روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
دوشنبه 03 مهر 1396 / 04 محرم 1439 / a 25 Sep 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه روز جهاني ايدز
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
سه شنبه 10 آذر 1388 - ساعت 20:30
شماره خبر: 100924117292
رئيس اداره کنترل ايدز کشور، از بايد و نبايدهاي کنترل اين بيماري مي‌گويد
به موقع دست به کار شديم
دکتر عباس صداقت، رئیس کنترل ا‌داره ایدز وزارت بهداشت، مردی است که درباره بیماری ایدز، زیاد می‌داند. با او درباره فعالیت‌های کار گروه کمیته کشوری کنترل ایدز صحبت کردیم و نقشی که دستگاه‌های مختلف می‌توانند در پیشگیری از بیماری ایدز داشته باشند. البته این تعیین نقش‌ها، به گفته دکتر صداقت، اجباری نیستند و بیشتر مبتنی بر تعامل و همراهی هستند. او، از عملکرد حوزه خودش راضی است و می‌گوید که حساسیت و مطالبه خدمات مربوط به پیشگیری از بیماری ایدز، باید بین مردم هم وجود داشته باشد.

*‌ آیا مهم‌ترین متولی پیشگیری از بیماری ایدز، وزارت بهداشت است؟

تاکید می‌کنم که ویروس عامل ایدز، تنها یک معضل سلامتی نیست؛ که می‌تواند معضل‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هم داشته باشد. اچ‌آی‌وی، واکسن خاصی ندارد و به الگوهای رفتاری، ارتباط زیادی دارد. از طرف دیگر، بسیاری از عوامل دخیل در آن، خارج از اختیار ما هستند. پس نمی‌توان تنها از وزارت بهداشت انتظار داشت که متولی این کار باشد. اگر این بیماری واکسنی داشت، شاید با کمی اغماض می‌توانستیم این را بگوییم. ولی چون در این بیماری، بحث اصلاح باورهای عمومی و انگ‌های اجتماعی و عوامل اقتصادی و اجتماعی هم وارد می‌شود، به خاطر همین دیگران هم در قبال آن مسوولیت دارند. به همین دلیل ساختاری با عنوان کارگروه کشوری کنترل ایدز شکل گرفته است که وظیفه‌اش تبیین نقش‌هایی است که دیگر نهادها و سازمان‌های مربوطه باید داشته باشند.

*‌ اشاره کردید که بیماری ایدز، به رفتارهای ما مربوط می‌شود. از طرف دیگر، ماجرای انگ‌زنی و برچسب‌زنی منفی را در مورد این بیماری داریم که کار را برای مبتلایان سخت می‌کند. وقتی می‌گوییم که این بیماری، مربوط به رفتارهای پرخطر ما است، چطور می‌توانیم بحث برجسب‌زنی روی این بیماری را هم کنترل کنیم؟ فکر نمی‌کنید متناقض باشند؟

لازمه تغییر این برچسب‌ها، تغییر نگرش جمعیت عمومی است. واقعیت این است که موثرترین ابزار کنترل اچ‌آی‌وی، خود افراد مبتلا هستند که به این شیوه می‌گویند پیشگیری مثبت.

*‌ یعنی چه؟

اگر افراد اچ‌آی‌وی مثبت، جایگاه واقعی‌شان را پیدا کنند و از حقوق شهروندی‌شان بهره بگیرند، خودشان می‌توانند مانع از انتقال ویروس شوند. این، مستلزم پذیرش آنها از سوی جامعه است. رسانه‌ها، مهم‌ترین نقش را در این تغییر نگرش دارند. باید به این باور برسیم که فرد مبتلا، زمان انتقال ویروس از آن اطلاع نداشته، بنابراین بیمار است، نه گناهکار.

*‌ اگر انتظاراتی که از دیگر مراکز دارید، خوب جواب داده نشود، کار شما زیاد می‌شود؟

البته ما برای مراکز ذیربط، تصمیم نمی‌گیریم. کارگروه، با توجه به اطلاعات و مطالعاتی که توسط پژوهشگران صورت می‌گیرد، گزارش تحلیلی از بیماری در سطح کشور می‌دهد. یعنی ما بر اساس الگوهای آماری، تحلیل وضعیتی از بیماری در کشور به دست می‌‌آوریم. خلا‡ها و نقاط ضعف و قوت هم مشخص می‌شود. با توجه به این تحلیل وضعیت موجود، راه‌هایی هم برای اطلاع‌رسانی و کنترل مشخص می‌شود که در اختیار مراکز قرار می‌گیرد. مراجع ذیربط هم بر اساس ظرفیتی که دارند، قبول می‌کنند که برنامه‌ها را اجرایی کنند.

*‌ یعنی پشتوانه اجرایی ندارد و صرفا ً پیشنهادی است؟

فرض کنید مثلا بر اساس این مطالعه، ما می‌گوییم دویست هزار مصرف کننده مواد مخدر داریم. مثلا سازمان بهزیستی می‌گوید برنامه کاهش از آسیب 20 هزار تا از این آمار را من انجام می‌دهم.

*‌ پس مبتنی بر همراهی و هماهنگی است؟

دقیقا. ضمن این‌که ما نقش دبیرخانه را هم داریم تا هماهنگ کننده سازمان‌ها باشیم. کارگروه، کمیته کشوری پایش ارزشیابی را هم دارد که بر اساس شاخص‌هایش، مشخص می‌کند کدام سازمان و نهاد توانسته برنامه‌های پیش‌بینی شده را انجام بدهد و کدام نتوانسته. و اگر سازمان و نهادی نتوانسته، چه خلا‡ها و ضعف‌هایی موجب این کار شده.

*‌ حالا نقاط ضعف‌ بیشتر کجاها هستند؟

بیشتر به منابع مالی بر می‌گردد.

*‌ این مشکل مالی، به این بر نمی‌گردد که سازمان‌ها و نهادهای مربوطه، احساس خطر نمی‌کنند و جزو اولویت‌هایشان نیست؟

به این صراحت نمی‌شود گفت. بحث اولویت‌بندی است. بالاخره هر مسوول و مدیری، بودجه‌اش را طبق اولویت‌هایش خرج می‌کند. گاهی خود سازمان‌ها اصلا اعتبار لازم را ندارند. ضمن این‌که همه این ماجرا هم، به دولت و مراجع رسمی بر نمی‌گردد. مردم و خانواده‌‌ها هم باید مطالبه خدمات و دغدغه آن را داشته باشند.

*‌ یعنی حساسیت به این موضوع، هم در بالای هرم باشد، هم در پایین هرم که مردم باشند؟

دقیقا. اتفاقا ما هم دنبال این هستیم که هم در مسوولان حساسیت ایجاد کنیم، هم در مردم که این اطلاعات و خدمات را از مسوولان بخواهند.

*‌ نمی‌خواهیم آرمانی نگاه کنیم، اما با توجه به همین وضعیت فرهنگی و اجتماعی و مالی که داریم، از اجرای برنامه‌هایتان راضی هستید یا نه؟

فضا برای کار زیاد است. ما پیش‌بینی‌مان برای بودجه وزارت بهداشت صدمیلیارد ریال بود که این اعتبار، نصف شد. چه اتفاقی می‌افتد؟ با این کاهش بودجه، اولویت اول ما می‌شود تامین دارو و نظام مراقبت و درمان. در بودجه‌‌ای که فکر می‌کردیم در نظر گرفته خواهد شد، درصد این اولویت بین سی تا چهل درصد بود که حالا می‌شود 65 درصد. در نتیجه برای پیشگیری و آموزش، درصدهای کمتری باقی می‌ماند.

*‌ سوال ما هم مبتنی بر همین شرایط واقعی‌بود که الان دارید، نه شرایط آرمانی. با همه این شرایطی که دارید، راضی هستید یا نه؟

این را من به عنوان یک مسوول نمی‌گویم، بلکه شواهد و مستندات موجود می‌گویند که ما، توانسته‌ایم خدمات موثری را ارائه کنیم. البته این رضایت، نباید موجب توقف ما شود، بلکه باید به گروه‌های در معرض بیشترین خطر دیگر هم فکر کنیم.

*‌ شما معیاری هم برای سنجش انحراف از برنامه پیش‌بینی شده‌تان دارید؟

خوشبختانه انحرافی نداشته‌ایم. ما کانون این بیماری را خوب شناختیم. ما دو فرصت خوب در مورد این بیماری را درک کردیم و از آن، به موقع استفاده کردیم. کانون این بیماری را که در اوایل سال 74 بود، خوب شناسایی کردیم. بعد این‌که مسوولان زود حساس شدند.

*‌ یعنی اگر در سال 80 شناسایی می‌کردید، چه اتفاقی می‌افتاد؟

اگر برنامه‌هایمان را حتی با یک سال تاخیر انجام می‌دادیم و با جدیت دنبالش نمی‌رفتیم، الان وضعیت این بیماری، بسیار پیچیده و بحرانی بود. در کشورهایی که برنامه مداخلاتی پیشگیری ندارند، این بیماری در کمتر از دو سال، در بین گروه‌های در معرض خطر بیشتر چهل درصد رشد داشته! مثل بعضی از کشورهای آفریقایی. خوشبختانه این شیوع را توانستیم از رشد شتابان، خارج کنیم.

*‌ بد نیست به چند مورد اجرایی از برنامه‌هایی که داشته‌اید هم اشاره‌ای بکنید.

برنامه کاهش آسیب مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری‌مان از سوی سازمان بهداشت جهانی به عنوان تجربه موفقی ارزیابی شده. سه تا مرکز داریم که به عنوان مراکز مرجع آموزشی در منطقه شناخته می‌شوند؛ مراقبت درمان، نظام مراقبت و کاهش آسیب. دو تا در تهران و یکی در کرمان. ما، اولین کشور در منطقه و جزو معدود کشورها در سطح جهان هستیم که خدمات پیشگیری و درمان را رایگان ارائه می‌کنیم. حمایت روحانیان از این برنامه‌ها، از دیگر دستاوردهای ما بود.

*‌ این حمایت از کی شروع شد و آیا برای آن، برنامه‌ای داشتید؟

روحانیان، جایگاه اجتماعی و نفوذ اجتماعی قابل توجهی در بین مردم و حتی مسوولان دارند. در برخی از استان‌‌ها که می‌خواستیم به گروه‌های در معرض خطر بیشتر خدمات ارائه کنیم، مسوولان نگران واکنش‌های اجتماعی این کار بودند. وقتی سراغ روحانیان و ائمه جماعات منطقه می‌رفتیم، خیال مسوولان سیاسی و بهداشتی هم راحت می‌شد.


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: