداد 1396 / 28 ذی القعدة 1438 / a 21 Aug 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه نوروز 88
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
سه شنبه 27 اسفند 1387 - ساعت 14:45
شماره خبر: 100901653635
«بفرما خاويار ايراني...»!
چشيدن کي بود مانند خوردن
«آقا خاویار دارید؟» با گفتن این جمله بوی زهم ماهی به صورتم می‌پاشد. از راهروی کوچکی که دوطرفش پر از ماهی سفید و دودی و کپور و ازون‌برون است، می‌گذرم تا صدایم به مرد چاق آخر راهرو برسد، «آقا شما خاویار هم می‌فروشید؟» مرد چاق که چکمه لاستیکی مشکی بلند پوشیده با شنیدن این جمله با تعجب وراندازم می‌کند. «می‌دونی چقدر گرونه؟» با این جواب فهمیدم که خریداران خاویار در چهارراه استانبول افرادی خاصند که فروشنده با یک نگاه آنان را می‌شناسد.

خاویار چه شکلی است؟

ایران بزرگترین تولید‌کننده و البته صادرکننده خاویار جهان است که از هفت خان رستم کسب استانداردهای بین‌المللی گذشته تا این محصولش به مذاق عرب‌ها و غربی‌ها خوش بیاید.

در حالی که بسیاری از ایرانی‌ها بخصوص جوان‌ترها هنوز خاویار را ندیده‌اند و جالب این‌که خیلی از آنان، خاویار را با «اشپل ماهی» شمال که اتفاقا هیچ شباهتی به خاویار اصلی ندارد، اشتباه می‌گیرند.

اما آنها که گرد سفید پیری بر موهایشان است، ‌اغلب خاویار را دیده و حتی کمی از آن را مزه‌مزه کرده‌اند،‌چرا که مرور روزهای گذشته در دهه‌های 40و 50 نشان می‌دهد که یک قوطی 100 گرمی و استوانه‌ای خاویار در بسیاری از فروشگاه‌های شیلات 200 تومان فروخته می‌شده که هر چند 200 تومان هم در آن روزها قیمتی گران بوده، اما نه آنقدر گران که مثل امروز بیشتر مردم حتی شکل خاویار جهانی ایران را از خاطر برده‌ باشند.

خاویار ایرانی، گران در ایران

مریم کاهنی،‌ 23 ساله و دانشجوی تاریخ است از خاویار می‌گوید: «خاویار؟! نمی‌دونم چه شکلیه؟ فقط می‌دونم ایران تولید و صادر می‌کنه.» پسر جوان همراهش می‌پرسد: «خانم قراره خاویار گرانتر بشه که شما گزارش تهیه می‌کنید، آخه هر چی شما روزنامه‌چی‌ها می‌نویسید بعد از چند روز گران می‌شه.»!

علیرضا که از گفتن اسم خانوادگی‌اش خودداری می‌کند، درباره این که خاویار خورده یا نه، می‌گوید: «خوردم ولی نه در ایران، وقتی دوبی می‌رم بیشتر خاویار گیرم می‌آد. در ایران خیلی گرانتر از کشورهای دیگر است.»

محمد رجبی، کارشناس محیط که اطلاعات خوبی از خاویار و خاویارخورها دارد، می‌‌گوید: خاویار ایران در هیچ دوره‌ای برای ایرانی‌ها تولید نشده و همیشه منبع کسب درآمد برای دولت و یک کالای مهم صادراتی بوده، شاید هر کشور در حال توسعه دیگر در برابر وجود چنین کالایی همین استراتژی را برای درآمدزایی به کار می‌گرفت.

او هم با وجود 15 سال فعالیت درعرصه محیط زیست هنوز خاویار نخورده و البته ابراز نگرانی می‌کند که: «فکر نمی‌کنم دیگر بتوانیم خاویار بخوریم چون اکوسیستم دریای خزر این ماهی را در معرض خطر انقراض قرار داده و فکر کنم تا چند سال دیگر این منبع درآمد به کلی از بین برود»!

خاویار قیمت مشخصی ندارد

گفته می‌شود این کالای ذی‌قیمت که  عنوان مروارید سیاه را گرفته  قاچاقچیان زیادی را در کمین دارد. صیادان خاویار معمولا این کالا را کیلویی 450 هزار تومان به قاچاقچیان می‌فروشند که البته این کار غیرقانونی است، چرا که تولید و فروش خاویار در انحصار دولت است که برای هر کیلو خاویار 230 تا 250 هزار تومان به صیادان می‌پردازد.


ماهی خاویاری که فقط و فقط در دریای خزر وجود دارد از جمله گونه‌های آبزی کم‌نظیری است که 400 میلیون سال قدمت دارد و از این جهت به آنها لقب فسیل زنده جهان داده‌اند. دریای خزر شمال ایران که به راحتی در معرض انواع آلودگی‌ها از سوی ایران و جمهوری‌های شمال آن قرار دارد، بیش از 93 درصد ماهی‌های خاویاری دنیا را در خود جای داده که البته روز به روز از تعداد آنها کاسته می‌شود.

خاویار ایران پس از صید و تولید یکراست روانه ممالک عرب‌نشین و اروپا می‌شود و شاید به همین دلیل قیمت واقعی آن در داخل مشخص نیست. چهارراه استانبول که معدن ماهی است، اطلاعات درستی از قیمت خاویار نمی‌دهد؛ یکی از فروشنده‌ها می‌گوید: «ما خاویار نداریم، ولی هر قوطی 50 گرمی حدود 50 تا 60 هزار تومان است، البته شب عید تا 100 هزار تومان هم می‌فروشند.»

یکی دیگر از فروشنده‌های ماهی، قیمت هر کیلو را حدود 500 تا 600 هزار تومان میداند و می‌گوید؛ اما پیش از این یک مقام رسمی در شیلات گفته بود؛ بعضی از ماهی‌های خاویاری مثل قره‌برون که بیش از 10 میلیون تومان خاویار تولید می‌کنند، قیمت هر کیلو خاویارش حدود دو میلیون تومان است.

مروارید سیاه بدمزه است

هر چند برای کسانی که هیچ‌وقت در عمرشان خاویار ندیده و نخورده‌اند، ‌قیمت این مرواریدسیاه چندان مهم نیست، اما خوب است بدانیم کسانی که خاویار خورده‌اند  بخصوص ایرانی‌ها  از مزه تلخ آن می‌گویند و این‌که باید از کودکی به خوردن آن عادت کرد وگرنه ذائقه ایرانی‌ها خاویار را پس می‌زند.

البته بعضی از آشپزهای خوش‌سلیقه می‌گویند خاویار را باید با سبزی معطر، خرده‌های پیاز، زرده تخم‌مرغ، کره و ... خورد که در این صورت بوی زهم و طعم تلخ آن به دل می‌نشیند. به هر حال این ماده غذایی سرشار از امگا 3 و برطرف‌کننده بیماری‌های دستگاه گوارش، چربی خون، اعصاب و روان و قلبی عروقی است. گزارش‌های به دست آمده حکایت می‌کند مردم کشوری که خاویار می‌خورند کمتر به بیماری‌های افسردگی و اعصاب و روان مبتلا می‌شوند. به هر حال خاویار تلخ و بدبو، البته اشرافی و گران‌قیمت، سرشار از موادی است که به امتحان‌‌کردنش می‌ارزد، بخصوص اگر در ایام عید فرصت چشیدن آن را پیدا کردید، حتما حتما کمی مزه‌مزه کنید.

کتایون مصری


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: