JameJamOnline.ir

فرهنگ و سينما

سه شنبه 03 دي 1381 - ساعت 16:05 شماره خبر: 100004202729

 
ديدار از نمايشگاه
گروهي عکاسان ارمني ايران
نگارخانه هنرمندان و عکسخانه شهر، به طور همزمان شاهد برپایی نمایشگاه گروهی عکاسان ارمنی هستند.
 
در این 2نمایشگاه 95اثر از 12عکاس با موضوع آزاد و همچنین 20عکس تاریخی از عکاسان ارمنی از دوره قاجار تاکنون به نمایش درآمده است. گفتنی است که این نمایشگاه در عکسخانه شهر تا 9دیماه دایر خواهد بود. در راهرو ورودی نگارخانه هنرمندان ، عکسهایی از عکاسان قدیمی ارمنی میزبان نگاه تماشاگرانی می شوند که به دیدار تلاش مستمر 150ساله عکاسان ارمنی ایران آمده اند. عکسهای که چهره افراد، نماهای شهری ، مناظر طبیعی و وقایع و حوادث مهم تاریخی را قاب گرفته اند. یکی از آثار ارائه شده در بخش جنبی نمایشگاه ، عکسی است که استپان استپانیان از فداییان نهضت مشروطیت در تبریز گرفته است . استپانیان را می توان اولین عکاس خبری ایران برشمرد. چرا که علاوه بر عکاسی از حوادث نهضت مشروطیت در ایران ، عکسهای بی شماری نیز از دیگر جنگها و وقایع تاریخ زمان خود در روسیه ، ارمنستان و ترکیه عثمانی تهیه کرده است . هم اکنون بعضی از آثار او به ویژه عکسهایی که از نویسنده شهیر روسی «یعنی آنتوان چخوف » گرفته است ، در موزه آرمیتاژ مسکو نگهداری می شوند. استپانیان سرانجام مانند بسیاری دیگر از عکاسان خبری ، جان خود را بر سر این کار گذاشت و در درگیری های چریک های ارمنی با قوای ترکیه عثمانی کشته شد. عکاس قدیمی دیگری که 2اثرش در این نمایشگاه به تماشا گذاشته شده است ، آنتوان سوریوگین است . سوریوگین بعد از مدتی که در آتلیه خود در خیابان علائالدوله (فردوسی کنونی ) از چهره مشتری های خود عکاسی می کرد به عکاسی مستند روی آورد و از بیشتر نقاط تهران و بسیاری از مناطق کشور عکس گرفت . از این رو می توان او را اولین عکاس مستند نگار ایران نامید. آرمان استپانیان ، مسوول گروه عکاسان ارمنی درباره شیوه کار او می گوید: شاید بتوان آنتوان خان را اولین هنرمند عکاس ایرانی دانست . او اگرچه شیوه عکاسی «نادار» فرانسوی را دنبال می کرد و تا حدی هم تحت تاثیر برخی از عکاسان ترکیه عثمانی بود؛ اما از خودش ابداعات بسیار داشت . بویژه باید به نوآوری هایش در نورپردازی اشاره کرد که در زمان خود واقعا برجسته و قوی بود. تعدادی از عکسهای سوریوگین در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم موفق به دریافت جوایزی از چندین نمایشگاه هنری در اروپا شدند و در حال حاضر نیز بعضی از آثار او در مراکز فرهنگی و موزه های هنری اروپا حفظ و نگهداری می شوند. آخرین عکسهای بخش جنبی نمایشگاه عکاسان ارمنی ، آثار 2عکاس معاصر و پیشکسوت است ، نیکول فریدنی و سیمون آیوازیان . فریدنی را پس از 5دهه فعالیت در زمینه عکاسی از طبیعت و معماری ، بحق می توان یکی از کارآزموده ترین عکاسان این گرایش و شاخه عکاسی به شمار آورد. کتابهای متعددی که از آثار او به چاپ رسیده و تاثیری که عکاسان دیگر از او گرفته اند گواه این ادعا است . از جمله این عکاسان می توان از روبرت شهبازی یاد کرد که عکسهایش در اولین قاب های بخش اصلی نمایشگاه گروهی عکاسان ارمنی جای گرفته است . بخش اصلی نمایشگاه عکاسان ارمنی ، چند گرایش و نگاه متفاوت از 12عکاس را در بر می گیرد. اولین آنها روبرت شهبازی است که به ثبت جلوه های بیرونی طبیعت پرداخته است . برای او مهمتر از هر چیز قاب گرفتن زیبایی های 4فصل سال است و از این رو با استفاده از زوایای خاص ، فیلترهای مختلف و فنون چاپ به تشدید این زیبایی ها پرداخته است . عکسهای روبرت شهبازی که عکاسی حرفه ای است با توجه به کارکرد تزیینی آنها، آثاری زیبا به شمار می آیند. سورن استپانیان ، آرتوش مهدیخانی ، هانری خاچاطوریان ، رافیک آوانسیان و هویک مالیانس نیز از دیگر عکاسان این نمایشگاه هستند که به عکسبرداری صرف از طبیعت و معماری پرداخته اند و با کمترین دخل و تصرف ، واقعیت بیرونی را آنچنان که دیده می شود، ثبت کرده اند. در مقابل این نگاه ، گروهی دیگر از عکاسان این نمایشگاه واقعیت و جلوه های بیرونی اشیاء، آدمها و طبیعت را در خدمت اندیشه و احساسات درونی خود قرار داده اند. ازجمله رافی آوانسیان که در عکسهای سیاه و سفیدش به مرگ و یا بهتر بگوییم همراهی مرگ و زندگی پرداخته است . آوانسیان تقابل مرگ و زندگی را در تضاد سیاهی پیراهن بازماندگان و ابرهای متراکم با سفیدی صلیبها و صاعقه آسمانی دیده است . او مرگ را به تصویر کشیده ؛ اما مرگی که در چهره بازماندگان بازتاب یافته است . استفاده آوانسیان از لنز تله اگرچه بیشتر برای شکار احساسات بازماندگان و بر هم نزدن خلوت عزاداران بوده است ؛ اما در عین حال باعث فشردگی و نزدیکی غریبی میان انسان ها و صلیب گورها شده است : تقابل زندگی و مرگ در عین نزدیکی و همراهی همیشگی آنها. نارک هارطونیان و آرلین وارطانیان جوان ترین اعضای این گروه و در عین حال از نوجوترین عکاسان این نمایشگاه هستند. موضوع های مختلفی که هارطونیان به آنها پرداخته ، نشان از آن دارد که او هنوز در حال تجربه گرایش های گوناگون عکاسی است ؛ اما وارطانیان گویا راه خود را یافته است . در عکسهای او اشیائ، نهادها و نشانه هایی هستند که به جای چیز دیگری نشسته و به کار رفته اند. چیدمان صحنه ، بازی با نور و رسیدن به شکلها و فرمهای بدیع از ویژگی های کارهای او در این نمایشگاه است ؛ البته این قضاوت مبتنی بر چند اثری است که او در اینجا ارائه کرده است و باید برای داوری بهتر به انتظار تماشای دیگر عکسهای او نشست . آخرین قابهای نمایشگاه گروهی عکاسان ارمنی ، عکسهای کوریون سرکیسیان را در بر گرفته است . عکسهایی از جلوه های طبیعت زمستان . نگاه او به مناظر زمستانی ، اگرچه نگاه نو و جدیدی نیست و پیش از این نیز در عکسهای دیگران دیده ایم ؛ اما با دید دیگر عکاسان طبیعت گرای این نمایشگاه تفاوت دارد. شاید همین تضاد است که آثار سرکیسیان را در این مجموعه متمایز می کند و مورد توجه قرار می دهد. کادرهای او از صحنه های برفی ، سکون و سکوت این فضاها را بخوبی القائ کرده و از نظر حسی تاثیرگذار است . سکون و سکوتی که انسان را در خود فرو می برد. دیدار از نمایشگاه عکس گروه عکاسان ارمنی را به پایان می بریم ، در حالی که شاهد نگاه و گرایش های متفاوت آنها به محیط پیرامون بوده ایم . طیفی آنقدر متنوع و متفاوت که از ثبت جلوه های ظاهری و بیرونی طبیعت شروع می شود و تا نمایش بازتاب های درونی ادامه پیدا می کند.
مهدی یاورمنش