روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
دوشنبه 07 فروردين 1396 / 28 جمادي الثاني 1438 / a 27 Mar 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه سال نو
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
يكشنبه 04 فروردين 1387 - ساعت 12:25
شماره خبر: 100933858234
تعطيلات مغزها
شما برای تعطیلات چه برنامه‌ای دارید؟ آیا تصمیم به سفر یا مطالعه یا ماندن در خانه گرفته‌اید؟ فکر می‌کنید بقیه مردم عید خود را چگونه می‌گذرانند؟ مثلا یک برنده جایزه نوبل فیزیک در تعطیلات خود چه کار می‌کند؟ آیا تمام مدت خود را به مرور کتاب‌های درسی و مقاله‌های پژوهشی خود می‌پردازد؟ زمانی داستانی در باره نوربرت واینر، ریاضیدان برجسته بر سر زبان‌ها بود که بر مبنای آن می‌گفتند واینر، حتی وقتی از کلاس درس هم خارج می‌شود، مقاله‌ای را مقابل چشم دارد و برای این‌که وقتش تلف نشود، مداد خود را به دیوار می‌ساید تا به در ورودی کلاس برسد. او بعدها در کتاب خود به نام من یک ریاضیدانم این باور را رد کرد.

واقعیت این است که دانشمندان و افراد برجسته علمی هم مانند همه (و شاید بیش از همه) به تعطیلات می‌روند و به آن نیاز دارند. هایزنبرگ صورت بندی نهایی قانون عدم قطعیت خود را در یکی از کلبه‌های تفریحی در ارتفاعات آلپ انجام داد و بارها با نام‌آوران دیگری چون برنولی، بوهر و دیگران به قایق سواری و اسکی می‌رفته‌اند. گروه دانش روزنامه جام‌جم کوشیده است نمایی از سپری کردن تعطیلات افراد مهم را در روزگار ما به تصویر کشد و به همین دلیل در کنار چند تن از محققان ایرانی به سراغ نام‌آوران برجسته‌ای از گوشه و کنار جهان رفته‌ایم تا دیدگاه آنها را در باره تعطیلات بدانیم. با یادآوری این نکته که همه افراد زیر مطالب خود را در پاسخ به پرسش روزنامه جام‌جم و به‌طور اختصاصی ارسال کرده‌اند، دعوت می‌کنیم تا این مطلب را مرور کنید.

پرفسور آورام نوآم چامسکی (Avram Noam Chomsky): زبانشناس، فیلسوف، فعال‌سیاسی و نویسنده امریکایی و استاد  زبانشناسی انستیتو تکنولوژی ماساچوست است (MIT).

نوام چامسکی نامی آشنا در جهان امروز است و زمانی که سخن می‌گوید، گویی برای هر کلمه‌اش مراجع بیشماری در پیش زمینه ذهنی او وجود دارد. چامسکی درباره تعطیلات خود می‌گوید: «در کودکی کلبه کوچکی داشتیم که تعطیلات را در آن می‌گذراندیم. اکنون نیز ایام تعطیل ، نوه‌ها برای دیدن ما به کلبه می‌آیند. همچنین از این فرصت برای پیاده روی، شنا، دیدار دوستان و قایقرانی با قایق کوچک شخصی خود استفاده می‌کنم. ضمن این‌که گاهی هم به دفترم می‌روم و مشغول کار می‌شوم».

پروفسور روی گلابر(Roy Glauber):  استاد فیزیک دانشگاه هاروارد و برنده جایزه نوبل فیزیک  در سال  2005 است که به دلیل تحقیقاتش در زمینه ماهیت نور موفق به دریافت این جایزه مهم علمی شده است. گلابر که متولد سال 1925 است، درباره نوع فعالیت خود می‌گوید: «من یک نظریه‌پرداز هستم و لذا برای انجام کار مجبور نیستم در آزمایشگاه خاصی حضور داشته باشم. کار من تفکر در باره مسائل و نوشتن است. اما انجام این کار در هر محل و موقعیتی از جمله مکان‌هایی که هنگام تعطیلات برای تفریح انتخاب می‌شود، ممکن نیست. این محیط‌ها از تمرکز که لازمه کار من یعنی تفکر است و اولویت عمده من به شمار می‌رود، جلوگیری می‌کند. یکی از کارهایی  که زمان نسبتا زیادی را به آن اختصاص می‌دهم، سفر کردن برای دیدار دانشمندان است که گاهی احساس می‌کنم مرا از کار خودم باز می‌دارد. نتیجه این‌که تقریبا قادر نیستم  برنامه‌ریزی خاصی برای تعطیلات یعنی زمانی که به‌هیچ وجه کار نکنم، داشته باشم. گرچه در فواصل زمانی متناوب به برخی فعالیت‌های متفرقه که  باعث تمدد اعصاب می‌شود، از جمله مطالعه می‌پردازم». 

 از سوی دیگر، در ایران هم محققان نیازمند تعطیلات هستند.

دکتر علیرضا غفاریه، چشم پزشک برجسته عضو آکادمی چشم پزشکی امریکا نیز در این باره می‌گوید: «من به دلیل این‌که مشغول تحقیق روی درمان بیماران کم بینا با استفاده از شیوه تحریک الکتریکی عصب شبکیه هستم، سعی دارم در تعطیلات از فرصت استفاده کنم و برای تکمیل مطالعاتم به روسیه بروم؛ اما اگر شرایط پیش نیامد، در کنار خانواده ام می‌مانم و به تفریح مورد علاقه خود و همسرم که بازی‌های رایانه‌ای است می‌پردازیم».

دکتر رضا سامانی، مدیر روابط عمومی و عضو پژوهشکده رویان که در طول سال بارها با تماس‌های پیگیر خبرنگاران در کنار کارهای تحقیقاتی خود مواجه است، با خنده می‌گوید: «خودتان بهتر می‌دانید که کلی کار عقب افتاده دارم که به دلیل مشغله‌ کاری موفق به انجامشان نشدم. فکر کنم تفریح تعطیلات امسالم به میهمانی و تعمیر منزل خلاصه شود و البته خوشحالم که در این مدت کسی به من تلفن نخواهد زد و مجبور به پیگیری درخواست‌های خبرنگاران نیستم».

دکتر رضا اردکانیان  مدیر جهانی دهه آب سازمان ملل متحد و اولین شخصیت علمی ایرانی در این سازمان هم در پاسخ به این سوال که تعطیلات نوروز را چه می‌کنید، می‌گوید: «با توجه به ماموریت اینجانب در سازمان ملل و استقرار در کشور آلمان، طبیعتا از حضور در جمع خویشان و دوستان و انجام دید و بازدیدهای مرسوم محروم هستم. لکن امیدوارم با انجام ترتیبات لازم و مسافرت کوتاه برخی از اعضای خانواده به اینجا، من نیز تحویل سال را نه در غربت که در قربت بگذرانم. به هر حال آرزوی سالی پربرکت وتوام با سلامتی برای همگان دارم و بویژه به جوانان عزیز توصیه می‌کنم از ایام تعطیلات سال نو استفاده کرده و انتظارات خود از مصرف کردن یک‌سال از بهترین سال‌های عمر خود (1387) را روی کاغذ بیاورند و در طول سال سعی کنند این انتظارات را براساس یک برنامه‌ریزی مناسب برآورده سازند».

پروفسور رابرت.اچ.گرابز(Robert.H.Grubbs):  شیمیدان امریکایی و برنده جایزه نوبل شیمی سال 2005 که این جایزه را به دلیل ارائه طرح جدید در خصوص ترکیبات ارگانیک و به‌طور مشترک با 2 شیمیدان دیگر به‌دست آورد، متولد 1942 است و مختصر و مفید برنامه تعطیلاتش را این‌گونه اعلام می‌کند: اولویت‌های اساسی من برای گذراندن تعطیلات عمدتا شامل کوه پیمایی در کوه‌های کالیفرنیا و دره نوردی در انگلستان می‌شود.

پروفسور کرگ.سی. ملو(Craig.C.Mello)  با 47 سال سن یکی از جوان‌ترین برندگان جایزه جهانی نوبل در زمینه فیزیولوژی و پزشکی است. او در سال 2006 و به دلیل کشف عملکرد مولکولRNA   موفق به کسب این جایزه شد. وی تعطیلات خود را این‌گونه می‌گذراند: «تفریحاتی که در ایام تعطیل به آن می‌پردازم، عمدتا شامل قایقرانی با قایق کوچک شخصی و موج سواری است. اما اولویت اصلی من گذراندن تعطیلات در کنار افراد خانواده است و بخش اعظم زمان را به آن اختصاص می‌دهم».

اما فکر نکنید که همه دانشمندان هم فرصت کافی برای فراغت دارند برخی از آنها مانند دیوید گراس در سال زمان اندکی برای تعطیلات پیدا می‌کنند. پروفسور دیوید.جی.گراس(D avid.J .Gross)  در سال 2004  جایزه نوبل فیزیک را به دلیل کشف اثر موسوم بهasymptotic freedom   در حوزه مسائل فیزیک کوانتوم به‌دست آورد.  وی درباره تعطیلاتش می‌گوید: «من زمان زیادی برای تعطیلات در اختیار ندارم، شاید بیش از یکی دو روز در سال نباشد. در اوقات فراغت به کارهایی که میان همه افراد معمول است، مانند خواب،‌ پیاده‌روی و گشت‌زنی می‌پردازم. اما از آنجا که زیاد به سفر می‌روم و این کار بخشی از زندگی حرفه‌ای مرا به خود اختصاص داده است،‌ در مواقع دیگر ترجیح می‌دهم بیشتر اوقات در خانه بمانم».

آنچه در بالا آمد بخشی از داستان تعطیلات دانشمندان ایران و جهان بود.  اما نباید تصور کرد که همه زندگی این افراد در این آسودگی ذهنی است. یک سال کار سخت و دشوار و نفسگیر و گاه شبانه‌روزی و متعهدانه است که در هنگام تعطیلات به آنها اجازه می‌دهد به طور کامل به استراحت بپردازند.

کسانی که در طول سال به طور کامل به کار نپرداخته‌اند، قطعا نباید انتظار تعطیلات فرحبخشی را هم داشته باشند، چون استراحت زمانی معنی پیدا می‌کند که کار سخت را  پشت سر خود داشته باشد.


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: