روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
سه شنبه 20 آذر 1397 / 02 ربيع الآخر 1440 / a 11 Dec 2018
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه نوروز 88
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
سه شنبه 27 اسفند 1387 - ساعت 15:01
شماره خبر: 100901661737
پرنده‌نگري، لذتي که از آن غافل مانده‌ايم
نقاشي تعطيلات روي بوم پرندگان
اگر از شما بخواهند چند نوع پرنده نام ببرید چه خواهید گفت؟ گنجشک، کبوتر، کلاغ،... احیاناً ادامه می‌دهید:قمری، بلبل،... شاید اگر کمی ‌بیشتر فکر ‌کنید بتوانید نام چند پرنده دیگر غیر از مرغ و خروس را هم به یاد بیاورید، اما به احتمال زیاد تعداد این پرندگان زیاد نخواهد بود. البته آشنا نبودن با پرندگان تنها مشکل من و شما نیست و در حالی که تنها در تهران بیش از 140 گونه پرنده ثبت شده وجود دارد، اکثریت قریب به اتفاق ساکنان شهر ما به غیر از گنجشک و کلاغ پرنده دیگری نمی‌شناسند.

روزهای تعطیل نوروزی شاید بهترین زمان برای آشتی با این موجودات باشد بخصوص این‌که گونه‌های مرغ حق و پری شاهرخ و بادخورک‌ها تنها در بهار به تهران می‌آیند. رفتن به طبیعت و تماشای پرندگان زیبا، گرچه در کشور ما کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد؛ اما تفریحی است که ده‌ها سال در بین مردم دنیا رواج یافته است و علاقه‌مندان فارغ از نوع شغل یا تخصص با شوق و ذوق وافر به این تفریح سالم می‌پردازند.

برخلاف تصور عامه مردم، برای پرنده‌نگری لازم نیست پرنده‌شناس باشید و علاقه‌مندی به طبیعت کافی است. آرامش و لذت پرنده‌نگری به حدی است که بسیاری از روان‌شناسان آن را راه حلی برای آرامش فکری و تقویت روحیه افراد می‌دانند.

بسیاری از افراد علاقه‌مند به حیات وحش و پرندگان، صرفا به این دلیل که نمی‌توانند یک توکا را از یک سهره تشخیص دهند از پیگیری و مطالعه در دنیای زیبای پرندگان خودداری می‌کنند. برای عده‌ای دیگر هم یادگیری بعضی نام‌ها و اصطلاحات نامانوس مربوط به پرندگان دشوار است، ولی لذت بردن از عالم پرندگان، چه به طور مداوم و چه گاهگاه، نه معلومات وسیع می‌خواهد و نه تخصص دانشگاهی. حتی کسانی که ادعا می‌کنند تفاوت بسیاری از پرندگان را نمی‌دانند مسلما عقاب، کلاغ، کبوتر، اردک، جغد و بسیاری از پرندگان دیگر را می‌شناسند و در حقیقت همین اطلاعات محدود برای شروع کار کافی است. کما این‌که یکی از معروف‌ترین پرنده‌شناسان انگلیسی کارمند راه‌آهن است که در ابتدای راه تعداد پرندگانی که می‌شناخت از انگشتان دستش تجاوز نمی‌کرد.

نکته مهم برای ورود به دنیای پرندگان این است که پرنده‌نگری جزو هیچ‌یک از شاخه‌های علوم محسوب نمی‌شود و یک پرنده‌نگر در زمره محققان به شمار نمی‌رود. بلکه پرنده‌نگری یکی از زیر شاخه‌های اکوتوریسم یا طبیعت گردی است. جالب است بدانید پرنده شناس‌ها بسیار جزیی تر از پرنده‌نگرها به پرندگان نگاه می‌کنند و فقط اهداف مطالعاتی و تحقیقاتی را دنبال می‌کنند. در حالی که پرنده‌نگری لذت بردن، تجربه کسب کردن و آموختن از دنیای پر رمز و راز پرندگان است و پرنده‌نگرها برای کسب لذت بیشتر، از جزیی‌نگری پرهیز می‌کنند.

در این میان آنچه در پرنده‌نگری حرف نخست را می‌زند؛ علاقه، انگیزه، حوصله و برنامه‌ریزی و بیش و پیش از همه اینها آموزش است. درخصوص این که بدانیم در اطرافمان چند گونه پرنده داریم، چه پرنده‌هایی داریم و چطور می‌توانیم بعد از گذشت زمانی نه‌چندان بلند به یک پرنده‌نگر حرفه‌ای تبدیل شویم.


تفریحی سالم و علمی

شاید تعجب کنید اگر بدانید پرنده‌نگری به عنوان یک تفریح سالم و علمی‌بیش از 200 سال است که در کشورهای اروپایی رواج دارد و آمار و ارقام نشان می‌دهد که یکی از پرطرفدارترین و پردرآمدترین شاخه‌های اکوتوریسم در دنیا، پرنده‌نگری است.

در حال حاضر کشورهای انگلیس، اتریش و آلمان به عنوان پایلوت پرنده‌نگری در دنیا انتخاب شده‌اند و فقط در اروپا بیش از 5 میلیون پرنده‌نگر حرفه‌ای وجود دارد.

این افراد به طور معمول عضو یک انجمن تحقیقاتی در زمینه پرنده‌ها هستند و روز به روز هم بر تعدادشان اضافه می‌شود چرا که در بسیاری از کشورها، مردم ارزش طبیعت و حفظ آن را دریافته‌اند.

به طور کلی در این انجمن‌ها افراد علاوه بر تفریح و گذراندن دوره فراغت، پرنده‌ها را بررسی می‌کنند، کارهای تحقیقاتی انجام می‌دهند، حلقه‌گذاری می‌کنند، به دولت‌شان برای سرشماری پرندگان کمک می‌کنند و کم شدن جمعیت پرندگان، برای حفظ آنان و جلوگیری از انقراض پرنده‌ای خاص را گزارش می‌دهند.

مردم در این کشورها با در دست گرفتن وسایل ساده‌ای مانند یک دوربین چشمی، یک کتاب راهنما و دفتری برای ثبت مشاهدات راهی طبیعت می‌شوند و گاه ساعت‌ها به تماشای پرندگان می‌نشینند و از رفتار جالب و صدای آنها لذت می‌برند.

آنان پرندگان مختلف را پیدا می‌کنند و از آنها عکس می‌گیرند. جالب آن‌که در بسیاری از مواقع همین پرنده‌نگرها موفق به تهیه تصویر از گونه‌ای نادر یا در حال انقراض یا حتی شناسایی گونه‌ای جدید و ثبت آن می‌ش