روزنامه جام جم
صفحه اصلی روزنامه درباره ما ارتباط با ما پیوندها راهنمای سایت بورسبورس آب و هواآب و هوا انتشاراتانتشارات اشتراکاشتراک آرشیو روزنامهآرشیو روزنامه
سه شنبه 04 مهر 1396 / 05 محرم 1439 / a 26 Sep 2017
صفحه اول روزنامه
سياسي
راديو و تلويزيون
اقتصاد
فرهنگي
جامعه
ورزش
دانش
جهان
حوادث
ايران زمين
گفتگو
سلامت
انديشه
صفحه آخر
جستجوی پیشرفته
ضمائم
ویژه نامه ها
ويژه نامه سال نو
نسخه چاپی فرستادن با پست الکترونیک
يكشنبه 04 فروردين 1387 - ساعت 12:35
شماره خبر: 100933939751
رودررويي پوتين و کاسپاروف در صحنه سياست روسيه‌
جدال ‌شطرنج با جودو
ولادیمیر پوتین می‌خواهد همچنان مرد قدرتمند روسیه باقی بماند. همه این را می‌دانند و هیچ تردیدی در آن وجود ندارد. اما معلوم نیست گری کاسپاروف، قهرمان پیشین شطرنج که با شلوغ‌ کاری‌های خود پیش از کناره‌گیری از شطرنج، دنیای این ورزش را به هم ریخته بود در دنیای سیاست دقیقا به دنبال چیست. کاسپاروف را نمی‌توان به هیچ وجه قوی‌ترین یا حداقل، مهمترین حریف ولادیمیر پوتین در دنیای سیاست امروز روسیه دانست اما مسلما این مرد نیمه ارمنی، معروف‌ترین مخالف او به شمار می‌رود.

روزگاری ولادیمیر پوتین کمربند سیاه ورزش‌رزمی جودو را به کمر می‌بست و به میدان می‌رفت و گری کاسپاروف هم مشغول مبارزه با یک ابر رایانه بود. حالا این دو مرد در برابر هم قرار گرفتند و هر چند وقت یکبار با هم دست و پنجه نرم می‌کنند.

احتمالا بسیاری از مردم سراسر جهان در آذرماه گذشته صحنه بازداشت کاسپاروف در یک تظاهرات اعتراض‌آمیز ضد ولادیمیر پوتین را از شبکه‌های ماهواره‌ای دیدند. تظاهراتی که از سوی ائتلاف «روسیه دیگر» سازمان‌دهی شده و قرار بود در بسیاری از شهرهای روسیه برگزار شود اما به غیر از مسکو در بسیاری از دیگر شهرهای این کشور، تظاهراتی انجام نشد یا بیشتر از چند نفر در محل‌های مشخص شده حضور پیدا نکردند. در پایتخت روسیه دو هزار نفر از مخالفان دولت ولادیمیر پوتین در برابر دوربین‌های حدود 300 نفر خبرنگار به تظاهرات پرداختند و در پایان آن نیز گری کاسپاروف قهرمان سابق شطرنج جهان و « ادوارد لیمونوف» نویسنده، دستگیر شدند. هر چند مدت این بازداشت، چندان طولانی نبود و پس از 5 روز به پایان رسید اما به یکی از خبرهای اصلی جهان در آستانه انتخابات مجلس دومای روسیه تبدیل شد.

مدتی بعد و در یکی از گفتگوهایی که با ولادیمیر پوتین شد از او درباره محدودیت‌های ایجاد شده برای مخالفانش پرسیدند و دستگیری کاسپاروف را مثال زدند. پوتین در جواب گفت: «چرا وقتی آقای کاسپاروف بازداشت شد، شروع کرد به انگلیسی فریاد زدن؟! وقتی سیاستمداری در خدمت کشورهای دیگر قرار می‌گیرد نه در خدمت کشور خودش، باید فهمید که جریان دیگری در حال رخ دادن است.»

البته کاسپاروف هم بیکار ننشسته است. او از سال 2005 که شطرنج را به طور رسمی کنار گذاشت و اعلام کرد تمام وقتش را به دنیای سیاست اختصاص خواهد داد، دست به کارهای گوناگونی زده است. او فروردین سال گذشته نیز در تظاهرات مشابهی به مدت یک روز بازداشت شده بود. او همزمان با آخرین نشست گروه 8، نشستی چند روزه را در یکی از هتل‌های شهر مسکو برگزار کرد که به اعتراض و سخنرانی در مخالفت با سیاست‌های پوتین اختصاص داشت. چند نماینده کرملین از سران احزاب مختلف خواستند در آن نشست شرکت نکنند و از سوی دیگر نماینده انگلستان و دو نماینده از وزارت امور خارجه ایالات متحده در آن حاضر شدند. غیر از همه این فعالیت‌ها، کاسپاروف با نوشتن مقاله در روزنامه‌های مختلف و مشهور انگلیسی زبان، عقاید خود درباره سیستم فعلی حکومت روسیه را به گوش همگان می‌رساند. او چندی پیش در مقاله‌ای نوشت اگر کسی قصد دارد با شیوه حکومت ولادیمیر پوتین آشنا شود، می‌تواند به سراغ کتاب‌های نویسنده‌ ایتالیایی به نام «پوزو» برود. این همان نویسنده‌ای است که مجموعه مافیایی «پدر خوانده»‌ از روی یکی از نوشته‌های او تبدیل به فیلم سینمایی شد. او در این مقاله نوشت: «می‌دانید اگر هواداران و دوستداران آثار پوزو به دقت به حکومت پوتین نگاه کنند چه می‌بینند؟ بله سلسله مراتبی سخت و مستحکم، تحریف، ارعاب، مخفی کاری و جاسوسی و از همه مهم تر حفظ جریان و گردش مالی. در یک کلمه مافیا.»

هر چند گروه‌های سیاسی و مردم روسیه کاسپاروف را چندان جدی نمی‌گیرند و درصد حامیان او در میان جمعیت 142میلیون نفری این کشور بسیار اندک است اما او به دلیل شهرت جهانی خود مورد توجه رسانه‌های بین‌المللی است. واقعیت این است که پوتین در داخل کشور خود هم مخالفان بسیاری دارد که در صدر آنها حزب کمونیست روسیه قرار دارد. بعد از حزب «روسیه متحد»‌ که نیروهای طرفدار پوتین را در بر می‌گیرد، قوی‌ترین حزب دومای روسیه حزب کمونیست است که البته از نظر تعداد نمایندگان فاصله زیادی با طرفداران پوتین دارد و تقریبا یک‌پنجم آنهاست.

واقعیت این است که ولادیمیر پوتین در طول 8 سال گذشته محبوبیت بسیاری در بین مردم روسیه پیدا کرد. با تمام فسادی که در دستگاه حکومتی او وجود دارد این مرد روس توانست اقتدار روسیه را بعد از فروپاشی نظام کمونیستی یکبار دیگر به این کشور بازگرداند. پیش از او بوریس یلتسین بر سرزمینی که زمانی به کشور شوراها معروف بود حکومت می‌کرد. او در دوران زمامداری خود از سیاست‌های ایالات متحده کاملا حمایت می‌کرد و علاوه بر آن‌که فساد مالی و اداری در این کشور روز به روز رشد پیدا می‌کرد، وجهه کشوری که زمانی یکی از قطب‌های بین‌المللی را تشکیل می‌داد، در عرصه جهانی روز به روز کمتر می‌شد. با روی کار آمدن ولادیمیر پوتین، در سیاست بین‌الملل نیز تغییرات تازه‌ای پدید آمد و در مسائلی مانند حمله به عراق، کشور روسیه به مخالف اصلی سیاست‌های امریکا تبدیل شد. ضمن آن‌که پوتین با استفاده گسترده از منابع نفت و گاز این کشور، اقتصاد روسیه را رونق تازه‌ای بخشید که با وجود تمام ایرادهای آن از آنچه در دوران یلتسین می‌گذشت،‌ بسیار شکوفاتر بود.

ولادیمیر پوتین در دوره ریاست‌جمهوری خود از نفوذ سرمایه‌داران در امور سیاسی کاست و قدرت حکومت مرکزی را درسراسر روسیه بسط داد. با وجود تمام این مسائل، مافیای اقتصاد در دوران او شکل تازه‌ای به خود گرفت و گروه‌ها و تجار مستقل یا غیر وابسته به دولت از چرخه مبادلات تجاری روسیه حذف شدند.

حزب کمونیست روسیه به رهبری «گنادی زیگانف»‌ در روزهای پیش از انتخابات دومای این کشور در آذرماه گذشته میتینگی برگزار کرده بود که در آن شدید‌ترین انتقادها به سیستم حکومت پوتین ابراز شد. زیگانف در آن میتینگ با پرداختن به درآمدهای نفتی روسیه خطاب به افراد حاضر گفت:«اگر تمام منابع روسیه به شکل عادلانه‌ای تقسیم می‌شد به هرکدام از شماها 160 هزار دلار می رسید.» اما بازنشستگان روسی با درآمدی در حدود 120 دلار در ماه زندگی می‌کنند.

هر چند بر اساس قوانین روسیه، ولادیمیر پوتین مجبور است پس از انتخاباتی که همین روزها در این کشور انجام می‌شود از سمت خود به عنوان رئیس‌جمهور کناره‌گیری کند اما بسیاری از ناظران مسائل سیاسی روسیه معتقدند او خود را چه به عنوان نخست‌وزیر، رئیس‌جمهور یا هر مقام دیگری در قدرت حفظ خواهد کرد.

در هر حال گری کاسپاروف که در دوران قهرمانی شطرنج نیز مرد پر سر و صدا و جنجالی بود حالا که به دنیای سیاست وارد شده باید با کمی دقت بیشتر حرکت‌های خود را انتخاب کند. چون مردی که در مقابل او نشسته با شیوه خاص خود در شطرنج سیاست، مهره‌ها را حرکت می‌دهد. معروف است که پس از پایان خونین گروگانگیری در تئاتر مسکو از ولادیمیر پوتین انتقاد کردند که او با حمله به گروگان‌گیرها موجب مرگ نیروهای روسی هم شد. جواب پوتین این بود که: روس‌ها اسیر نمی‌شوند. روس‌ها یا می‌میرند یا پیروز می‌شوند.

جودوکار

ولادیمیر پوتین جودوکار سیاستمندار هفتم اکتبر سال 1952 در لنینگراد متولد شد. مادر او کارگر کارخانه و پدرش، سرباز نیروی دریایی اتحاد جماهیر شوروی بود. نکته جالب دیگر درباره جد او این است که پدربزرگ ولادیمیر پوتین، آشپز شخصی لنین و استالین بود.  او پس از پایان دوران تحصیلات مقدماتی خود به دانشگاه لنینگراد وارد شد و به تحصیل در رشته حقوق پرداخت. سال 1975 پوتین دراین رشته  فارغ‌التحصیل شد و چند سال بعد مدرک دکترای خود را در رشته اقتصاد دریافت کرد. ولادیمیر پوتین از همان سال‌های 1975 به کا. گ. ب جذب شد و آموزش‌های مقدماتی را سال 1976 پشت سر گذاشت. او در دوران تحصیل در دانشگاه به عضویت حزب کمونیست شوروی هم درآمد که البته هیچ وقت به طور رسمی از آن کناره‌گیری نکرد. پوتین از سال 1985 تا 1990 از سوی سازمان اطلاعات روسیه در آلمان به کار مشغول شد.

حضور او در مشاغل سیاسی از ابتدای دهه 1990 آغاز شد و در اولین گام به عنوان مشاور رئیس دانشگاه دولتی لنینگراد در امورخارجه برگزیده شد. پس از آن در سمت مشاور رئیس شورای شهر لنینگراد به انجام وظیفه پرداخت و در ژوئن 1991  به عنوان رئیس کمیته روابط بین‌الملل شورای شهر لنینگراد انتخاب شد که نامش در آن زمان دوباره به سن‌پترزبورگ تغییر در سال 1994 پوتین با حفظ سمت، مقام معاونت شهردار سن پترزبورگ را نیز عهده دار شد.

از سال 1996 ولادیمیر پوتین به اداره ریاست‌جمهوری روسیه وارد شد و در ابتدا معاونت دایره اداری ریاست‌جمهوری روسیه را بر عهده گرفت. در مارس 1997 به سمت معاونت اجرایی دفتر ریاست‌جمهوری روسیه و ریاست دایره مرکزی تحقیقات و نظارت دولت انتخاب شد. در می 1998 با ارتقای سمت در مقام معاون اول دایره اداری ریاست‌جمهوری منصوب شد. در ژوئیه 1997 پوتین سمت مدیریت سرویس امنیت فدرال روسیه را عهده‌دار شد، چندی بعد  او با حفظ سمت، مقام دبیرکل شورای امنیت ملی روسیه را نیز به عهده گرفت.

در آگوست آخرین سال قرن بیستم ولادیمیر پوتین به عنوان نخست‌وزیر روسیه انتخاب شد و در 31 دسامبر همان سال نیز با کناره‌گیری بوریس یلتسین از قدرت، او به عنوان رئیس‌جمهوری موقت روسیه برگزیده شد. از سال 2000 و با انتخاب پوتین به عنوان رئیس‌جمهوری روسیه او تاکنون دو دوره 4 ساله را در کاخ کرملین پشت سر گذاشته است.

شطرنج‌باز

گری وینشتین 13 آوریل سال 1963 از پدری یهودی و مادری ارمنی در شهر باکو متولد شد. او 9 ساله بود که پدر خود را از دست داد و زندگی در کنار اعضای خانواده مادری او را بر آن داشت که در 12سالگی نام خانوادگی مادری خود را انتخاب کند. البته نام خانوادگی مادری او کاسپاریان بود که او آن را هم کمی تغییر داد و روسی‌تر کرد تا به کاسپاروف تبدیل شد.

 کاسپاروف در 10 سالگی  به مدرسه شطرنج قهرمان سابق جهان بوتوینیک راه پیدا کرد. در همان دوران بوتوینیک درباره کاسپاروف گفت که کسی است که می‌تواند در گشایش و گاه در تحلیل از همه کس بالاتر باشد . در 16 سالگی جوان‌ترین روس تباری بود که  به مقام استاد بزرگی شطرنج دست می‌یافت. سرانجام در سال 1983 در نبرد میان کاسپاروف با اسمیلسوف او توانست با 4 پیروزی و بدون شکست از پس قهرمان
63 ساله جهان بربیاید تا در گام بعدی برای کسب قهرمانی‌رو در روی آناتولی کارپف قرار گیرد . این مسابقه با وجود آن‌که کارپوف از رقیب جوان خود پیش بود بعد از 5 ماه نیمه تمام ماند. بالاخره در سال 1985 تکلیف قهرمانی جهان مشخص شد و رودررویی این دو استاد بزرگ شطرنج با پیروزی کاسپاروف به پایان رسید. کاسپاروف درسال 1987 یکبار دیگر با کارپف رو به روشد و در رقابتی نزدیک توانست یکبار دیگر رقیب خود را شکست دهد.

 او در دوران حضور خود در دنیای شطرنج رکوردهای بسیاری را شکست که یکی از آنها رکورد بالاترین امتیاز فدراسیون جهانی شطرنج بود. این رکورد تا سال 1990 با 2785 امتیاز در دست بابی فیشر قهرمان افسانه‌ای شطرنج بود اما کاسپاروف جوان در آن سال توانست امتیاز 2800 را به دست بیاورد. کاسپاروف که در طول دوران شطرنج‌بازی خود بارها به سیاست‌های فدراسیون جهانی شطرنج اعتراض کرده بود در سال 1993 به طور کامل از این مسابقات خارج شد و عطای قهرمانی جهان شطرنج را به لقایش بخشید. گری کاسپاروف در نیمه دوم دهه 1990 وقت خود را با بازی شطرنج با ابررایانه‌ها پرکرد. او با ابررایانه‌های دیپ بلو، دیپ جونیور و فریتر به رقابت پرداخت و حاصل مجموع مسابقات او با این دستگاه‌های متفکر، یک برد، یک مساوی و یک باخت بود. کاسپاروف در سال 2005 اعلام کرد برای همیشه از دنیای شطرنج کناره‌گیری می‌کند و تمام وقت خود را صرف سیاست خواهد کرد.

آزاده خاموشی‌


نظر خوانندگان:
لطفاً نظرات را فارسی وارد کنید
نام:    پست الکترونیک: