روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
جمعه 31 شهريور 1396 / 01 محرم 1439 / a 22 Sep 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه روز جهاني ايدز
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
سه شنبه 10 آذر 1388 - ساعت 20:30
شماره خبر: 100924117398
ويروس ايدز کارت شناسايي‌ نمي‌خواهد!
هرگز فراموش نمی‌کنم؛ سال 1376 بود و در یکی از معتبرترین بیمارستان‌های آموزشی کشور؛ به عنوان کارورز مشغول به فعالیت بودم. «ماندانا» خانم بیمار حدوداً 29 ساله‌ای به همراه همسر خود؛ با مجموعه‌ای از علائم به درمانگاه مراجعه کردند. با احتمال ابتلا به ویروس بیماری ایدز، دستور بستری او جهت بررسی بیشتر صادر شد. ساعاتی بعد وقتی به بخش مراجعه کردم با عتاب چند نفر از کادر درمانی مواجه شدم؛ که: «این بیمار مشکوک به بیماری ایدز را چرا بستری کرده‌اید؟! چرا به فکر سلامتی ما نیستید؟! و...» لاجرم این سوال پیش می‌آمد که تکلیف این بیمار که راه چاره‌ای جز مراجعه به بیمارستان نداشته است؛ چیست؟ آن هم به یک مرکز بزرگ و معتبر درمانی کشور؟ از یک طرف بیمار و همسر وی قرار داشتند که احتمال داشت به علت عدم آگاهی کافی به بیماری ایدز مبتلا شده باشند و از سوی دیگر معترضانی از کادر درمانی که احتمالاً آنان نیز به علت نقص اطلاع‌رسانی و عدم آگاهی کافی به صورتی نامتعارف نگران سلامت خویش بودند. البته از بخت خوب پس از بررسی ها، ابتلا به این بیمار منفی اعلام شد، اما همه اینقدر خوش شانس نیستند.

همسر «رها» نانوا بود و و پس از ازدواج و برای کمک به خانواده به کار در شیفت شب پرداخت و در همین زمان استفاده از مواد مخدر را برای بیدار ماندن شروع کرد. تریاک و سپس جایگزینی ارزان‌تر؛ هروئین. به این ترتیب او تبدیل به یکی از 200 هزار نفری شد که طبق آمار رسمی تخمین زده می‌شود، در ایران مواد مخدر ترزیق می‌کنند و به فاصله کوتاهی به جمع افرادی پیوست که تخمین زده می‌شود هم معتاد تزریقی هستند و هم اچ. آی. وی. مثبت!

«رها» توسط همسرش که نمی‌دانست مبتلا به بیماری ایدز است به این ویروس مبتلا شد و به طور طبیعی چون نمی‌دانست، فرزندشان «زهرا» نیز از همان بدو تولد به این ویروس مبتلا بود؛ بدون آن‌که واقعاً هیچ کدام از آنها در این مورد چیزی بدانند! سه‌سال بعد بروز مجموعه‌ای از علامت‌ها باعث شد «رها» به بیمارستان مراجعه کند و نهایتاً فهمید خودش و دخترش «زهرا» توسط همسرش به ویروس مبتلا شده‌اند. شوهرش به علت اعتیاد به زندان افتاد. اکنون خانواده «رها» حاضرند او را بپذیرند اما کودکش را نه! و خانواده شوهرش هیچکدام را! احتمالاً آنها بدون آنکه واقعاً راه‌های دقیق سرایت بیماری را بدانند؛ نگران سلامت خود هستند و شاید هم نگران قضاوت اجتماع.

اکثر مادرانی که به ویروس عامل ایدز مبتلا شده اند می‌گویند اگر به اندازه کافی می‌دانستیم و راه‌های انتقال بیماری را می‌شناختیم؛ هرگز بچه دار نمی‌شدیم.

براساس آمار ثبت شده وزارت بهداشت، تعداد افراد شناخته شده مبتلا‌ به ویروس عامل بیماری ایدز اکنون از مرز 20 هزار نفر گذشته است و بر اساس تخمین‌های علمی اکنون حدود هشتاد هزار نفر در کشور به این ویروس مبتلا هستند.

آمارهای رسمی می‌گوید که حدود 70 درصد مبتلایان؛ معتادان تزریقی هستند و فقط حدود 8درصد به علت تماس جنسی محافظت نشده به این ویروس مبتلا شده‌اند. تعداد مبتلایان به دلیل روابط جنسی حفاظت نشده به سرعت رو به افزایش است. پیش‌بینی می‌شود الگوی انتقال بیماری ایدز در ایران به سرعت از معتادان تزریقی به روابط جنسی محافظت نشده در حال تغییر است. فراموش نکنیم که در دنیا 80 درصد بیماران مبتلا به ایدز از طریق تماس جنسی به این بیماری مبتلا شده‌اند. همچنین تقریباً زنان و مردان در دنیا به طور مساوی به این بیماری مبتلا هستند. در حالی که آمارهای رسمی وزارت بهداشت نشان می‌دهد در ایران 94 درصد مردان و حدود 6 درصد زنان که اکثر آنان همسران معتادان تزریقی اند به این ویروس مبتلا هستند. که البته نباید از یاد برد که زنها کلاً به علل مختلف کمتر جهت آزمایش مراجعه می‌کنند.

به هر حال فاصله زیاد نسبت آمارهای کشوری با آمارهای جهانی، خود بر نگرانی‌ها می‌افزاید.

بیماری ایدز اگر چه درمان قطعی ندارد؛ اما راه‌های پیشگیری محکمی دارد. راه‌هایی که با اطلاع‌رسانی صحیح و گسترده می‌توانند سد راه این بیماری شوند، تجربه مثبتی که در کشورهای توسعه یافته عملاً به کنترل این بیماری منجر شد؛ راه‌هایی که عمدتاً بر اساس آموزش و اطلاع‌رسانی همگانی به سرعت قابل انجام هستند. این وظیفه عمدتاً بردوش نهادهایی چون آموزش و پرورش، صاحبان تریبون‌های عمومی؛ رسانه‌ها و... سنگینی می‌کند. گروه‌های مرجع (بخصوص) باید بپذیرند با «رو در بایستی» و تعارف و تصورات غیرعلمی نمی‌توان جلوی گسترش بیماری ایدز را گرفت. عدم اطلاع رسانی کافی به جامعه و جدی نگرفتن این بیماری می‌تواند به فجایعی در آینده نه چندان دور منجر شود. باورهای غلط را باید به کناری گذاشت و با آموزش صحیح بخصوص به نوجوانان و جوانان، راه این بیماری را سد کرد. امروزه با گسترش ابزارهای نوین ارتباطی؛ سطح پذیرش نوجوانان و جوانان به مراتب نسبت به قبل رشد کرده است.

پذیرفتنی نیست یک دانش آموز دختر دبیرستانی را از لحاظ سنی و عقلی مناسب ازدواج بدانیم اما وقتی قرار است در مورد راه‌های انتقال یک بیماری به او آموزش بدهیم، احیاناً تصور کنیم که باعث انحراف او خواهد شد. این یک بام و دو هوا نمی‌شود؟

رسانه‌های همگانی تاکنون نقش مثبتی در آگاه‌سازی فضای جامعه داشته‌اند و فضا را برای اطلاع رسانی باز کرده‌اند. اما این هرگز کافی نیست، بسیاری از رفتارهای پرخطر کماکان ادامه دارد. ضمن آن‌که هنوز انگ این بیماری به جای خود باقی است. انگی که در بسیاری از موارد بیماران را مجبور می‌کند بیماری خود را پنهان سازند تا با رفتارهای غیرمنطقی مردم، اطرافیان و حتی کادر درمانی و پزشکی روبه‌رو نشوند، و این خود می‌تواند عامل گسترش بیماری باشد. تصور گسترش ابتلا با عدم رعایت کافی نکات بهداشتی، در مراکزی چون آرایشگاه‌های پرزرق و برق زنانه، واحدهای بهداشتی درمانی خصوصی و دولتی چون مطب‌های دندانپزشکی و درمانگاه‌هایی با استانداردهای پایین، دغدغه‌ای است که همین حالا نیز شاید بتوان نتایج آن را دید. جامعه احتیاج به آگاهی و اطلاع رسانی در این زمینه دارد، بسیار بیشتر و بیشتر از قبل. بی‌رودربایستی و بدون تعارف!

ایدز؛ بیماری جوانان است و بنابر طبیعت جوانان در احتمال بیشتر انجام رفتار پرخطر، آنان را بیشتر تهدید می‌کند. نیمی از افراد مبتلا به ایدز در دنیا را جوانان 15 تا 24 ساله تشکیل می‌دهند.

از یاد نبریم که ایران یکی از جوان ترین جوامع دنیا را دارد، پس روی کاغذ یکی از کشورهایی هستیم که به شدت توسط ویروس عامل ایدز تهدید می‌شویم. آیا اقدامات آموزش کنترلی و پیشگیرانه مان به نسبت اهمیت خطر فراگیر بوده است؟ کارشناسان معتقدند با روال فعلی و در صورت ادامه یافتن اهمیت این روند و عدم اقدامات پیشگیرانه و هشدار دهنده کافی، آمار ابتلا به ایدز ظرف 2 سال آینده تا 40 درصد بالا خواهد رفت.

بد نیست در پایان یادی کنیم از مرحوم «دکتر قریب» استاد نامی و بلند آوازه پزشکی ایران. البته در زمان ایشان هنوز بیماری ایدز کشف نشده بود اما می‌گویند وقتی دکتر قریب بیماری سل را در یکی از شاهزادگان تشخیص داد، با واکنش تند درباریان روبرو شد که: مگر می‌شود اینجا وسط قصر کسی سل بگیرد؟ ظاهراً دکتر قریب لبخند می‌زند و می‌گوید: باسیل سل (میکروب سل) از سرباز مسلح نمی‌ترسد!

فراموش نکنیم ویروس بیماری ایدز نیز برای ورود به بدن انسان مرزی نمی‌شناسد، نه از ملیت و قومیت و مذهب آنان می‌پرسد و نه اهمیتی می‌دهد که آن فرد احیاناً چقدر مأخوذ به حیاست! برایش فرق نمی‌کند که به بدن چه کسی وارد می‌شود و از او کارت شناسایی نمی‌خواهد! بی محابا می‌تازد و هیچ بعید نیست فردا سر از خانه هر کدام از ما دربیاورد.

ایدز؛ فقط برای دیگران نیست. ایدز را جدی بگیریم و با آموزش و اطلاع‌رسانی صحیح راه آن را سد کنیم، این تنها زبانی است که ویروس بیماری ایدز می‌فهمد و در برابر آن ناتوان است.

دکتر محمدحسن مالکی نژاد
عضو هیات مدیره انجمن پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: